Naar inhoud springen

Aardappel: verschil tussen versies

Uit Homestead
Regel 66: Regel 66:
(Pootgoed moestuin: 2014)
(Pootgoed moestuin: 2014)


Waarschijnlijk het oudste nog bekende aardappelras, deze aardappel heeft de Victoriaanse tijd nog meegemaakt! Wat opvalt is de langwerpige vorm, als een langwerpige denneappel. De kleur is bleekrose en hij heeft een heerlijke smaak. Je kunt hem het best consumeren binnen 3 maanden na de oogst, dan komt de smaak het meest tot zijn recht. Afgekoeld in salades is de smaak zo mogelijk nog beter. '''Middenvroeg tot laat''' oogstbaar. <ref name="levenvanhetland"/>
Waarschijnlijk het oudste nog bekende aardappelras, deze aardappel heeft de Victoriaanse tijd nog meegemaakt! Wat opvalt is de langwerpige vorm, als een langwerpige denneappel. De kleur is bleekrose en hij heeft een heerlijke smaak. Je kunt hem het best consumeren binnen 3 maanden na de oogst, dan komt de smaak het meest tot zijn recht. Afgekoeld in salades is de smaak zo mogelijk nog beter. '''Middenvroeg tot laat''' oogstbaar. <ref name="levenvanhetland">[http://www.levenvanhetland.nl/</ref>


De roze sparappel, beter bekend bij zijn engelse naam ''pink fir apple'', is geen vrucht van de spar, maar een aardappelras dat zijn naam te danken heeft aan zijn langwerpige kegelvorm en roze schilkleur. De “pink fir apple” is een oud aardappelras, de eerste vermeldingen dateren al van voor 1850.<br/>
De roze sparappel, beter bekend bij zijn engelse naam ''pink fir apple'', is geen vrucht van de spar, maar een aardappelras dat zijn naam te danken heeft aan zijn langwerpige kegelvorm en roze schilkleur. De “pink fir apple” is een oud aardappelras, de eerste vermeldingen dateren al van voor 1850.<br/>

Versie van 24 mrt 2018 08:07

Logboek

2014

  • 9 februari - Voorgezaaid in WC-rollen. Ongeveer 5-10 zaadjes per rolletje. Zaad kwam van Aldo. (8 rolletjes met 'Blue congo', 8 rolletjes met 'Chieftain' en 8 rolletjes met 'Diamant torro').
  • 24 februari - Zaailingen van de aardappelen uitgedund tot twee zaailingen per WC rolletje. van elk van de drie soorten heb ik nu 8 rolletjes. De dag erna naar de koudebak op het dak verplaatst.
  • 7 maart - Vorige week besteld bij Zaadhandel van der Wal, vandaag binnengekomen: pootaardappelen Raja (1kg) en Santé (1kg).
  • 8 maart - Een vijftal Pink Fir Apple pootaardappelen gekregen van Aldo.
  • 10 maart - Aardappelen (Raja, Santé, Pink Fir Apple) in kistje gelegd om voor te kiemen.
  • 24 maart - Onbekend ras pootaardappelen in de achtertuin gepoot.
  • 30 maart - 5 rijen Santé, 5 rijen Raja en 1 rij Pink Fir Apple gepoot in de volkstuin. Op dwarse rijen (60cm) planten op 30cm in de rij.
  • 14 april - Wisselveld 9 gespit, 25x Santé en 5x tuinaardappel gepoot. Wisselveld 5 gespit en 15x Frieslander (veel te laat!), 10x Raja en 5x blauwe aardappel aardappel gepoot. Uitgepoot op de volgende afstanden (dwarse rijen!). In de lengte op 30, 90, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 15, 45, 75, 105 en 135cm.
  • 15 april - Wisseltuin veld 1 gespit: 30x 'tuinaardappel' gepoot.
  • 24 april - Laatste Pink fir apple en blauwe aardappels gepoot in een rijtje voor de bijenstal.
  • Eind oktober - Laatste aardappelen uit de grond (veld 1 wisseltuin) en er vervolgens gele mosterd ingezaaid als groenbemester.

2015

  • Begin feb - Besteld bij van der Wal: Vroege aardappelen (2kg Solist ≈ 80 knollen) en middenlaat (3kg Raja ≈ 96 knollen). Poters nodig: Perma 44 (of 55?) Raja, in de wisseltuin 30 Raja en 60 Solist.
  • Begin feb - Vroege aardappelen (2kg/91 stuks Solist) ter voorkieming in de vensterbak boven aan de voorkant van het huis gelegd.
  • Begin mrt - Raja is veel te vroeg gaan kiemen. Had ik in de schuur moeten bewaren en niet in de kelder! 25 sterke kiemers en 90 een beetje. We hebben 44+30 poters nodig, dus als ik de sterk gekiemde weggooi is er nog niet echt een probleem. Verplaatst naar de vensterbak boven en twee uien erbij gelegd om het kiemen wat te vertragen.
  • Begin mrt - Solist gepoot in wisselveld 2 en 6. Dwarse rijen van 60cm. Vijf poters per rij. Volgend jaar de vroege aardappelen niet in het veld waar nog knollen in staan. Dan kunnen die nog wat langer blijven. (Veld 10 was nu beter geweest).
  • Midden mrt - Raja gepoot in permaveld E (10 rijen op 60cm, 28cm in de rij) en wisselveld 10 (6 rijen op 60cm, 30cm in de rij). Wel erg aan de vroege kant voor een middellaat soort, maar alles begon al te kiemen. Volgend jaar niet in de kelder, maar in de schuur bewaren. Beschermen als er matige vorst komt of lichte vorst als het groen al zichtbaar is.
  • Eind apr - Laatste aardappelen (Raja) opgegeten.
  • In wisselveld 6 nieuwe aardappelen gepoot. (onbekend soort).
  • Begin mei - In wisselveld 6 is er door de natte grond slechts 1 aardappelplant opgekomen. De rest is verrot. (Was vroege aardappel Solist). Nieuwe aardappelen gepoot van een onbekend soort.
  • aug/sep - Oogsten
  • eind nov - Pootgoed voor komend voorjaar alvast besteld. (4½m vroege Anaïs, 13½m Raja, 3m Sturon pootui en wat zaadjes).

2016

2017

2018

Algemeen

Latijnse naam: Solanum tuberosum.

Rassen

Alouette

(Pootgoed moestuin: 2018)

Middenlaat. Vervanger van de Raja.

Blaue St. Galler

(Pootgoed moestuin: 2018)

Middenvroeg. Koken in de schil! Blijft ook blauw bij frituren.

Frieslander

(Pootgoed moestuin: 2014)

Vroeg ras.

Pink fir apple

(Pootgoed moestuin: 2014)

Waarschijnlijk het oudste nog bekende aardappelras, deze aardappel heeft de Victoriaanse tijd nog meegemaakt! Wat opvalt is de langwerpige vorm, als een langwerpige denneappel. De kleur is bleekrose en hij heeft een heerlijke smaak. Je kunt hem het best consumeren binnen 3 maanden na de oogst, dan komt de smaak het meest tot zijn recht. Afgekoeld in salades is de smaak zo mogelijk nog beter. Middenvroeg tot laat oogstbaar. [1]

De roze sparappel, beter bekend bij zijn engelse naam pink fir apple, is geen vrucht van de spar, maar een aardappelras dat zijn naam te danken heeft aan zijn langwerpige kegelvorm en roze schilkleur. De “pink fir apple” is een oud aardappelras, de eerste vermeldingen dateren al van voor 1850.
De aardappels zijn zeer vastkokend en hebben een lekkere nootachtige smaak. De stevige structuur van deze aardappels maakt ze bijzonder geschikt voor salades.
De aardappels hebben echter een nadeel, ze zijn lastig te schillen, een deel van de knollen heeft namelijk helemaal geen mooie kegelvorm maar juist een erg grillige vorm met allerlei uitsteeksels. Het beste kunt u de aardappels dan ook met schil en al koken. Na het koken kan de schil gemakkelijk van de knol worden afgepeld. Als u geen bezwaar heeft tegen velletjes kunt u het pellen ook achterwege laten, de schil is namelijk goed eetbaar. Dit laatste geldt trouwens voor de schil van alle aardappelrassen.
Het is echter af te raden om lang bewaarde aardappels nog met schil en al te eten. Aardappels die lang moeten worden bewaard worden namelijk vaak behandeld met een kiemremmend middel. Hierdoor wordt voorkomen dat de aardappels tijdens het bewaren te vroeg gaan kiemen. Dit kiemen, ook wel uitlopen genoemd, zorgt namelijk voor kwaliteitsverlies bij de knol. De aardappels die in de herfst in de winkels liggen hebben deze behandeling meestal niet ondergaan, maar voor de zekerheid kunt u dit natuurlijk altijd navragen.
Veel oude aardappelrassen, zoals de pink fir apple, hebben bovendien goede bewaareigenschappen en hoeven dus niet erg snel behandeld te worden met een kiemremmend middel. [2]

Raja

(Pootgoed moestuin: 2014, 2015, 2016, 2017)

Een middenlaat roodschillig ras dat een hoge opbrengst geeft. De aardappelen hebben een gelijkmatige vorm. Het is een iets kruimige aardappel met een gele vleeskleur. De Raja is prima geschikt om te koken en te bakken. Hij kan zowel op zand als op kleigrond geteeld worden. Het is een goede aardappel voor winteropslag. De phytophthora resistentie in het loof is vrij goed en in de knol zeer goed. Raja voorzichtig behandelen in verband met gevoeligheid voor stootblauw. [3]

Afbeelding van de website van de Welkoop (8 januari 2014)

Rote Emma

(Pootgoed moestuin: 2018)

Middenvroeg. Koken in de schil! Blijft ook blauw bij frituren.

Santé

(Pootgoed moestuin: 2013, 2014)

Geelschillige aardappel, die middelvroeg tot laat afrijpt. Ovaal van vorm. Middelmatig kooktype en matig vatbaar voor phythophtora (aardappelziekte). Geeft grove aardappelen.[4]

Halfvroeg ras met ovale knollen met vrij vlakke ogen. Schil en vlees zijn lichtgeel. Matig vatbaar voor phytophthora in het loof, weinig in de knol. Zeer goede resistentie tegen Aardappelmoeheid. Iets bloemig in de kook en goed bewaarbaar tot maart. [3]

Solist

(Pootgoed moestuin: 2015)

Solist is een extreem vroeg consumptieras welk gezien wordt als het meest vroege ras op dit moment in de markt. Het ras vormt vrij veel knollen per plant met een hoog netto rendement. Rondovale gele knollen, lichtgeel vlees, ondiepe ogen en een vrij gladde huid, kooktype B. dus stevig. Geeft regelmatige sortering van medium grote knollen welke weinig gevoelig zijn voor stootblauw. De kiemrust is vrij lang en daardoor zijn de knollen goed houdbaar, zeker voor een zeer vroeg ras. Voorkiemen aan te raden. Bladrol resistent, middelmatig vatbaar voor Yn-virus(6,5). Matige resistentie voor Phytophthora in het loof(4), maar sterk resistent in de knol(8) Weinig vatbaar voor zwartbeen, rhizoctonia en roest. Sterk tegen schurft. Solist heeft een voorkeur voor medium tot medium zware gronden. Regelmatige irrigatie is welkom maar niet altijd mogelijk. Groeistilstand zal de opbrengst bij zo'n vroeg ras meteen negatief beinvloeden daarom altijd trachten de grond vochtig te houden. Grote verandering van weersomstandigheden kan soms groeischeuren of holle harten geven, vooral bij de teelt op lichte zandige gronden. Beregening op deze gronden is daarom zeer aan te bevelen en moet tijdig gestart worden. Solist heeft minder N(stikstof) nodig dan andere vroege rassen (minus 20%). Solist is zeer vroeg afrijpend en ontsnapt vrijwel altijd aan de eerste besmettingen. In geval het loof toch aangetast zou worden, dan biedt de knolresistentie een goed vangnet. Solide vroeg ras met een zeer goede bewaarbaarheid. [5]

Texla

(Pootgoed moestuin: 2018)

Laat ras.

Tiamo

(Pootgoed moestuin: 2017, 2018)

Vroeg ras.

Teelt

Er zijn vroege, halfvroege, middelvroege/middellate en late aardappelen, daardoor kun je de oogst spreiden en kun je over een lange periode verse aardappelen oogsten en eten. [6]

Vroege rassen

Korte groeiperiode, 90 tot 100 dagen. Bewaren ongeveer tot het nieuwe jaar (afhankelijk van het ras) [6]

Middelvroege rassen

Je poot ze meestal 1 of 2 weken later dan de vroege aardappelen, daardoor dus ook wat later oogstbaar. Soms langer bewaarbaar (maar dat is uiteraard ook afhankelijk van het ras) [6]

Halflate rassen

Worden nog wat later gepoot en dus ook nog wat later geoogst meestal tot het voorjaar bewaarbaar [6]

Late rassen

Lange groeiperiode, 150 tot 180 dagen. Bewaren tot in het volgende voorjaar [6]

Late rassen hebben een flink langere groeitijd en zijn daarmee meteen een stuk vatbaarder voor de aardappelziekte (Phytophtora). De beste keus zijn wat mij betreft de vroege rassen (wel wat minder opbrengst) en de middelvroege rassen. Dat zijn ook de enige die ik in de kalender opneem.

Aanaarden is niet nodig als de aardappelen voldoende diep worden gepoot (10cm of een klein beetje meer). [6]

Pootafstand: 55cmx30cm [7]

Bij bedden van 365 x 130 heb ik het volgende aangehouden: In de lengte op 30, 80, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 20, 50, 80 en 110 cm. Dus dwarse rijen op 60 cm, binnen de rij 30cm.

  • Eind februari - begin maart binnen voorzaaien.
  • Poten vroeg ras van begin maart tot begin april [6]
  • Poten middelvroeg ras van midden maart tot eind april [6]

Oogst

  • Vroeg ras: Midden juni tot eind augustus [6]
  • Middelvroeg ras: augustus tot eind september [6]

Bewaren

Aardappels kennen twee verschillende kiemingen. De eerste, die al in de herfst kan optreden is de zgn. “topspruit”. Dit is een forse kiem, soms twee, die aan het kopeinde (waar de meeste ogen zitten) van de knol uitgroeit. De kiem kan wel 10-40 cm lang worden en neemt zoveel energie, dat de overige ogen moeilijker loskomen. Een aardappel die alleen op z’n topspruit groeit geeft weinig stengels en dus weinig (hoewel grove!) knollen. Beter is het dus om de topspruit ongeveer in januari af te breken. Vervolgens leg je de knollen terug bij een wat hogere temperatuur, de overige ogen komen nu los. Deze tweede kieming geeft veel meer kiemen en later dus veel meer groeistengels: een hogere opbrengst met een regelmatiger sortering. Als in februari zo veel mogelijk ogen los zijn (te zien aan de "witte puntjes" in de ogen) dan leg je de poters in het licht en op kamertemperatuur. Zo ontstaan mooie regelmatige kiemen van 0,5-1 cm lang. Zodra de buitentemperatuur dat toelaat (10- 15EC) mogen de poters naar buiten om de kiemen af te laten harden, zodat ze er bij het poten niet afbreken. Natuurlijk zijn er soms forse verschillen in kiemgedrag tussen verschillende rassen. In de praktijk zal de juiste timing uit ervaring moeten blijken. De kalender vergeten en pas poten (met de kiemen naar boven!) als de bodemtemperatuur boven 10EC komt en de grond met blote handen behaaglijk aanvoelt. Een extra tip: nooit in (netlon)zakjes voorkiemen. De kiemen groeien door de mazen en breken af bij het legen van de zakjes.[8]

Hoeveel per jaar?

"De laatste aardappels van eigen tuin. Bijna 9 maanden piepers van eigen grond gegeten. Ze spruiten al flink vanwege de hoge wintertemperaturen maar zitten nog strak in hun jasje. Ik plant elk jaar ongeveer 25 m2 met aardappels. De helft vroege en de andere helft middelvroege. Totaal ongeveer 150 - 160 poters denk ik. Daar eten mijn vrouw en ik bijna dagelijks vanaf begin juli van. We eten 1 x in de week pasta of rijst." [9]

Referenties