Naar inhoud springen

Pronkboon: verschil tussen versies

Uit Homestead
Regel 6: Regel 6:


Naast een paar onduidelijke rassen heb (of had) ik de volgende:
Naast een paar onduidelijke rassen heb (of had) ik de volgende:
=== Helle aus Egen ===
Sterke klimmer die witte bonen met bruine stippen geeft. Erg lekkere boon voor de soep.


=== Limaboon (Olifantsboon, Boterboon)  ===
=== Limaboon (Olifantsboon, Boterboon)  ===
Regel 13: Regel 17:
Gedroogde limabonen: 8 uur weektijd en 1,5 uur kooktijd.
Gedroogde limabonen: 8 uur weektijd en 1,5 uur kooktijd.


=== Helle aus Egen ===
=== Tarahumara Tekomari ===


Sterke klimmer die witte bonen met bruine stippen geeft. Erg lekkere boon voor de soep.
Dried Tarahumara Tekomari Scarlet Runner Beans cook up with a smooth texture.


== Teelt en oogst ==
== Teelt en oogst ==

Versie van 11 mrt 2014 12:40

Algemeen

De pronkboon (Phaseolus coccineus) is een plantensoort uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De soort is een bijna vergeten groente. De pronkboon wijkt plantkundig sterk af van de andere Phaseolus-soorten. Zo blijven de kiemlobben van de pronkboon onder de grond en komt vrij veel kruisbestuiving voor. [1]

Rassen

Naast een paar onduidelijke rassen heb (of had) ik de volgende:

Helle aus Egen

Sterke klimmer die witte bonen met bruine stippen geeft. Erg lekkere boon voor de soep.

Limaboon (Olifantsboon, Boterboon)

Een bijzonder grote volledig witte variant. Limabonen worden ook wel boterbonen of olifantsbonen genoemd. Het zijn grote, witte bonen die tot de familie van de peulvruchten behoren. Van oorsprong komen limabonen uit Zuid-Amerika. De Inca’s hadden al limabonen op het menu staan.
Gedroogde limabonen moeten gaaf, schoon en droog zijn. Ze mogen niet muf ruiken. Gedroogde limabonen kun je lang bewaren, op een koele, droge en donkere plaats. Na een jaar bewaren wordt de schil wat harder en moet je de limabonen langer koken.
Gedroogde limabonen: 8 uur weektijd en 1,5 uur kooktijd.

Tarahumara Tekomari

Dried Tarahumara Tekomari Scarlet Runner Beans cook up with a smooth texture.

Teelt en oogst

De klimmende pronkboon wordt aan bonenstaken geteeld. De staken zijn ongeveer 300 cm lang. Bonenstaken kunnen afkomstig zijn van de wilg, bamboe (tonkinstokken), maar ook takken van de hazelaar en andere houtige gewassen voldoen. Meestal gaan ze drie jaar mee. Daarna is de onderkant verrot en zijn ze te kort geworden. De wilgenstaken breken na drie jaar ook makkelijk. De staken kunnen in twee rijen als een hok gezet worden, zoals op de foto of met drie of vier aan elkaar gebonden. De plantafstand is 30-50 cm in de rij en 120-140 cm tussen de rijen. De pronkboon wordt ter plaatse gezaaid vanaf 15 mei tot eind juni. Meestal worden een tot twee zaden per staak gelegd. Bij meer zaden per staak treedt later veel bloemrui op, vooral bij warm en droog weer. Ook kunnen de planten voorgetrokken worden en later buiten uitgeplant. Bij voortrekken worden eind april twee zaden in potten van 12 cm diameter gelegd. Na opkomst wordt eventueel één kiemplant weggeknepen. Half mei (na de IJsheiligen) wordt er uitgeplant. De oogst begint eind juli en duurt tot eind augustus. Voor latere oogst moet half juni nog een keer gezaaid worden. Hiervan kan dan vanaf de derde week van augustus tot de eerste nachtvorst geoogst worden. De peulen moeten elke week geplukt worden, omdat anders de peulen te oud worden en er geen nieuwe peulen meer gevormd worden. [1]

Samenvattend

  • Eind april binnen voorzaaien
  • Ter plekke zaaien vanaf 15 mei tot eind juni
  • Vanaf half mei uitplanten
  • Oogsten van eind juli en duurt tot eind augustus

Zaadwinning

Droog de rijpe bonen.

Pronkbonen zijn kruisbestuivers en kunnen (naar horen zeggen) tot over een kilometer kruisen. Uit elkaar zetten is dus niet zo heel erg zinvol. Zelfs in Wageningen staan ze redelijk dicht bij elkaar. Dat nemen we dan maar voor lief. Gewoon bij elkaar zetten dus en maar zien wat er uitkomt. Sporadisch schijnt er ook wel eens een kruising voor te komen met Phaseolus vulgaris!

Het zaad is 3-5 jaar houdbaar [2]

Keuken

De pronkboon wordt evenals de snijboon gesneden gegeten. Het begin en het eind van de peul wordt niet gebruikt. De pronkboon heeft een meer uitgesproken smaak dan de snijboon. De peul is groen en 25-29 cm lang. Pronkbonen moeten jong gegeten worden, omdat zich anders op de rugnaad van de peul een draad gaat vormen. Vroeger werd bij het klaarmaken de draad van de peul getrokken. Er is ook een ras dat geen draad vormt. Van rijpe peulen kunnen alleen nog de zaden gegeten worden. De zaden kunnen zowel vers als gedroogd en daarna weer geweekt gegeten worden. In Nederland worden ze dan 'scheiers' genoemd. [1]

Referenties