Naar inhoud springen

Ui: verschil tussen versies

Uit Homestead
Geen bewerkingssamenvatting
Regel 13: Regel 13:
Zowel de teelt als de verwerking van zilveruien tot tafelzuren vindt plaats door gespecialiseerde bedrijven. Zilveruien zijn witte uien in tegenstelling tot de andere uien die geel zijn. <ref name="wikipedia"/>
Zowel de teelt als de verwerking van zilveruien tot tafelzuren vindt plaats door gespecialiseerde bedrijven. Zilveruien zijn witte uien in tegenstelling tot de andere uien die geel zijn. <ref name="wikipedia"/>


Als je uien in je eigen tuin wil telen, zorg je ook best voor een goed bemeste ondergrond. Gebruik geen stalmest, want deze trekt de uienvlieg aan. Geef liever de voorkeur aan gedroogde organische mest of kunstmest. Ideaal is het als je organische mest onderspit voor het groeiseizoen en kunstmest gebruikt als bijbemesting tijdens de teelt zelf. <ref name="mijntuin">[http://www.mijntuin.org/plants/418-Ui-algemeen Ui - Mijntuin.org]</ref>
Als je uien in je eigen tuin wil telen, zorg je ook best voor een goed bemeste ondergrond. Gebruik geen stalmest, want deze trekt de uienvlieg aan. Geef liever de voorkeur aan gedroogde organische mest of kunstmest. Ideaal is het als je organische mest onderspit voor het groeiseizoen en kunstmest gebruikt als bijbemesting tijdens de teelt zelf. <ref name="mijntuin"/>
 
==== Plantuien telen ====
Als je kiest voor plantuien, dan moet je weten dat de teelt uit 2 delen bestaat: enerzijds die van de eerstejaars uien, anderzijds die van de tweedejaars uien. Met andere woorden: het 1ste jaar kweek je de ajuien op: je zaait ze en laat ze groeien tot het tijdstip van planten aangebroken is, het 2de jaar plant je ze.
Zaai de eerstejaars tussen eind maart en begin april in geultjes van een paar centimeter diep en met een onderlinge plantafstand van 1 à 1,5 centimeter. Laat 20 centimeter vrij tussen de geulen.
Als de uien beginnen te groeien, hoef je ze niet uit te dunnen.
Oogst de bolletjes met een gemiddelde doorsnede van 10 à 20 millimeter tijdens de 2de helft van de maand juni. Trek de hele uitjes daarbij uit de grond.
Laat de uitjes drogen opdat het loof van de uitjes afsterft.
Is het loof afgestorven, dan snij je het vlak boven het uibolletje af, zo voorkom je rotten.
Sla de bolletjes tussen augustus en maart op. Zorg voor de juiste bewaartemperatuur, die is afhankelijk van het ras.
In maart plant je vervolgens deze tweedejaars uien: idealiter zorg je voor rijen waarbij je een onderlinge afstand van 30 centimeter aanhoudt, tussen de uien laat je 10 centimeter vrij.
Druk de bolletjes aan in de losgemaakte grond en bedek ze met een fijn laagje aarde.
Houd het groentebed van de uien de volgende maanden onkruidvrij.
Eventueel kan je een arme ondergrond bijmesten met kunstmest.
De uien oogsten kan vanaf begin juli: het zijn dan licht gekleurde bollen met groen loof.
Later oogsten behoort ook tot de mogelijkheden: je oogst de uien dan vanaf half augustus, nadat het loof afgestorven is.
Plantuien kan je ettelijke maanden bewaren. Ze moeten dan wel opgeborgen worden in een koele en donkere ruimte. Verwijder het afgestorven loof en de bruine vliezen rond de ui niet, want deze beschermen de geoogste ui.<ref name="mijntuin"/>
 
==== Zaaiuien telen ====
In vergelijking met plantuien kan je zaaiuien later oogsten en langer bewaren. Vanaf het ogenblik dat de weersomstandigheden het toelaten kan je uien zaaien: ergens tussen eind februari en begin april. Hoe later je zaait, hoe beter het zaad opkomt.
Zaai de zaaiuien in rijen met een onderlinge afstand van 25 cemtimer. Laat 5 tot 7 centimeter tussen elk zaadje, zodat de plant voldoende ruimte heeft om uit te groeien zonder dat je moet uitdunnen. Houd een diepte aan van maximum 2 centimeter.
Houd de ondergrond gedurende de volgende maanden onkruidvrij.
Oogst de zaaiuien in augustus en september.
Laat de bollen 1 tot 2 weken drogen op het zaaibed, althans als het niet te vochtig is. Anders moet je ze op een droge en winderige locatie laten drogen.<ref name="mijntuin"/>
===== Zaaiuien bewaren =====
Wil je zaaiuien bewaren, dan wacht je best met de oogst tot het loof grotendeels plat is gaan liggen. Je kan de uien dan veel beter drogen dan wanneer het loof nog groen is. Zorg voor een koele vorstvrije ruimte en je kan de uien bewaren tot maart of april.
Wacht echter niet te lang met oogsten. Als je na september nog zaaiuien oogst, beschadig je veel bruine vliezen. De kans op rotten neemt dan sterk toe. <ref name="mijntuin"/>
 
Sowieso doe je er goed aan om de zaaiuien tijdens het bewaren geregeld te controleren, want elke beschadiging kan rot veroorzaken en 1 rotte ui besmet al snel een andere.<ref name="mijntuin">[http://www.mijntuin.org/plants/418-Ui-algemeen Ui - Mijntuin.org]</ref>


==== zaaiuien ====
==== zaaiuien ====

Versie van 17 feb 2014 10:12

Algemeen

De naam ui (Allium cepa) (ook wel ajuin of juin genoemd in Zuid-Nederland en Vlaanderen, en siepel in Noord-Nederland) wordt meestal gebruikt voor Allium cepa, ook de tuinui genoemd. Het is een plant uit de lookfamilie (Alliaceae). [1]

Teelt

Bij de teelt van uien in Nederland en Vlaanderen zijn de volgende teeltwijzen te onderscheiden: zaaiuien, winteruien, picklers, eerstejaars plantuien, tweedejaars plantuien en zilveruien. De teelt van zaaiuien gebeurt op akkerbouwbedrijven en vindt voornamelijk plaats in Noord-Groningen, Noord-Friesland, Zeeland, Flevoland, Zuid-Holland en Noord-Holland. Ze worden vanaf de tweede helft van maart tot de eerste helft van april gezaaid. De oogst vindt afhankelijk van het ras plaats in augustus of september. De laat geoogste uien worden meestal bewaard. De buitenste rok droogt in tot een droge, strogele huid, die de bol tijdens de bewaring beschermt. Op beperkte schaal worden er ook rode uien geteeld. De teelt van winteruien is van geringe betekenis. Hiervoor worden vroegrijpe Japanse rassen gebruikt. Vroeger werd hiervoor de Zwijndrechtse pootui gebruikt, maar de Japanse rassen zijn drie tot vijf weken eerder oogstbaar. De uitzaai is omstreeks 25 augustus en de oogst begint in de tweede helft van juni. De teelt van picklers komt overeen met die van zaaiuien, maar er wordt door dikker zaaien (30–35 kg/ha) een kleinere ui (28–35 mm doorsnede) geoogst. Picklers worden overwegend voor de conservenindustrie geteeld. Eerstejaars plantuien zijn kleine uitjes van 8–21 mm doorsnede, die na bewaring gedurende winter in het daarop volgende jaar worden uitgeplant voor de teelt van plantuien. Plantuien of tweedejaarsuien worden geteeld uit eerstejaarsplantuien en in februari of maart uitgeplant. Geoogst wordt vanaf begin juli tot half augustus. Zowel de teelt als de verwerking van zilveruien tot tafelzuren vindt plaats door gespecialiseerde bedrijven. Zilveruien zijn witte uien in tegenstelling tot de andere uien die geel zijn. [1]

Als je uien in je eigen tuin wil telen, zorg je ook best voor een goed bemeste ondergrond. Gebruik geen stalmest, want deze trekt de uienvlieg aan. Geef liever de voorkeur aan gedroogde organische mest of kunstmest. Ideaal is het als je organische mest onderspit voor het groeiseizoen en kunstmest gebruikt als bijbemesting tijdens de teelt zelf. [2]

Plantuien telen

Als je kiest voor plantuien, dan moet je weten dat de teelt uit 2 delen bestaat: enerzijds die van de eerstejaars uien, anderzijds die van de tweedejaars uien. Met andere woorden: het 1ste jaar kweek je de ajuien op: je zaait ze en laat ze groeien tot het tijdstip van planten aangebroken is, het 2de jaar plant je ze. Zaai de eerstejaars tussen eind maart en begin april in geultjes van een paar centimeter diep en met een onderlinge plantafstand van 1 à 1,5 centimeter. Laat 20 centimeter vrij tussen de geulen. Als de uien beginnen te groeien, hoef je ze niet uit te dunnen. Oogst de bolletjes met een gemiddelde doorsnede van 10 à 20 millimeter tijdens de 2de helft van de maand juni. Trek de hele uitjes daarbij uit de grond. Laat de uitjes drogen opdat het loof van de uitjes afsterft. Is het loof afgestorven, dan snij je het vlak boven het uibolletje af, zo voorkom je rotten. Sla de bolletjes tussen augustus en maart op. Zorg voor de juiste bewaartemperatuur, die is afhankelijk van het ras. In maart plant je vervolgens deze tweedejaars uien: idealiter zorg je voor rijen waarbij je een onderlinge afstand van 30 centimeter aanhoudt, tussen de uien laat je 10 centimeter vrij. Druk de bolletjes aan in de losgemaakte grond en bedek ze met een fijn laagje aarde. Houd het groentebed van de uien de volgende maanden onkruidvrij. Eventueel kan je een arme ondergrond bijmesten met kunstmest. De uien oogsten kan vanaf begin juli: het zijn dan licht gekleurde bollen met groen loof. Later oogsten behoort ook tot de mogelijkheden: je oogst de uien dan vanaf half augustus, nadat het loof afgestorven is. Plantuien kan je ettelijke maanden bewaren. Ze moeten dan wel opgeborgen worden in een koele en donkere ruimte. Verwijder het afgestorven loof en de bruine vliezen rond de ui niet, want deze beschermen de geoogste ui.[2]

Zaaiuien telen

In vergelijking met plantuien kan je zaaiuien later oogsten en langer bewaren. Vanaf het ogenblik dat de weersomstandigheden het toelaten kan je uien zaaien: ergens tussen eind februari en begin april. Hoe later je zaait, hoe beter het zaad opkomt. Zaai de zaaiuien in rijen met een onderlinge afstand van 25 cemtimer. Laat 5 tot 7 centimeter tussen elk zaadje, zodat de plant voldoende ruimte heeft om uit te groeien zonder dat je moet uitdunnen. Houd een diepte aan van maximum 2 centimeter. Houd de ondergrond gedurende de volgende maanden onkruidvrij. Oogst de zaaiuien in augustus en september. Laat de bollen 1 tot 2 weken drogen op het zaaibed, althans als het niet te vochtig is. Anders moet je ze op een droge en winderige locatie laten drogen.[2]

Zaaiuien bewaren

Wil je zaaiuien bewaren, dan wacht je best met de oogst tot het loof grotendeels plat is gaan liggen. Je kan de uien dan veel beter drogen dan wanneer het loof nog groen is. Zorg voor een koele vorstvrije ruimte en je kan de uien bewaren tot maart of april. Wacht echter niet te lang met oogsten. Als je na september nog zaaiuien oogst, beschadig je veel bruine vliezen. De kans op rotten neemt dan sterk toe. [2]

Sowieso doe je er goed aan om de zaaiuien tijdens het bewaren geregeld te controleren, want elke beschadiging kan rot veroorzaken en 1 rotte ui besmet al snel een andere.[2]

zaaiuien

plantuien

Vermeerdering

Keuken

Referenties