Kapucijner: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
k Jeroen heeft pagina Capucijners hernoemd naar Kapucijners |
(geen verschil)
| |
Versie van 20 jan 2014 10:22
Algemeen
De Capucijner Blauwschokkers is een fors gewas, kan 2 meter hoog worden (dus een rijstype). Kapucijners wortelen diep. Zorg er dan ook voor dat de grond voor het zaaien goed omgespit is. Werk ook flink wat compost en kalk door de grond om een goeie oogst te krijgen.Zowel de bloemen als peulen zijn paars. Geschikt voor vers gebruik en bewaring. Voor alle capucijners, erwten en peulen geldt dat een vroege uitzaai (maart/april) de beste resultaten oplevert; zaaien in mei en later geeft onvoldoende peulzetting en problemen met meeldauw. [1]
De planten schieten wel tot een hoogte van 2m op. Na de sierlijke purperroze bloei groeit een overvloed van paarsgekleurde peulen. De zaden zijn zowel vers als gedroogd heerlijk van smaak. Goed voor windschermen. [2]
Er zijn lage Kapucijners (stam- genoemd) en hoge klimmende Kapucijners (rijs- genoemd). Beiden prima van kwaliteit, de hoge Kapucijnerplanten leveren misschien iets meer opbrengst maar je hebt er wel een klimsteun/gaas voor nodig. Zelf zaaien we tegenwoordig eigenlijk altijd hoge Kapucijners, die worden zo’n 1.80 meter hoog en hebben dus een klimsteun nodig. De Kapucijner is een echte lenteplant, ze groeit beter in het frisse voorjaar dan in de warme zomer. Ze kan prima wat vorst verdragen, bij echt matige en strenge vorst kun je de planten wat afdekken met vliesdoek om vorstschade te voorkomen, maar het is al jaren geleden dat we dat zelf hebben moeten doen bij de vroege Kapucijners. Als je haar te laat zaait zal ze nog wel een plant maken maar de kans op goede bloei en dus goede oogst wordt steeds kleiner.[3]
Teelt en oogst
Capucijners – Blauwschokker. Zaaien vanaf half maart tot half mei in de volle grond in regels en 2-3 cm diep. Bij voorkeur bij gaas kweken; de hoogte is ca. 100 cm. Ras dat door velen wordt gewaardeerd om haar bijzondere capucijnersmaak. Ook de gedroogde erwten worden ‘s winters graag gegeten. 100 gram zaad is voldoende voor een rij van ca. 10-15 meter. [4]
Blauwschokkers: Zaaitijd:half maart tot eind mei, hoogte 180 cm. Blauwbloeiend en rijkdragend ras. Let bij het doppen op kevertjes en dergelijke! [5]
Uiteraard het bouwen van een rek met gaas voor de klimkapucijners. De planten kunnen zich wel redelijk goed vasthouden aan het gaas maar hebben (zeker hoe verder de planten bovenin komen en bossiger worden) soms toch nog een touwtje nodig om niet van het gaas af te vallen. Zelf zaaien we Kapucijners voor in de koude kas; in trays met goede potgrond, verluchtigd met wat grof zand. Je kunt ze ook prima ter plaatse zaaien (iets later dan het vroege voorzaaien), maar bescherm de zaden dan wel met een net tegen vogel- en muizenvraat). Zelfs onder glas moet je de zaden beschermen tegen muizen; zelf leggen we op de bak waar de tray in ligt een perspex plaatje: houdt elke muis tegen zonder dat je ze dan moet doden. En ook niet onbelangrijk; met wat zon is het extra warm; als een kas in een kas, de warmte blijft er onder hangen nadat de zon is ondergegaan en ze kiemt zo wat sneller. Zorg wel dat je het zaaisel niet te nat houdt; ze zijn wel wat gevoelig voor rot door te nat staan (ook daarom zaaien we liever voor in de kas dan ter plaatse). Na een paar weken (afhankelijk van de temperatuur waarin je zaait) heb je in een zaaitray plugjes zoals je rechts op de foto ziet. Die kun je met een stukje bamboestok makkelijk uit de trays drukken en zonder al te veel beschadiging van de worteltjes kun je dan de plugjes in de grond overplanten. Tot slot: je kunt ook thuis voorzaaien maar dan vooral niet te warm; een onverwarmde kamer in het volle licht gaat dan het beste. De kiemduur is dan nog wat korter. Kapucijners kiemen, afhankelijk van de zaaitemperatuur binnen anderhalf tot 3 weken. Als je binnenshuis voorzaait, bedenk dan wel dat de overgang van het warme huis naar buiten best groot kan zijn; probeer de zaailingen af te harden door ze een week of zo overdag buiten en ´s nachts binnen te zetten, of gebruik de onverwarmde kas als “tussenstation”. Breng in ieder geval geen zaailingen over van binnen naar buiten als het heel koud is, vriest, etc. Ook bij het uitplanten zul je de de jonge zaailingen nog moeten beschermen tegen vraat; met een net of vliesdoek. Als de zaailingen zo’n 40 centimeter hoog zijn kun je het beschermmateriaal meestal wel weg halen. Maar bedenk wel dat op het moment van oogsten de peulen en doperwten weer erg in trek zijn bij vogels (dan eten ze vooral graag de jonge peulen). Hier gebruiken we eigenlijk altijd een net of vliesdoek en dat laten we tot aan de oogst gewoon zitten, je kunt kapucijners vroeg oogsten (en het net dan weer voor iets anders gebruiken), en het is wel zo veilig zo. [3]
- Onder koud glas voorzaaien in februari.
- Uitplanten eind februari tot eind april.
- (Buiten zaaien: maart - april)
- Oogsten: eind mei - eind juli
Zaadteelt
Kapucijners zijn zelfbestuivend, maar insecten kunnen wel kruisbestuiven: zorg voor voldoende afstand tussen bijvoorbeeld klimmende en lage kapucijners. Om zaad te winnen teel je de kapucijners op de gewone manier maar je oogst pas als de peulen helemaal dik zijn en dor en droog zijn geworden. Trek dan de planten in hun geheel uit de grond en laat ze nadrogen. Na een paar weken kun je de kapucijners (die dan niet mooi groen maar een beetje bruingroen en gekreukt zijn geworden) uit de peulen oogsten. Persoonlijk vind ik het prettig om ook de kapucijners voor zaadteelt 2 dagen in de vriezer te leggen, zodat er zeker geen ziekten/aantasting door larven komt (zie meer daarover bij het hoofdstuk Bonen). Na het invriezen de kapucijners een paar dagen laten drogen, daarna donker, droog en koel bewaren, de zaden blijven dan minimaal 3 jaar kiemkrachtig. [3]
Keuken
Capucijners zijn te vergelijken met doperwten, d.w.z. alleen de zaden kunnen geconsumeerd worden. Het meest gebruikelijk is de zaden vers te consumeren; invriezen kan eveneens prima (wel licht blancheren). Een tweede mogelijkheid is het gewas af te laten rijpen en de gedroogde zaden te gebruiken. [1]