Naar inhoud springen

Gewone klit

Uit Homestead

Algemeen

De gewone klit (Arctium minus) is een vaste plant, die tot de composietenfamilie (Asteraceae) behoort. De plant komt in het wild voor in Europa en Azië. De gewone klit onderscheidt zich van de Grote klit doordat de bladsteel van de rozetbladen bij de grote klit gevuld en bij de gewone klit aan de voet hol is.
De gewone klit komt voor op open, vochtige, zeer voedselrijke en omgewerkte grond, en is zeer algemeen. De plant heeft een penwortel en kan 0,5-2,5 m lang worden.
De plant bloeit van juni tot september met paarse bloem in hoofdjes. De stekels meegerekend zijn de bovenste bloemhoofdjes van de gewone klit 1,5-3 cm breed. De hoofdjes zijn tros- of aarvormig gerangschikt en zitten meest afzonderlijk op een steel, maar er komen ook ongesteelde voor. De soort is zeer variabel. De 5 mm lange vruchtjes zijn aan de bovenkant bezet met stijve haartjes.
De Gewone klit komt in bermen, ruigten en op open plekken in bossen. De vruchten worden verspreid doordat ze aan de vacht van dieren blijven hangen. Ook blijven ze aan kleding hangen.
De penwortel van jonge planten kan gegeten worden als pastinaak. In Europa wordt de plant bijna niet meer gegeten, maar in Azië is het nog een populaire groente. Jonge bloemstengels kunnen in het late voorjaar voordat de bloemen verschijnen ook gegeten worden. De smaak lijkt wat op die van artisjok. [1]

Gewone klit kan een kruising vormen met Donzige klit en Grote klit.

Logboek

  • 2013 - Van het zaad dat ik heb gekregen is het mij (nog) niet helemaal duidelijk of het nu gaat om de gewone, of de grote klis. Zaaien en dan zien we wel. Het is te zien aan de bladsteel van de rozetbladeren. Vermoedelijk de gewone klis.
  • 16 maart 2014 - Gewone klit gezaaid.

Teelt

Zaai vanaf maart de voorgeweekte zaadjes. Begraaf ze onder een heel dun laagje zand. Zaai op hoge ruggen: de wortels worden erg lang en zijn anders niet te oogsten. Oogst de kliswortel in het eerste groeijaar. Niet later: de plant gaat dan bloemstengels en grijze bladeren maken. Haal de wortels pas dan uit de grond wanneer ze nodig zijn in het najaar, maar wacht niet langer dan 5 maanden na het zaaien want dan zijn de wortels houtachtig. om deze reden wordt klis laat gezaaid zodat het een wintergroente is. Gebruik bij het oogsten een riek.[2]

Let op

Although no reports of toxicity have been seen for this plant, some caution is advised due to the following report for the closely related Arctium lappa. Care should be taken if harvesting the seed in any quantity since tiny hairs from the seeds can be inhaled and these are toxic

Keuken

De wortel wordt op dezelfde manier gebruikt als pastinaak, wortel en schorseneer.

The root of common burdock is edible raw or cooked. The best roots are obtained from young plants. They are usually peeled and sliced. The roasted root is a coffee substitute as well. Young leaves and leaf stems are edible raw or cooked, and have been used as a potherb. It is best to remove the rind from the stem. Young flowering stems are edible, peeled and eaten raw or cooked like asparagus. Seed sprouts are reportedly edible too.

De schil van de wortel moet verwijderd worden, de beste methode is met een koperen schuursponsje. Niet pellen. De smaak zit onder de schil! De schil is niet giftig, schillen onder een lopende waterkraan is nog beter. Een andere veel gebruikte methode is met een dunschiller, aspergeschiller. Maar hierbij gaat meer verloren , dus ook smaak. Snij daarna de wortel in schijfjes, en leg ze in water. Anders verkleuren ze bruin. [2]

Frituren

Gefrituurde kliswortel is lekker, en lijkt op chips, snij de schoongemaakte wortel in dunne plakjes en frituur 2 minuten in olie [2]

Koken

Snijd ze in dunne, ronde, plakjes. Laat ze zo’n twintig tot dertig minuten zachtjes koken [2]

Referenties