Prei
Algemeen
De prei (Allium Porrum) is een tweejarige plant die als eenjarige groente gekweekt wordt. Van de prei eten we voornamelijk de dikke witte schacht. Die bestaat eigenlijk uit de dicht opeengepakte, saprijke ondereinden van de bladeren. Om die wit en extra mals te krijgen, worden ze ondergronds geteeld. Ook het groene deel van de bladeren en zelfs de wortels komen voor consumptie in aanmerking. Egyptenaren, Grieken en Romeinen waren al preikwekers. De plant is waarschijnlijk ook uit die streken afkomstig. De stamvader van de prei is de parelui (Allium ampeloprasum). [1]
Logboek
2013
2014
- 30 april - Prei gezaaid op de plek van de indianenaardappel en in een lange bak, later (juli) uitplanten
2015
- Begin apr - Farinto winterprei voorgezaaid in permaveld 5 bij de Chinese yam. Ruimte gebruikt als zaaibed. Uitplanten in juli als de plantjes de dikte van een potlood hebben. Plant in een plantgat van 15-18 cm diep. Afstand tussen de voren 40 cm. Afstand tussen de planten in de rij 15 cm. Oogstbaar vanaf de winter.
- Midden mrt - Prei (Winterreuzen-3) in zaaibed op 3A voorgezaaid
2016
- Begin jul - Winterprei uitgepoot in 1A
2017
- 13 apr - Prei ‘Blauwgroene winter’. 4B [8m - 9m (= de laatste meter)] (Zaaibed, later uitplanten in 1A). Op rijtjes met 25cm tussenafstand.
- Oogst: Begin januari
Teelt
De teeltwijzen van de zomerprei en herfstprei zijn niet interessant, gezien dit voorgezaaid moet worden onder respectievelijk verwarmd en koud glas. De winterteelt en teelt van zeer vroege prei zijn wel interessant. Dit werkt alleen met rassen van de winterprei.
Winterprei
Deze teelt laat ons toe de hele winter en nog een behoorlijk stuk van het voorjaar prei te eten. Je kan in april op een zaaibed buiten zaaien, liefst onder beschutting van gaatjesplastic. Het uitplanten gebeurt dan in juli, of ten laatste begin augustus. De plantafstand is 40 x 15 cm. Deze prei blijft in de winter gewoon staan. De planten blijven groeien tot temperaturen van 6°C. Normaal gesproken hebben ze geen last van de vorst. Maar in strenge winters is al meermaals gebleken dat er grote verschillen bestaan tussen de verschillende rassen inzake winterhardheid. Sommige gaan eraan, andere worden beschadigd en de echt winter¬harde rassen overkomt niets. Na de winter begint de prei opnieuw flink te groeien, tot de planten in april of mei doorschieten en bloeien. Prei kan je ook ter plaatse zaaien. Zaai dun (1 zaadje om de 3 cm) in rijen op 40 cm afstand. Dun uit tot op 10-12 cm en aard later zeker aan om een langer wit gedeelte te bekomen. De grond waarop je gaat zaaien moet luchtig en fijn zijn. [1]
Zeer vroege prei
Dit is een typisch Belgische teeltwijze. In juli zaai je een ras van winterprei; in september plant je uit op 25 x 10 cm. De jonge prei komt normaal zonder problemen de winter door en kan van mei tot juni geoogst worden. Dit is zeker een gemakkelijke teelt. Men spreekt in Antwerpen ook wel van stekprei en in West-Vlaanderen van oude jonkmansprei. [1]
Zaadteelt
Prei is een door insecten bestoven kruisbestuiver. Je beperkt je het best tot de zaadteelt van één ras per jaar. Zaad kweken van winterprei is niet zo moeilijk. De uitgekozen planten kunnen immers gewoon buiten blijven staan. Van vroege prei moet het zaad onder glas gewonnen worden omdat die niet winterhard is. Van winterprei laat je dus enkele planten gewoon staan, ofwel worden ze verplant op 40 cm van elkaar. Bedek eventueel de grond, bijvoorbeeld met hooi. De grote bloembollen rijpen af in augustus en september. Wanneer de zaadjes zwart en hard worden, snij je de hele bol af, met een stuk stengel van zowat 30 cm eraan. Hang die te drogen. De zaden, die goed vastzitten, haal je met de hand uit de bol. De laatste reiniging kan gebeuren door te spoelen. Het kaf komt dan bovendrijven. Goed laten drogen en de grote zaden uitziften. [1]
Het zaad is minder dan 3 jaar houdbaar [2]
Oogst
Van winterprei worden de beste en vlotst groeiende planten eerst geoogst: deze zijn namelijk minder winterhard. Eens ze rijp zijn, komt er al gauw veel afval aan. Om bij vorst te kunnen oogsten kan je de prei met strooisel afdekken maar het is beter en handiger altijd een gedeelte in een groeve te leggen. [1]
Samenvattend
- Zaaien winterprei in april op een zaaibed (of ter plaatse buiten)
- Uitplanten winterprei juli - begin augustus
- Oogsten winterprei van begin Januari tot midden Mei
- Zaaien zeer vroege prei in juli op een zaaibed (of ter plaatse buiten)
- Uitplanten zeer vroege prei september
- Oogst zeer vroege prei mei/juni