Naar inhoud springen

Tomatillo: verschil tussen versies

Uit Homestead
Geen bewerkingssamenvatting
Regel 8: Regel 8:
== Logboek ==
== Logboek ==


* Binnen voorrgezaaid. Zaad van Aldo.
* 6 april 2014 - Binnen voorrgezaaid. Zaad van Aldo.


== Teelt ==
== Teelt ==

Versie van 7 apr 2014 11:34

Algemeen

De tomatillo (Physalis philadelphica, synoniem: Physalis ixocarpa) of Mexicaanse aardkers is een lampionplant uit de nachtschadefamilie (Solanaceae). Het is een verwant van de goudbes (Physalis peruviana) en de echte lampionplant (Physalis alkekengi). De plant wordt gekweekt in het zuiden van de Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika (vooral in Guatemala), het bergland van Oost-Afrika, Zuid-Afrika en op sommige plekken in India, Oost-Azië en Australië (onder andere in Queensland). De soort werd reeds door de Maya's en de Azteken gekweekt. [1]

De Tomatillo is een éénjarige, niet winterharde plant. Ze wordt behoorlijk groot (zo’n 120-150 centimeter). Ze maakt vrij veel zijtakken met lichtgroen blad. Vanaf ongeveer juli verschijnen dan de kleine gele bloempjes in de oksels die later uitgroeien tot de harde vruchten die rijp zijn als de hoesjes waarin ze zich bevinden verdorren en openbarsten. Er zijn 2 soorten tomatillo’s, met groene en met paarse vruchten (zie foto bovenaan de pagina), de paarse vruchten zijn niet helemaal paars maar meer “gemarmerd” en het vruchtvlees is overwegend groen), beiden hebben ongeveer dezelfde smaak.[2]

Logboek

  • 6 april 2014 - Binnen voorrgezaaid. Zaad van Aldo.

Teelt

De plant kan worden vermeerderd door middel van zaaien of stekken. [1]

Ik heb haar tot 2 keer toe in de kas geprobeerd; met als resultaat enorme planten met heel veel heel lange scheuten en wel bloemen maar geen of amper vruchten. Na die 2 pogingen heb ik besloten dat ze niet geschikt is voor onze kas. Buiten daarentegen doet ze het echter best goed in Nederland, mits ze op een zonnige en beetje beschutte plaats wordt geplant. Door haar omvang lijkt ze wat minder geschikt voor pot maar ik heb dat zelf eigenlijk nog nooit geprobeerd (in pot zal ze zowiezo wel wat kleiner blijven en dat is het toch best te doen, lijkt me). Tomatillo’s kiemen bij ongeveer 20 graden zeer snel (binnen 7 tot 10 dagen). Als je ze te vroeg zaait krijg je heel iele dunne ziekelijke zaailingen, zaai ze liever zo rond half tot eind maart voor, in potgrond die je met een kwart deel grof zand hebt verluchtigd, zaai ze niet dieper dan 1/4 centimeter en dek af met wat vermiculiet of zand. Zet het zaaisel in een warme vensterbank met zon en binnen een week staan de zaailingen dan al boven. Zorg dat de temperatuur ook na de kieming in ieder geval wel boven de 15 graden blijft. Je zult zien dat een tomatillo snel kiemt en groeit, misschien nog wel sneller dan een tomaat. Nadat het tweede bladpaar is verschenen kun je de zaailingen verspenen (tenzij je de zaden natuurlijk per stuk in een potje hebt gezaaid). Gebruik dan licht opgewarmde luchtige niet te natte potgrond. De wortelkuit mag niet uitdrogen maar ook niet kletsnat blijven. Plant de planten niet uit voor 12 mei (IJsheiligen), en zoek voor de plant een warm, zonnig plekje. Plant ze op minimaal 30 x 40 centimeter uit. Ik zelf vind het prettig om bij het planten gelijk een stok te plaatsen aangezien ze die door haar lengte (en de hier in het Zuidwesten altijd aanwezige wind) wel nodig gaat krijgen in een later stadium. Geef de eerste dagen voldoende water dat je licht laat opwarmen door de zon (zet in de ochtend alvast een gieter water in de zon). In het begin groeit de Tomatillo niet zo snel maar als ze eenmaal op gang is en wat groter is, gaat ze steeds harder en sneller groeien, tot ongeveer 120-150 centimeter hoogte. Zoals al eerder gezegd is het plaatsen van een stok op een gegeven moment handig omdat ze anders met regen, wind, etc. wel om zou kunnen vallen (ze heeft niet een heel dikke hoofdstam maar maakt daarboven wel een relatief grote en zware massa zijscheuten en bladeren). Ze hoeft niet gesnoeid te worden, maar te lange stengels die andere planten in de weg zitten kun je gerust wegknippen. [2]

  • Binnen voorzaaien van van begin april tot eind mei [3]
  • Uitplanten van midden mei tot eind juni [3]

Oogst

Je kunt voor het oogsten het beste kijken naar het hoesje dat om de Tomatillo heen zit. In een vroeg stadium is het hoesje groen en dicht. Als de vrucht gaat groeien gaat het hoesje op een gegeven moment barsten en je kunt dan de vrucht zelf zien. Dat is het moment om in de gaten te houden of de vrucht rijp is. Als je voor de paarse vorm hebt gekozen is het nog wat makkelijker want dan zie je bij het rijpen ook de kleur veranderen naar groen met paars. Als de vrucht niet zacht maar je die wel een klein beetje met je duim kunt indrukken, het hoesje dus gebarsten is en begint te verdrogen is de Tomatillo rijp, de schil van de tomatillo voelt dan ook een een beetje vreemd aan; een soort kruising tussen iets plakkerig en vettig. Je plukt ze, verwijder vervolgens de hoesjes, en dan kun je ze nog 1 tot 2 weken in de koelkast bewaren. [2]

  • Oogsten van eind augustus tot eind oktober [3]

Zaadwinning

Tomatillo’s zijn zelfbestuivend en ze kruisen niet met de andere species uit de Physalisgroep. Uiteraard kunnen de groene en de paarse vorm wel onderling kruisen, houd voor zaadteelt dus voldoende afstand tussen de 2 variëteiten aan. Laat vervolgens een mooie vrucht aan een gezonde plant goed rijp worden, en oogst vooral van meerdere planten de mooiste vruchten. Snijd ze doormidden en leg ze een kwartiertje in een bakje koud water. Druk dan met duim en wijsvinger de zaden uit de vrucht en spoel de zaden nog even na. Zeef ze en laat ze een paar dagen op een schoteltje drogen. De zaden blijven (mits donker en niet te warm bewaard) minimaal 4 jaar kiemkrachtig. [2]

Snij de rijpe en volgroeide vruchten open en druk ze door een zeef. Het sap kan je gebruiken om bv. soep of confituur te maken. Doe de inhoud van de zeef in een kom met water en haal de pellen eruit. De zaden zakken naar de bodem en de stukjes vruchtvlees drijven daarboven. Door de kom enkele keren voorzichtig af te gieten en terug te vullen kan je het meeste vruchtvlees makkelijk verwijderen. Laat de zaden enkele dagen gisten in het water, zodat de kiemremmende laag en de rest van het vruchtvlees wordt afgebroken (net zoals bij bv. tomaten). Giet ze in een zeef en spoel goed af. Spreid de zaden open over een koffiefilter (geen keukenpapier: dat plakt aan de zaden!) en laat minstens 2 weken drogen. Verpak ze in een ademende verpakking (bv. briefomslag). [3]

  • Zaadoogst in september en oktober

Keuken

De tomatillo kan in fruitsalades of tot compote worden verwerkt. In Mexico wordt van tomatillo's en chilipepers de scherpsmakende saus salsa verde bereid. In Mexico en de Verenigde Staten worden tomatillo's ingeblikt. [1]

Als je een grote hoeveelheid hebt kun je ze in blokjes of plakjes snijden en invriezen (dan alleen nog geschikt voor warme bereidingen). Tomatillo’s zijn ook erg lekker in inmaak als chutney en relish. [2]

Referenties