Tijm: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
| Regel 21: | Regel 21: | ||
== Oogst == | == Oogst == | ||
Tijm kan met bloemen en al gedroogd worden, zodat de oogst tijdens de bloeiperiode valt, die meestal in juli plaatsvindt. U kunt de bladeren ook vlak voor de bloei in juni oogsten, maar u moet er in elk geval niet mee wachten tot de bloei voorbij is. Tijdens het eerste jaar kunt u de planten maar een keer afsnijden, maar van het tweede jaar af is dit twee keer mogelijk: in juni voor het eerst en een tweede keer niet later dan eind augustus, zodat de plant voldoende herstellen kan van deze tweede pluk om de winter te weerstaan. Worden de planten in september of oktober afgesneden voor de oogst, dan komt het zelden voor dat ze de winter overleven. Tijm gaat kwijnen als alle stengels op basishoogte worden afgesneden en daarom moet u alleen hier en daar een derde van een stengel afsnijden, wilt u de plantegroei niet belemmeren. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
== Zaadwinning == | == Zaadwinning == | ||
== Keuken == | == Keuken == | ||
* Hors d’oeuvres: tomatensap; cocktails van vis en schaaldieren; sap van zuurkool, sap van gemengde rauwe groenten; krab; mosselen; tomatenaspic. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
* Salades: alle rauwe groenten (in bescheiden mate). Eieren en kaas. roerei en gebakken eieren (voorzichtig); pannekoeken; kaassaus bij eieren; smeersel van roomkaas en kwark; met sterke kaassoorten. | |||
Soepen, stoofschotels en sausen: in dikke soepen en stoofschotels; tomaten-, erwten-, bonensoep, ministrone; tomatensaus en kruidensaus. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
* Vlees en vis: wrijf rund-, lams-, schape-, vet varkens- en kalfsvlees met een snufje in alvorens te koken, braden, bakken of grillen; braadjus; worsten; magere en vette gebakken en gegrilleerde of in de oven bereide vis, o.a. aal. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
* Gevogelte en wild: kip; kalkoen; vullingen voor kip, kalkoen, gans. reebout; konijnepeper; hazepeper; vol au vent; pies; ragoûts. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
* Groenten: paddestoelen; bonen, bieten, wortelen, aubergines; bak de groenten ermee of meng het kruid door gesmolten boter en giet deze over de groenten; aardappelen. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
* Zoetigheden en dranken: citroentijm in custardpuddingen; in benedictine. <ref name="huis-en-tuin"/> | |||
Tijm ondersteunt de vertering van voedsel en past goed bij gevogelte, wild, schaaldieren, lam, vis, groenten, soep, aardappel en ragout. <ref name="wikipediaet"/> | Tijm ondersteunt de vertering van voedsel en past goed bij gevogelte, wild, schaaldieren, lam, vis, groenten, soep, aardappel en ragout. <ref name="wikipediaet"/> | ||
Versie van 16 feb 2014 21:00
Algemeen
- Kruiptijm (Thymus praecox)of vroege tijm is een vaste plant die behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten als zeer zeldzaam en stabiel of iets toegenomen. De plant komt in Nederland voor in Zuid-Limburg en wordt ook gebruikt als bodembedekker in siertuinen. Ook kan het blad als kruid gebruikt worden. [1]
- Echte tijm (Thymus vulgaris) is een struikachtige, vaste plant, die behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). De plant komt van nature voor in het Mediterrane gebied. De soort wordt veel gekweekt en voornamelijk gebruikt als keukenkruid. [2]
- Citroentijm (Thymus citriodorus)
Tijm (Thymus) is een geslacht uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het omvat kruidachtige of houtachtige planten met een zeer aromatische geur, die tot 30 cm hoog worden en in schijnkransen bloeien. [3]
Vanwege de aromatische geur wordt tijm dikwijls in de zeepindustrie gebruikt. De planten worden ook als geneeskrachtige planten en als sierplanten gebruikt. Van de bloemen en bladeren wordt ook thee en siroop bereid. Tijm wordt ook gebruikt bij de bereiding van likeuren zoals bénédictine. Daarnaast is het zoetige, sterke aroma geschikt voor het kruiden van groente, vis, vlees en sauzen. Tijm bevat de stof thymol, die goed is voor de luchtwegen, meer bepaald tegen hoesten en symptomen van astma.[1] Om deze symptomen tegen te gaan wordt veelal gebruik gemaakt van tijmsiroop, een siroop met hoge concentratie suiker en tijm. Tijm kan 's zomers gemakkelijk worden gedroogd omdat de plant een houtige stengel en kleine blaadjes heeft. Hiervoor kan hij buiten aan de waslijn of in een goed geventileerde kamer worden gehangen. Na het drogen kunnen de blaadjes worden verkruimeld en in gesloten potten worden bewaard. [3]
Teelt
Kruiptijm komt ook in het wild in nederland voor. [1]
Tijm houdt van een droge, goed gedraineerde zonnige plaats en wil het beste groeien op kalkhoudende, maar vruchtbare bodem. Het is een bijzonder geschikte plant voor rots- tuinen. Duitse wintertijm zaait zichzelf uit. De planten moeten 5 cm van elkaar worden uitgeplant. Worden ze uit zaad gekweekt, dan moeten ze 1 cm diep in rijen met 60 cm tussen- ruimte worden gezaaid. Tijm kan vermeerderd worden door scheuring van oude planten of door ze in april of mei te stekken. De aangeslagen stekken of uitlopers kunnen dan 30-45 cm van elkaar in rijen met 60 cm tussenruimte geplant worden. Een tijmbed moet om de twee of drie jaar worden verplaatst, omdat de planten dan sprieterig en taai worden. Citroentijm kan door stekken vermeerderd worden. In het najaar moet de grond rondom de planten van een dun laagje compost worden voorzien, en staan ze heel onbeschut, dan dienen de planten tijdens barre weersomstandigheden met een dunne laag stro te worden bedekt. Vóór het invallen van de winter worden ze niet te sterk ingesnoeid. Citroentijm is niet zo winterhard als wintertijm, en het heeft op onbeschutte plaatsen een laag stro of turfmolm nodig. [4]
Oogst
Tijm kan met bloemen en al gedroogd worden, zodat de oogst tijdens de bloeiperiode valt, die meestal in juli plaatsvindt. U kunt de bladeren ook vlak voor de bloei in juni oogsten, maar u moet er in elk geval niet mee wachten tot de bloei voorbij is. Tijdens het eerste jaar kunt u de planten maar een keer afsnijden, maar van het tweede jaar af is dit twee keer mogelijk: in juni voor het eerst en een tweede keer niet later dan eind augustus, zodat de plant voldoende herstellen kan van deze tweede pluk om de winter te weerstaan. Worden de planten in september of oktober afgesneden voor de oogst, dan komt het zelden voor dat ze de winter overleven. Tijm gaat kwijnen als alle stengels op basishoogte worden afgesneden en daarom moet u alleen hier en daar een derde van een stengel afsnijden, wilt u de plantegroei niet belemmeren. [4]
Zaadwinning
Keuken
- Hors d’oeuvres: tomatensap; cocktails van vis en schaaldieren; sap van zuurkool, sap van gemengde rauwe groenten; krab; mosselen; tomatenaspic. [4]
- Salades: alle rauwe groenten (in bescheiden mate). Eieren en kaas. roerei en gebakken eieren (voorzichtig); pannekoeken; kaassaus bij eieren; smeersel van roomkaas en kwark; met sterke kaassoorten.
Soepen, stoofschotels en sausen: in dikke soepen en stoofschotels; tomaten-, erwten-, bonensoep, ministrone; tomatensaus en kruidensaus. [4]
- Vlees en vis: wrijf rund-, lams-, schape-, vet varkens- en kalfsvlees met een snufje in alvorens te koken, braden, bakken of grillen; braadjus; worsten; magere en vette gebakken en gegrilleerde of in de oven bereide vis, o.a. aal. [4]
- Gevogelte en wild: kip; kalkoen; vullingen voor kip, kalkoen, gans. reebout; konijnepeper; hazepeper; vol au vent; pies; ragoûts. [4]
- Groenten: paddestoelen; bonen, bieten, wortelen, aubergines; bak de groenten ermee of meng het kruid door gesmolten boter en giet deze over de groenten; aardappelen. [4]
- Zoetigheden en dranken: citroentijm in custardpuddingen; in benedictine. [4]
Tijm ondersteunt de vertering van voedsel en past goed bij gevogelte, wild, schaaldieren, lam, vis, groenten, soep, aardappel en ragout. [2]