Naar inhoud springen

Shiitake: verschil tussen versies

Uit Homestead
Geen bewerkingssamenvatting
Regel 14: Regel 14:
Stammen met shiitake hoeven niet te worden ingegraven, maar wel op een schaduwrijke plek plaatsen en met warm weer besproeien met water. <ref name="homegreen">[http://www.homegreen.nl/shiitake-pm-55.html Homegreen.nl - Shiitake]</ref>
Stammen met shiitake hoeven niet te worden ingegraven, maar wel op een schaduwrijke plek plaatsen en met warm weer besproeien met water. <ref name="homegreen">[http://www.homegreen.nl/shiitake-pm-55.html Homegreen.nl - Shiitake]</ref>


 
In de volgende tabel ziet u hoeveel pluggen de Japanners gebruiken voor het enten van stammen van verschillende dikte met een standaardlengte van één meter. U kunt het risico nemen met minder pluggen te enten; dat betekent dat de doorgroeitijd langer zal zijn en de kans op besmetting door andere paddestoelen toeneemt. <ref name="antenna">[http://spore.antenna.nl/pages/zelf-kweken/kweken-op-houtstammen.php Spore - Mushrooms & more]</ref>
In de volgende tabel ziet u hoeveel pluggen de Japanners gebruiken voor het enten van stammen van verschillende dikte met een standaardlengte van één meter:
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|-
|-
Regel 23: Regel 22:
|-
|-
| pluggen per stam || 12 || 16 || 20 || 24 || 28 || 36 || 44
| pluggen per stam || 12 || 16 || 20 || 24 || 28 || 36 || 44
|} <ref name="antenna">[http://spore.antenna.nl/pages/zelf-kweken/kweken-op-houtstammen.php Spore - Mushrooms & more]</ref>
|}  
 
Laat afgezaagde takken en stammen minimaal een maand besterven. Hiermee vermindert u de kans dat het broed niet aanslaat omdat het nog levende hout een afweerreactie vertoont.
Zaag de stammen in de gewenste lengte; de stammen moeten niet zo lang zijn dat u ze nauwelijk meer kunt tillen. Het hout moet zo vochtig zijn dat het zaagsel aan elkaar blijft kleven als u er een handvol van samenknijpt. Als het droger is, kunt u de stammen een dag lang dompelen in water of besproeien met water en afdekken tegen uitdrogen.
Met een houtboor, die speciaal geschikt is voor nat hout, boort u gaten van 3 cm diep en 10 mm doorsnee. Bepaal het aantal boorgaten aan de hand van de  tabel in de linkerkolom. Duw in elk boorgat een houtdeuvel en sla de plug volledig in het hout (laat dus geen randje uitsteken).
Afhankelijk van houtsoort en temperatuur zal de zwamvlok vanuit de deuvels in 6 tot 18 maanden door het hout heen groeien. Zorg ervoor dat de houtstammen niet uitdrogen, bijv. door ze af te dekken met stro of bladeren. Zorg er wel voor dat de omgeving enigszins luchtig is en de stammen in de schaduw liggen. <ref name="antenna" />
 
== Oogst ==
 
Als het hout helemaal doorgroeit is, kunt u het tot knopvorming brengen door de houtstam een dag of twee in koud water te dompelen. Als u de stammen tegen de grond slaat, bevordert u de knopvorming nog verder. Soms zullen er spontaan knoppen ontstaan, bijvoorbeeld na regenval of bij lager wordende temperaturen. Let er nu goed op dat de paddestoelen niet uitdrogen; als het niet regent kunt u het beste elke dag de stammen water geven. Pas daarbij wel op om niet op de paddestoelen zelf te sproeien; als ze te nat worden kunnen ze verrotten. Shiitakes houden van een bijzonder vochtig klimaat. Shiitake knoppen zijn te herkennen als bobbeltjes die zich onder de bast vormen.
De rand van de hoed is in het begin naar beneden gekruld en vouwt zich (bij een buitentemperatuur van 18 °C) binnen een week uit. U kunt de paddestoelen oogsten wanneer de hoedrand nog enigszins omgekruld is. Als u langer wacht, zal de hoed tegen de bast van het hout aan komen. Op die plaats zullen zich snel bacteriën gaan ontwikkelen, die te herkennen zijn aan een bruinrode verkleuring.
Bij het oogsten moet u ervoor zorgen dat er geen steelresten op de stam achterblijven; anders kan daar rotting optreden. Van zacht hout zoals populier en berk zult u twee tot drie jaar plezier hebben, van hardhout wel tot zes jaar. <ref name="antenna" />


== Thuis ==
== Thuis ==

Versie van 15 nov 2013 12:47

Algemeen

Latijnse naam: Lentinula edodus. Ook wel Japanse eikenzwam.

Deze zwam is bij ons lang onbekend gebleven, daar deze zwam van oorsprong niet inheems is. Haar bakermat ligt in de warmere, subtropische gebieden van het verre Oosten (China, Thailand, Korea, Japan,...). Lange tijd bleef de teelt artisanaal, vooral op stammen van de shii-boom. Toen op de duur de shii-bomen met uitsterven bedreigd werden, door het massaal kappen voor shiitake-cultuur, begon de zoektocht naar een kunstmatig substraat. Toch is de kwaliteit van de natuurlijk gekweekte shiitake, dus op hout, beter. Daarbij zijn de 'donko-types' (dikvlezig en traaggroeiend) best aangepast aan ons gematigd klimaat. Bij het plukken komt er een zeker aroma vrij, dat doet denken aan de geur van look. De eevoudigste bereiding, bakken in boter of olie is een delicatesse op zich. De hoed (diam. 1,5 tot 25cm) is licht- tot donkerbruin, met witte vlokjes aan de rand. Het vlees is wit en stevig, de geur aangenaam aromatisch. De crèmekleurige lamellen staan dicht opeen, de sporen zijn eveneens crèmekleurig. De stevige, taaie steel staat centraal ingeplant op de hoed en heeft een ruw, vezelig oppervlak. [1]

Teelt

De paddenstoel groeit het liefst op de hardere houtsoorten zoals: eik, beuk, walnoot en tamme kastanje. Stammetjes van ander loofhout, zoals populier en wilg zijn ook geschikt, maar zijn veel sneller verteerd. Een eikenhouten stam van 20 bij 100 cm kan ongeveer 6 seizoenen mee voor het volledig opgegeten is. Veel andere soorten lusten geen eikenhout dus shiitake is in het voordeel t.o.v. eventuele concurrenten. De stammen kunnen na enting gestapeld worden en na een jaar, als het mycelium zichtbaar is aan de uiteinden, rechtop worden gezet. Een paar dagen onder water zetten bevordert de vruchtvorming. De Japanners slaan er op met grote houten hamers, dat schijnt het proces nog meer te stimuleren. Maar dit alles is niet noodzakelijk, het geeft alleen meer controle over de tijd van vruchtvorming. Stammen met shiitake hoeven niet te worden ingegraven, maar wel op een schaduwrijke plek plaatsen en met warm weer besproeien met water. [2]

In de volgende tabel ziet u hoeveel pluggen de Japanners gebruiken voor het enten van stammen van verschillende dikte met een standaardlengte van één meter. U kunt het risico nemen met minder pluggen te enten; dat betekent dat de doorgroeitijd langer zal zijn en de kans op besmetting door andere paddestoelen toeneemt. [3]

Diameter stam 6cm 8cm 10cm 12cm 15cm 18cm 20cm
rijen per stam 3 4 5 6 7 9 11
pluggen per stam 12 16 20 24 28 36 44

Laat afgezaagde takken en stammen minimaal een maand besterven. Hiermee vermindert u de kans dat het broed niet aanslaat omdat het nog levende hout een afweerreactie vertoont. Zaag de stammen in de gewenste lengte; de stammen moeten niet zo lang zijn dat u ze nauwelijk meer kunt tillen. Het hout moet zo vochtig zijn dat het zaagsel aan elkaar blijft kleven als u er een handvol van samenknijpt. Als het droger is, kunt u de stammen een dag lang dompelen in water of besproeien met water en afdekken tegen uitdrogen. Met een houtboor, die speciaal geschikt is voor nat hout, boort u gaten van 3 cm diep en 10 mm doorsnee. Bepaal het aantal boorgaten aan de hand van de tabel in de linkerkolom. Duw in elk boorgat een houtdeuvel en sla de plug volledig in het hout (laat dus geen randje uitsteken). Afhankelijk van houtsoort en temperatuur zal de zwamvlok vanuit de deuvels in 6 tot 18 maanden door het hout heen groeien. Zorg ervoor dat de houtstammen niet uitdrogen, bijv. door ze af te dekken met stro of bladeren. Zorg er wel voor dat de omgeving enigszins luchtig is en de stammen in de schaduw liggen. [3]

Oogst

Als het hout helemaal doorgroeit is, kunt u het tot knopvorming brengen door de houtstam een dag of twee in koud water te dompelen. Als u de stammen tegen de grond slaat, bevordert u de knopvorming nog verder. Soms zullen er spontaan knoppen ontstaan, bijvoorbeeld na regenval of bij lager wordende temperaturen. Let er nu goed op dat de paddestoelen niet uitdrogen; als het niet regent kunt u het beste elke dag de stammen water geven. Pas daarbij wel op om niet op de paddestoelen zelf te sproeien; als ze te nat worden kunnen ze verrotten. Shiitakes houden van een bijzonder vochtig klimaat. Shiitake knoppen zijn te herkennen als bobbeltjes die zich onder de bast vormen. De rand van de hoed is in het begin naar beneden gekruld en vouwt zich (bij een buitentemperatuur van 18 °C) binnen een week uit. U kunt de paddestoelen oogsten wanneer de hoedrand nog enigszins omgekruld is. Als u langer wacht, zal de hoed tegen de bast van het hout aan komen. Op die plaats zullen zich snel bacteriën gaan ontwikkelen, die te herkennen zijn aan een bruinrode verkleuring. Bij het oogsten moet u ervoor zorgen dat er geen steelresten op de stam achterblijven; anders kan daar rotting optreden. Van zacht hout zoals populier en berk zult u twee tot drie jaar plezier hebben, van hardhout wel tot zes jaar. [3]

Thuis

Referenties