Naar inhoud springen

Wortelen: verschil tussen versies

Uit Homestead
Regel 11: Regel 11:
* Midden mrt 2015 - [[Wortelen|Zomerwortel]] (Gekleurde wortelmix en Flayaway) gezaaid in wisselveld 3. Van beide een rij. Van de gekleurde mix had ik erg weinig zaad, dus het laatste stukje afgemaakt met Flayaway. [[Wortelen|Winterpeen]] (Flakkese 3) gezaaid in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]]. Zie ook [[Tuinplan 2015|tuinplan 2015]].
* Midden mrt 2015 - [[Wortelen|Zomerwortel]] (Gekleurde wortelmix en Flayaway) gezaaid in wisselveld 3. Van beide een rij. Van de gekleurde mix had ik erg weinig zaad, dus het laatste stukje afgemaakt met Flayaway. [[Wortelen|Winterpeen]] (Flakkese 3) gezaaid in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]]. Zie ook [[Tuinplan 2015|tuinplan 2015]].
* Eind apr 2015 - Grootste deel [[Winterpeen|winterpeen]] uiotgedund in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]].
* Eind apr 2015 - Grootste deel [[Winterpeen|winterpeen]] uiotgedund in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]].
* Begin mei 2015 - [[Winterpeen|winterpeen]] uitgedund in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]]. Nu op 2 à 3cm, zodat het uitdunnen op 10cm straks gemakkelijk gaat.


== Teelt ==
== Teelt ==

Versie van 1 mei 2015 21:11

Algemeen

De wortel die als groente gekweekt wordt is botanisch dezelfde soort als wilde peen, Daucus carota. Deze kruist zeer gemakkelijk met de eetbare wortel, waardoor er zo nu en dan een witte wortel tussen de gekweekte wortelen kan voorkomen. Wortels zijn rijk aan bètacaroteen, dat in het lichaam wordt omgezet in vitamine A. [1]

Logboek

  • 30 maart 2014 - vier rijen zomerwortelen gezaaid. Straks uitdunnen op 3-4 cm in de rij.
  • 16 april 2014 - 3 rijen Berlikumer winterwortel gezaaid in wisseltuin veld 2 en 1 rij in wisseltuin veld 6. Verder in veld E van de permatuin 11 dwarse rijen Berlikumer winterwortel gezaaid en 4 (of 5) rijen Flakkese-2 winterwortel. Per ongeluk dwars over de zomerwortel gezaaid die er al stond. Jammer dan. Deze zaaibeurt ongeveer 30 gram zaad verbruikt. Dat is dus wat we volgend jaar vermoedelijk nodig hebben.
  • Begin en midden juni 2014 - winterwortel uitgedund op 8cm
  • Oktober 2014 - Geoogst van de wisseltuin. Niet lang, wel dik. Op de permatuin is dit jaar ales door de konijnen gesloopt.
  • Midden mrt 2015 - Zomerwortel (Gekleurde wortelmix en Flayaway) gezaaid in wisselveld 3. Van beide een rij. Van de gekleurde mix had ik erg weinig zaad, dus het laatste stukje afgemaakt met Flayaway. Winterpeen (Flakkese 3) gezaaid in permaveld A. Zie ook tuinplan 2015.
  • Eind apr 2015 - Grootste deel winterpeen uiotgedund in permaveld A.
  • Begin mei 2015 - winterpeen uitgedund in permaveld A. Nu op 2 à 3cm, zodat het uitdunnen op 10cm straks gemakkelijk gaat.

Teelt

Teel wortelen vooral naast en tussen uien, sjalotten of knoflook; toevallig zijn dat ook wortelgewassen, met dezelfde behoeften. Maar daarnaast wortelen die soorten wat dieper, hetgeen de grond voor worteltjes wat luchtiger houdt. En bovendien verjagen de wortelvlieg en de uienvlieg elkaar – dus hebben beiden minder last van hun eigen persoonlijke belager. [2]

Zomerwortelen

Je kunt begin maart buiten zaaien. Deze teelt gaat bijna altijd goed, worteltjes kunnen heel goed wat koude verdragen en er zijn nog niet veel ziekten en “beestjes” die schade aan kunnen richten in het voorjaar. Bovendien kun je de worteltjes al vrij vroeg oogsten waardoor je nog iets anders op dat stukje land zou kunnen zaaien (bijvoorbeeld boontjes, bietjes, sla, etc.). [2]

Zelf zaaien we graag meerdere keren (om de paar weken tot zo half juli) een klein rijtje, zo kun je elke keer weer van een volgend rijtje verse worteltjes oogsten. Bij de laatste zaaisels heb je wel meer kans op aantasting door de wortelvlieg: de wortelvlieg legt eitjes in de wortel en de vretende larven zorgen voor donkere gangen/plekken in de wortel die eromheen snotterig zijn. Je kunt dat deel van de wortel wegsnijden en de rest nog opeten. [2]

Winterpeen

Winterwortelen worden veel groter en dikker dan zomerworteltjes. Je zaait ze wat later (in april ongeveer), en de teeltduur is veel langer omdat de wortelen de tijd nodig hebben om flink te groeien. We oogsten winterpeen zelf zo rond half tot eind september: gewoon 1 peen uit de grond halen: is ze nog klein, dan laten we de rest gewoon nog een paar weken zitten. Hier komt aantasting door de wortelvlieg wel wat meer voor bij winterpeen dan bij zomerworteltjes (omdat ze langer en juist in de zomer en nazomer in de grond zitten, denk ik). [2]

Winterpeen wordt gezaaid vanaf half april tot ± midden juni. (beter gekend als bewaarwortelen). Te respecteren afstand tussen de rijen minstens 30 cm. [3]

Kalender

  • Zaaien
    • Zomerwortel van eind maart tot begin augustus [2]
    • Winterpeen van midden april tot begin juni [2]
  • Oogsten
    • Zomerwortel van begin juli tot eind november [2]
    • Winterpeen van begin oktober tot half december [2]

Zaadteelt

Wortelen zijn kruisbestuivers, raszuiver zaad krijg je alleen als je 500 meter van andere wortelen vandaan blijft, ze schijnt ook over kilometers ver te kunnen kruisen met de wilde peen die als onkruid in bermen groeit. Dat maakt het zelf oogsten van zaden erg lastig. Als je het toch wilt proberen; kort het loof in op 3 centimeter, bewaar ze vorstvrij in een kist met vochtig zand. Begin maart plant je de wortels weer uit, goed water geven. De planten worden 1 meter hoog en hebben een stok nodig, bloeien in de vroege zomer. In september zijn de zaden rijp. oogst ze met de hele wortel eraan en laat dat een week of 3 goed drogen. [2]

Het zaad is minder dan 3 jaar houdbaar [4]

Referenties