Naar inhoud springen

Tuinboon: verschil tussen versies

Uit Homestead
Regel 7: Regel 7:


== Logboek ==
== Logboek ==
 
=== 2014 ===
* 12 maart 2014 - Voorgezaaid in WC-rolletjes, koudebak op het dak.
* 12 maart 2014 - Voorgezaaid in WC-rolletjes, koudebak op het dak.
* 6 april 2014 - 6 plantjes paardenboon uitgeplant. Ik heb er [[Dille|dille]] tussen gezaaid. Dit zou helpen tegen de zwarte bonenluis.
* 6 april 2014 - 6 plantjes paardenboon uitgeplant. Ik heb er [[Dille|dille]] tussen gezaaid. Dit zou helpen tegen de zwarte bonenluis.
* begin nov 2014 - Weeuwenteelt paardenbonen ingezaaid in permaveld 9. Het weer is zacht, dus een beetje te laat moet kunnen.
* begin nov 2014 - Weeuwenteelt paardenbonen ingezaaid in permaveld 9. Het weer is zacht, dus een beetje te laat moet kunnen.
=== 2015 ===
* Begin mrt 2015 [[Tuinboon|Tuinboon ''Express Eleonora'']] voorgezaaid in potjes in koudebak. 10 stuks.
* Begin mrt 2015 [[Tuinboon|Tuinboon ''Express Eleonora'']] voorgezaaid in potjes in koudebak. 10 stuks.
* Midden apr 2015 [[Tuinboon|Tuinboon ''Express Eleonara'']] uitgeplant bij de paardenboon in  [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|Permaveld 9]]. Net er overheen.
* Midden apr 2015 [[Tuinboon|Tuinboon ''Express Eleonara'']] uitgeplant bij de paardenboon in  [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|Permaveld 9]]. Net er overheen.
=== 2016 ===
* Eind jan 2016 - [[Tuinboon|Tuinbonen]] voorgezaaid. 22 potjes, 2 zaden per potje. In koudebak gezet
* Eind jan 2016 - [[Tuinboon|Tuinbonen]] voorgezaaid. 22 potjes, 2 zaden per potje. In koudebak gezet
* Begin feb 2016 - [[Tuinboon]] (rode van Philip Gortemaker) voorgezaaid onder glas. Slechte kwaliteit zaad. Moest helft weggooien wegens kevergaatjes.
* Begin feb 2016 - [[Tuinboon]] (rode van Philip Gortemaker) voorgezaaid onder glas. Slechte kwaliteit zaad. Moest helft weggooien wegens kevergaatjes.
* Begin apr 2016 - [[Tuinboon|Tuinbonen]] uitgeplant in de bostuin langs het eendenhekje
* Begin apr 2016 - [[Tuinboon|Tuinbonen]] uitgeplant in de bostuin langs het eendenhekje
* 16 okt 2016 - Tuinboon (Aguadulce) voorgezaaid voor de kas
* 16 okt 2016 - Tuinboon (Aguadulce) voorgezaaid voor de kas
* 8 feb 2017 [[Tuinbonen]] ('de Monica') binnen in de week gelegd (60 zaden)
=== 2017 ===
* 8 feb 2017 [[Tuinboon|Tuinbonen]] ('de Monica') binnen in de week gelegd (60 zaden)


== Rassen ==
== Rassen ==

Versie van 8 feb 2017 23:22

Algemeen

De tuinboon of labboon (Vicia faba) is een plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae of Fabaceae) en de onderfamilie Papilionoideae respectievelijk Faboideae daarvan. Ook de veldboon, paardenboon, molleboon en wierboon (Vicia faba subsp. equina Perj.), duivenboon (Vicia faba subsp. minor) en waalse boon (Vicia faba subsp. major Harz; waartoe ook de tuinboon behoort) behoren tot dezelfde soort en worden als veevoer geteeld. Een molleboon staat in Nederland bekend als een typisch Groningse lekkernij
Tuinbonen worden al zeer lang verbouwd en werden al in 6000 v.Chr. in het Middellands Zeegebied gegeten. De zaden waren toen echter nog vrij klein en zijn voor het eerst gevonden bij archeologische opgravingen bij Nazareth in Israël. In Europa wordt al voor 1492 melding gemaakt van de tuinboon. In Nederland wordt traditioneel de tuinboon met bonenkruid gegeten. [1]

Tuinbonen kunnen veel vorst verdragen. [1]

Logboek

2014

  • 12 maart 2014 - Voorgezaaid in WC-rolletjes, koudebak op het dak.
  • 6 april 2014 - 6 plantjes paardenboon uitgeplant. Ik heb er dille tussen gezaaid. Dit zou helpen tegen de zwarte bonenluis.
  • begin nov 2014 - Weeuwenteelt paardenbonen ingezaaid in permaveld 9. Het weer is zacht, dus een beetje te laat moet kunnen.

2015

2016

  • Eind jan 2016 - Tuinbonen voorgezaaid. 22 potjes, 2 zaden per potje. In koudebak gezet
  • Begin feb 2016 - Tuinboon (rode van Philip Gortemaker) voorgezaaid onder glas. Slechte kwaliteit zaad. Moest helft weggooien wegens kevergaatjes.
  • Begin apr 2016 - Tuinbonen uitgeplant in de bostuin langs het eendenhekje
  • 16 okt 2016 - Tuinboon (Aguadulce) voorgezaaid voor de kas

2017

  • 8 feb 2017 Tuinbonen ('de Monica') binnen in de week gelegd (60 zaden)

Rassen

De tuinboonrassen voor menselijke consumptie kunnen in twee groepen worden ingedeeld:

  1. Rassen die na koken bruin worden en de typische enigszins bittere tuinboonsmaak bezitten. Deze rassen zijn bontbloeiend en worden voor de verse consumptie geteeld. De navel van het zaad is of geel of wit. Bij de rassen met een witte navel worden twee typen onderscheiden: het Witkiem- en het Express-type. Het Witkiemtype is vroeg en geeft peulen met grote zaden. De planten worden 110-130 cm hoog en de peulen 16-20 cm lang met vier of vijf zaden per peul. De zaden zijn grijswit met witte navel. Het Express-type is wat later en geeft een fijnere peul. De planten worden 80-100 cm hoog en de peulen 14-16 cm lang met vier of vijf kleine zaden per peul. De zaden zijn grijswit met witte navel. [1]
  2. Rassen die na koken blank of groen blijven en de typische enigszins bittere tuinboonsmaak missen. Deze rassen zijn witbloeiend en worden voor de verwerkende industrie geteeld. Ze hebben echter een harde schil, waardoor ze voor diepvriezen ongeschikt zijn. Bij conservering in glas blijft de opgiet bij deze rassen helder. Bruinkokende rassen geven een troebele opgiet. [1]

Rassen met zwarte navel, in dialecten soms boerentenen genoemd (omdat de vorm van een tuinboon op een teen lijkt en de zwarte navel op een vuile nagel), zijn in Nederland nauwelijks nog in de handel. Een voorbeeld is het ras 'Leidse lange hangers'. Ze behoren ook tot het bruinkokend type. [1]

Teelt en oogst

Net als erwten, peulen en kapucijners willen tuinbonen een koude vroege lente; zo vroeg mogelijk zaaien dus (ook om dan vroeg genoeg te oogsten, voor de tijd van de zwarte bonenluis begint – haar grootste belager). De 3 manieren om tuinbonen te telen:

  • Vanaf half januari voorzaaien onder glas en dan in februari-maart buiten uitplanten[2]
  • Eind februari buiten ter plaatse zaaien[2]
  • Een derde minder bekende mogelijkheid (ooit gezien in het programma Gardener’s World en zelf 1 keer geprobeerd met prima resultaat): zaaien in oktober. De jonge kiemplantjes kunnen aardig wat vorst verdragen en zullen, als het in februari iets warmer wordt, snel verder groeien en een extra vroege oogst geven. Er blijft natuurlijk wel altijd een risico bij strenge vorst, dek dan de plantjes af met bijvoorbeeld vliesdoek. Kies uiteraard een zonnige standplaats en een goed winterhard ras. [2]

De zaaitijd is maart, en zijn weinig gevoelig voor onkruid, omdat ze snel groeien. Wel dient met name bij het bij de jonge plantjes op uitdrogen te worden gelet. Pas een ruime vruchtwisseling toe, dus maar om de 5 jaar op hetzelfde stuk grond in verband met het optreden van fusarium (een bodemschimmel). Oogst kan al voor de zomer, zodat daarna nog een ander gewas kan volgen. Afstand tussen de rijen is twee decimeter [3]

Vroege teelt:

  • Zaai: Onder glas zaaien van begin januari t/m begin februari [2]
  • Plant: Buiten planten in maart [2]
  • Oogst: Begin juni t/m begin juli [2]

Normale teelt:

  • Zaai: In maart buiten zaaien [2]
  • Oogst: Midden juni t/m midden juli [2]

Zaadwinning

De tuinboon is een zelfbestuiver; om de zaden te oogsten laat je de planten staan en de peulen doorgroeien tot je in augustus de dorre en droge peulen kunt oogsten. Laat de peulen nog een week nadrogen voor je zaden eruit oogst en nadroogt, de zaden zijn wel tot 6 jaar kiemkrachtig (mits koel en donker bewaard).[2]

Keuken

Tuinboontjes eet je dus hoe dan ook bij voorkeur jong! [2]

Wanneer de paardenboon in een wokpan is gebakken smaakt de boon zoet. In Groningen is dit nog lokaal verkrijgbaar. [3]

Referenties