Naar inhoud springen

Grote klit

Uit Homestead

Algemeen

De grote klit, ook wel grote klis genoemd (Arctium lappa) is een tweejarige plant die tot de composietenfamilie (Asteraceae) behoort. De grote klit komt in het wild voor in Europa en Azië.
De grote klit onderscheidt zich van de gewone klit doordat de bladsteel van de rozetbladen bij de grote klit gevuld en bij de gewone klit aan de voet hol is. De plant bloeit van juni tot eind augustus, De hoofdjes van de grote klit zijn 3-4,5 cm breed. De hoofdjes zijn tuilvormig gerangschikt en vrij kort- tot langgesteeld. De vruchten zijn nootjes. De plant kan 0,4-2 m hoog worden en vormt een penwortel.
De grote klit komt in Nederland voornamelijk voor in het Rivierengebied en Zeeland, maar is ook te vinden in Gelderland en Zuid-Holland.
De grote klit komt voor in bermen, ruigten en op open plekken in bossen. De vruchten worden verspreid doordat ze aan de vacht van dieren blijven hangen. Ook blijven ze aan kleding hangen. [1]

Logboek

21 maart 2014 - Grote klit voorgeweekt

Teelt

Zaai vanaf maart de voorgeweekte zaadjes. Begraaf ze onder een heel dun laagje zand. Zaai op hoge ruggen: de wortels worden erg lang en zijn anders niet te oogsten. Oogst de kliswortel in het eerste groeijaar. Niet later: de plant gaat dan bloemstengels en grijze bladeren maken. Haal de wortels pas dan uit de grond wanneer ze nodig zijn in het najaar, maar wacht niet langer dan 5 maanden na het zaaien want dan zijn de wortels houtachtig. om deze reden wordt klis laat gezaaid zodat het een wintergroente is. Gebruik bij het oogsten een riek.[2]

Zaaien in maart tot juni. Het zaad eerst in water weken, uitzaaien en bedekken met 1 cm aarde. Maak de grond eerst goed los vanwege de diepe beworteling. Dit oogst straks ook een stuk makkelijker. De oogst geeft in juni tot september, afhankelijk van de zaaitijd, een lange bruine wortel. Ca. 6 maanden na zaaien verhouten de wortels, dus uiterlijk na 5 of 6 maanden oogsten. Het jaar na het zaaien schiet de klis in de bloei. De bloemen zijn distel-achtig, heel mooi en worden druk bezocht door hommels en vlinders. [3]

  • Zaaien in maart tot juni
  • Oogst in juni tot september

Let op

Care should be taken if harvesting the seed in any quantity since tiny hairs from the seeds can be inhaled and these are toxic. Can cause allergic reactions. Contraindicated during pregnancy. [4]

Keuken

De penwortel van jonge planten kan gegeten worden. In Europa wordt de plant bijna niet meer gegeten, maar in Azië is het nog een populaire groente. Een Japanse cultivar is bijvoorbeeld 'Takinogawa Long'. Jonge bloemstengels kunnen in het late voorjaar voordat de bloemen verschijnen ook gegeten worden. De smaak lijkt wat op die van artisjok. [1]

De schil van de wortel moet verwijderd worden, de beste methode is met een koperen schuursponsje. Niet pellen. De smaak zit onder de schil! De schil is niet giftig, schillen onder een lopende waterkraan is nog beter. Een andere veel gebruikte methode is met een dunschiller, aspergeschiller. Maar hierbij gaat meer verloren , dus ook smaak. Snij daarna de wortel in schijfjes, en leg ze in water. Anders verkleuren ze bruin. [2]

Frituren

Gefrituurde kliswortel is lekker, en lijkt op chips, snij de schoongemaakte wortel in dunne plakjes en frituur 2 minuten in olie [2]

Koken

Snijd ze in dunne, ronde, plakjes. Laat ze zo’n twintig tot dertig minuten zachtjes koken [2]

Referenties