Tomaat: verschil tussen versies
| Regel 13: | Regel 13: | ||
* Begin apr 2016 - [[Tomaat|Tomaten]] verspeend, iets minder dan 50 planten | * Begin apr 2016 - [[Tomaat|Tomaten]] verspeend, iets minder dan 50 planten | ||
* 18 mei 2016 - [[Tomaat|Tomaten]] uitgeplant langs pad: Oranje van Goeijenbier: 13 stuks van Artisjok naar grascirkel. Matt's wild cherry: 3 stuks naast composthoop. Garden peach: 8 stuks van composthoop naar achteren. Rose Quartz: 3 stuks van Garden peach naar achteren. | * 18 mei 2016 - [[Tomaat|Tomaten]] uitgeplant langs pad: Oranje van Goeijenbier: 13 stuks van Artisjok naar grascirkel. Matt's wild cherry: 3 stuks naast composthoop. Garden peach: 8 stuks van composthoop naar achteren. Rose Quartz: 3 stuks van Garden peach naar achteren. | ||
* 22 mei 2016 - [[Tomaat|Tomaten]] (Pride of Flanders, Mini terras) uitgeplant in bostuin en in border langs Vera | |||
== Teelt == | == Teelt == | ||
Versie van 23 mei 2016 14:21
Algemeen
De tomaat is een populaire vrucht, afkomstig van de tomatenplant (Solanum lycopersicum, synoniem: Lycopersicon esculentum). De vrucht is culinair gezien een groente. De rijpe vrucht is dan wel gezond, maar dit is in tegenstelling tot de rest van de plant, die giftig is: de plant hoort tot het geslacht nachtschade. De gifstof in deze plant heet tomatine; het is een glycoalkaloïde. De stof wordt door de plant geproduceerd als afweerstof tegen allerlei ziekteverwekkers en is ook giftig voor de mens. Bij het rijpen van de vrucht verdwijnt de gifstof hieruit, hierdoor wordt de vrucht eetbaar maar ook gevoeliger voor schimmels en bacteriën. [1]
Logboek
- 18 maart 2014 - Voorgezaaid. De volgende rassen: White Cherry 5 potten (2 zaadjes); Marmande 3 potjes (3 zaadjes); Genovese 3 potjes (3 zaadjes); Oranje van Boeijenbier 4 potjes (2 zaadjes); Purper 3 potjes (2 zaadjes).
- 12 mei 2014 - 12 tomatenplanten uitgepoot: 3 Genovese, 3 Purper, 2 Oranje van Goeijenbier en 4 White cherry.
- Eind mrt 2015 - Tomaat binnen voorgezaaid. Verschillende soorten. Ongeveer 30 potjes met zo'n 3 zaadjes per potje: 3X Garden peach (onbekend), 3X Oranje van Goeijenbier (EO 2014), 5X Green zebra (Velt), 3X Sweet Cassady (Velt), 6X Guernsey Island (Velt), 3X Sacharnaja (Velt), 6X Marmande (Vreeken), 3X Genovese (Aldo).
- Eind mei 2015 - Verschillende soorten tomaat uitgeplant in wisselveld 11 en permaveld 15
- Midden mrt 2016 - Tomaten binnen voorgezaaid (Oranje v. Goeijenbier, Sweet baby, Rose Quartz, Garden peach, Pride of Flanders, Mini terras). In perspotjes met potaarde.
- Begin apr 2016 - Tomaten verspeend, iets minder dan 50 planten
- 18 mei 2016 - Tomaten uitgeplant langs pad: Oranje van Goeijenbier: 13 stuks van Artisjok naar grascirkel. Matt's wild cherry: 3 stuks naast composthoop. Garden peach: 8 stuks van composthoop naar achteren. Rose Quartz: 3 stuks van Garden peach naar achteren.
- 22 mei 2016 - Tomaten (Pride of Flanders, Mini terras) uitgeplant in bostuin en in border langs Vera
Teelt
Later zaaien dan half mei kan, maar grote kans dat de oogstopbrengst dan kleiner is, want de vruchten krijgen minder tijd om te rijpen. Microtomaatjes vormen een uitzondering, omdat die heel snel vrucht zetten en geoogst kunnen worden kun je die nog begin juni zaaien. Over het algemeen kun je echter onderstaand schema aanhouden. [2]
Bind de tomaten aan een stok. De reden hiervoor is om de planten voldoende te steunen. Bind de hoofdstengel vast aan de stok, doe dit elke keer wanneer de plant weer is gegroeid. Bind niet te strak, de stengel wordt nog dikker! [3]
Tomaten drinken veel water maar houden niet van een erg hoge luchtvochtigheid. Bij de teelt onder glas is het dus belangrijk om regelmatig water te geven maar ook te zorgen dat de lucht niet te vochtig blijft door goed te luchten. Giet nooit water op de planten maar er naast en houd de grond matig vochtig zonder uitdrogen. Pas ook op wanneer tijdens de teelt je water geeft: in het voorjaar en vroege zomer hebben de planten best aardig wat water nodig omdat tomaten nou eenmaal veel plant maken. Maar wanneer de eerste tomaten beginnen te rijpen geef je minder en ook minder vaak water om te zorgen dat je mooie, vol smakende tomaten kunt oogsten. Dan teveel water geven kan ervoor zorgen dat de vruchten gaan barsten. [3]
Dieven
Een heel verhaal apart. En voor veel mensen ook heel lastig heb ik het idee. Want dieven zijn in een jong stadium gemakkelijk te herkennen, maar in een groter stadium blijkbaar niet altijd, of mensen vinden het zonde om een mooie zijtak weg te halen. In bijna elke bladoksel vormt de tomatenplant een nieuwe scheut, die worden dieven genoemd. Deze dieven bestaan aanvankelijk uit een stengel met blad. Als de dief niet verwijderd wordt zal hij zich ontwikkelen tot een grote tak die op zijn beurt ook weer dieven ontwikkelt. Uiteindelijk krijg je dan een grote dichte bossige plant met maar weinig en ook nog kleine vruchtjes, die ook nog eens niet allemaal rijp zullen worden. Dat is logisch, want je staat toe dat de plant alle energie stopt in het maken van bladeren, stengels, dieven, etc. en die energie zou je liever willen steken in de maak en rijping van vruchten natuurlijk. Neem daarom de dieven weg, bij voorkeur nog voor ze 10 centimeter lang zijn (grote dieven wegnemen kunnen “grotere wonden” veroorzaken die de plant verzwakken). Ook de blaadjes die soms aan het einde van een tros verschijnen moet je verwijderen, want ook zij worden weer takken, met weer nieuwe dieven, etc. Een stamtomaat houd je recht, 1 stam met een groeitop, blad en vruchttrossen, al het andere haal je weg. Bij struiktomaten en dwergtomaten hoef je niet te dieven. Houd deze planten enigszins in toom door in de weg staande of kruisende dieven of stengels wel te verwijderen. Struiktomaten krijgen in het Engels vaak de term “determinate:, stamtomaten (die dus moeten worden gediefd) krijgen de term “indeterminate”. Onderschat “dieven” niet – het is de belangrijkste verzorging van tomaten. Ik zelf ga 1 keer per week elke tomatenplant langs met knipschaar, bindtouw en een emmer, om aan te binden en dieven weg te halen. Sla je 2 weken over, is er nog niet heel veel aan de hand. Maar zonder wat ervaring wordt het dan al erg lastig nog wijs te worden uit de enorme kluwen van stelen en blad. Beter vaker even kijken en kleine dieven weg halen dan te lang wachten en geen “wijs” meer uit de plant kunnen! [3]
Toppen
Een tomaat groeit door zolang hij de kans krijgt. Maar als je veel tomaten wilt oogsten, zul je op een gegeven moment de top moeten verwijderen om de groei te stoppen en juist de vruchtzetting en rijping van de laatste tomaten te bevorderen. In de volle grond top je meestal na de 4e of 5e tros (afhankelijk van planttijd, weersomstandigheden en cultivar). Onder glas top je vaak na 6 – 8 trossen. [3]
Tikken
Tomaten zijn zelfbestuivers. Buiten zorgt de wind voor de beweging van de bloemtrosjes zodat het stuifmeel op de stempels belandt. Onder glas, zonder wind, moet men zelf zorgen dat het stuifmeel los komt door het zogenaamde “tikken”. Tik met handen of een stok tegen de stok die aan de tomaat is bevestigd, zodat het stuifmeel los kan komen. Doe dit zo mogelijk elke dag (ik zelf tik alle tomaten als ik op de tuin kom, en als ik wegga doe ik het nog een keer, 5 minuten werk maar kilo’s meer opbrengst). [3]
Stapsgewijs
- Strooi het zaad dun in gewone potgrond (bijvoorbeeld in een kweekbakje) en dek het af met een laagje potgrond van één centimeter. Maak de grond vochtig, dek het bakje af met doorzichtig plastic en zet het op een warme plaats. De planten kiemen het snelst bij een temperatuur van zo’n 20 °C. [2]
- Zet het kweekbakje in het licht zodra de zaailingen de kop opsteken. Als ze de eerste blaadjes hebben gekregen, zijn ze groot genoeg om te worden verspeend. [2]
- Zet de sterkste zaailingen elk in een pot met een doorsnee van zeven tot negen centimeter. Microtomaatjes kunnen in een pot met deze maat blijven staan, grote struiktomaten moeten later worden overgeplant. Zet ze in een bak, een kas of een tunnelkas. [2]
- Zet de tomaten in de volle zon en bemest ze regelmatig. Houd ze weg uit de regen. Zet of hang ze op een beschutte plek of zet er een paraplu boven. Hoe beter tomaten tegen regen worden beschermd, des te beter ze zijn bestand tegen tomatenziektes. [2]
- Als het tijd is om de tomaten te oogsten, draai je ze stuk voor stuk voorzichtig van hun steel. [2]
Kalender
- Zaaien: van eind maart/begin april tot half mei binnen voorzaaien [2]
- Naar buiten: vanaf half mei / begin juni [2]
Oogst
- Oogsten: augustus/september [2]
Zaadteelt
Het zaad is meer dan 5 jaar houdbaar [4]