Yacón
Algemeen
- Latijnse naam: Smallanthus sonchifolius, synoniem: Polymnia sonchifolia.
- Niet winterhard.
- Bloei eind september.
De plant groeit pas echt hard na de langste dag. Bereikt een hoogte van rond de 200 cm en een aanbevolen plantafstand is 100 - 150 x 100 - 150 cm. Bloei treedt laat in het seizoen op ; een klein zonnebloempje. Men ziet vaak de grond rond de stam omhoog komen (Limburgs: "heuvelen"), vanwege de knollen. Voor zover ons bekend is Yacon de enige plant ter wereld die twee significant verschillende knollen geeft aan een plant. De broedknollen ter vermeerdering en de eetknollen als voedselbron. De laatste hebben geen ogen en kunnen dus niet voor vermeerdering dienen en de eerste zien er gewoon niet lekker uit. [1]
Teelt
Vermeerderen
Laat enkele zijknollen met het stengeldeel in zand of opgepot overwinteren op een vorstvrij plaats. Tijdens de groei in de zomer kunnen stekken worden gesneden, zodat er ook jonge planten kunnen overwinteren, zo gaat de vermeerdering veel sneller.
Kweek
- Voorkweken van broedknollen in maart/april binnen in een pot.
- Na de ijsheiligen uitplanten op 1 vierkante meter per plant. Zonnige standplaats, goed doorlaatbare humusrijke grond.
- In de eerste maand na uitplant van voldoende vocht voorzien.
- Planten kunnen 2 meter hoog worden!
Let op
Eetknollen kunnen niet uitgeplant worden, alleen de broedknollen! Voor een goede productie niet meer na eind mei uitplanten. Broedknollen het beste bewaren met enkele eetknollen aan, zoals dahlia’s.
Oogst
De planten worden gerooid zodra het blad teruggaat in levenskracht. Dat gebeurt meestal laat in de herfst door kou. De knol ziet er uit als een Dahliaknol, waarbij de functie van het stengeldeel dus essentieel is. Er kunnen veel zijknollen worden geoogst.
Logboek
- In september 2013 een plant toegestuurd gekregen van Vreeken. Omdat deze niet winterhard is binnen in een pot voor het raam gezet. Als de vorst voorbij is gaat ie naar buiten.
- In november 2013 een stukje wortel van Aldo Engels gekregen. Deze opgepot in de kelder. In maart gaat ie voor het raam, na ijsheiligen naar buiten.
- De knollen in de kelder lopen uit. Twee stuks, waarvan er eentje gescheurd kan worden. Deze maar in potten geplaatst.
Keuken

In de keuken: voornamelijk gebruikt: de knol in het najaar ongeschild rauw (appelsmaak) of gekookt; kastanjesmaak of gedroogd mee gestoofd in januari, banaansmaak. Ongeschild, rauw of gekookt. Zeer gezonde groente, was de moestuingroente bij uitstek van het jaar in 2009 bij Cook and Herb. Net als aardpeersoorten bevatten ze veel inuline. Om winderigheid te voorkomen, roosteren, gebruik van bonenkruid, venkelzaad gedroogd of vers mee bakken, koken of rauw in sla, gebruik van een klein vleugje citroensap. Mensen die veel vezelrijke groenten eten en inuline rijke soorten hebben hier sowieso minder last van.
De knollen kan met inkoken tot 3 % als stroop en heeft een zéér aromatische honingnoten toets, heerlijk bij gastronomische bereidingen, een natuurlijke zoetstof zonder suiker. Bewaring best invriezen en snel gebruiken of steriel, maar met suiker inkoken als bewaring zou doodzonde zijn.
De scheuten en jonge toppen worden gestoofd en gegeten als groente.
Bladeren worden gebruikt als gezondheidsthee, maar de op internet vaak geplaatste publicaties, zijn niet altijd bewezen.