Kardoen: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
|||
| (6 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
== Algemeen == | == Algemeen == | ||
De kardoen (Cynara cardunculus) is een distel die verwant is aan de artisjok (Cynara scolymus). | De kardoen ('''Cynara cardunculus''') is een distel die verwant is aan de artisjok (Cynara scolymus). | ||
De kardoen is afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. De plant werd al vanaf de vierde eeuw v.Chr. door de Romeinen en de Grieken gegeten. In Zuid-Europa wordt de plant vandaag de dag nog steeds veel gegeten. De kardoen is in veel landen verwilderd en vormt dan een lastig onkruid. Hij komt verwilderd voor op de Argentijnse pampa's, in Californië en Australië, waar hij door zijn aanpassing aan het droge klimaat goed gedijt. <ref name="wiki">[https://nl.wikipedia.org/wiki/Kardoen Wikipedia - Kardoen]</ref> | De kardoen is afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. De plant werd al vanaf de vierde eeuw v.Chr. door de Romeinen en de Grieken gegeten. In Zuid-Europa wordt de plant vandaag de dag nog steeds veel gegeten. De kardoen is in veel landen verwilderd en vormt dan een lastig onkruid. Hij komt verwilderd voor op de Argentijnse pampa's, in Californië en Australië, waar hij door zijn aanpassing aan het droge klimaat goed gedijt. <ref name="wiki">[https://nl.wikipedia.org/wiki/Kardoen Wikipedia - Kardoen]</ref> | ||
== Logboek == | |||
* [[Kardoen]] voorgezaaid in potjes | |||
* Begin apr 2016 - [[Kardoen]] binnen voorgezaaid in perspotjes | |||
== Teelt == | == Teelt == | ||
Kardoen is eenvoudig uit zaad op te kweken. Het duurt een paar jaar voordat de plant tot volle wasdom komt maar dan staat er ook een reusachtige decoratieve plant die ook achter in de border een plek zou kunnen krijgen. Kardoen is redelijk bestand tegen de kou van de winter maar ik dek mijn kardoenhoek in de herfst toch maar af met een dikke laag afgevallen blad. Dat wordt vanzelf een compostlaag dus je hoeft niets weg te halen in het voorjaar, wanneer de planten, al vroeg, weer uitlopen. <ref name="tuinadvies"/> | |||
De kardoen kan in België en Nederland vanaf april onder glas worden gezaaid en vanaf mei in de volle grond. <ref name="wiki"/> | |||
De kardoen vraagt een diepe, losgemaakte, frisse en bovendien stikstofrijke grond. Haar penwortel moet ongehinderd de diepte kunnen ingaan. Bij verplanting groeien de planten niet meer zo krachtig door als deze welke ter plaatse blijven staan : de penwortel wordt dan al te licht gekwetst. | |||
Zaaien is de enige wijze van vermenigvuldiging die voor deze groente toepasselijk is. Het geschiedt rond half mei op 1 m afstand in alle richtingen. De plaats waar de kardoenzaden worden gelegd, moet voorbereid worden. Men steekt kleine putjes van 25 cm vierkant en 25 cm diepte, en vult ze met mestaarde of met andere welvoorbereide grond. Is de grond voldoende opgedroogd en verwarmd, dan legt men op de voorbereide plaatsen 3 of 4 zaden in en dit in de richting van de lijn. De zaden worden vastgedrukt en met 2-3 cm teelaarde bedekt. | |||
In ietwat vochtige gronden gebeurt de planting best op hoopjes van 10 cm hoogte en 30 cm omtrek. | |||
Van de kiemplantjes behoudt men alleen de sterkste; in zoverre ze niet nodig zijn om gebeurlijk ledige plaatsen aan te vullen, zal men de overige afsteken. Het afsteken geschiedt om te beletten, dat de blijvende plantjes zouden losgetrokken worden. | |||
Met het bleken wordt begin september een aanvang gemaakt : de kloekste planten en de vanëteit Ivoorwitte komen eerst aan de beurt. Nadat de planten ontdaan zijn van de onderste verdorde of gele bladeren, zal men ze door middel van 2 of 3 gedraaide strobanden toebinden. Best is met het binden van onder te beginnen en vervolgens naar boven toe. Daarna zal men de planten omkleden met een laag stro van 1 tot 2 cm dikte, die eveneens door middel van gedraaide strobanden of koorden rond de opgebonden planten wordt geklemd. Na deze bewerking mogen de ingeklede planten tot op 30-35 cm met aarde aangehoogd worden. De gehele plant zal hierdoor vaster staan. <ref name="plantaardig">[http://www.plantaardig.com/groenteninfo/kardoen-een-groente-kweken-in-de-siertuin/ Plantaardig.com - Kardoen]</ref> | |||
* Zaaien vanaf april onder glas en vanaf mei in de volle grond. Verspenen alleen met de hele kluit! | |||
* Bleken in begin september | |||
== Oogst == | == Oogst == | ||
== | Bij warm weer zowat 2 weken en bij koud herfstweer ongeveer 3 weken na het toebinden, zijn de bladstelen voldoende gebleekt. De grond wordt nu weggenomen, de strobanden losgedaan en de omkleding zacht omhooggetrokken. De gebeurlijke rotte bladeren of gedeelten worden weggenomen en daarna de planten zelf afgestoken of gesneden. Als men ze aan het licht blootstelt, worden de gebleekte bladeren zeer snel purperrood. Daarom moeten de planten onmiddellijk na het oogsten in vochtige doeken gewonden worden en in een kelder neergelegd Daar de witgemaakte bladeren niet lang kunnen bewaard worden, zal men ze, volgens de behoeften van de keuken of markt, ook maar geleidelijk inbinden. <ref name="plantaardig"/> | ||
De bladsteel wordt een paar weken voor de oogst soms omwikkeld met zwarte folie om hem te bleken. <ref name="wiki"/> | |||
* Eind september oogsten | |||
== Keuken == | == Keuken == | ||
Van de kardoen worden de bloemknoppen en vooral de vezelige bladstelen en middennerf gegeten. De beste bereidingswijze is blancheren, omdat dan veel van de smaak behouden blijft. Hij smaakt bitter en ook een beetje zoet; de smaak doet denken aan die van de artisjok. Vroeg geoogste planten zijn zoeter dan later geoogste planten, die bitterder smaken. Een deel van de plant kan ook gebruikt worden als stremsel voor vegetarische kazen. <ref name="wiki"/> | |||
De kardoen kan worden gegeten. Niet de bloem maar de stengels. Daartoe worden de stengels eerst gebleekt, door ze zodanig te bedekken dat de zonnestralen er niet bij kunnen. Dat kan met behulp van stro of jute zakken en gebeurt in de zomer, als de plant goed gegroeid is. De stelen worden afgesneden en vervolgens geblancheerd. De smaak lijkt wat op die van artisjokken maar is iets zoeter. Aan de kardoen worden geneeskrachtige eigenschappen toegekend en het eten van kardoen zou gezond zijn voor het cholesterolgehalte, de vetafbraak en de leverfuncties. Ook bevat de plant veel vitamines. <ref name="tuinadvies">[http://www.tuinadvies.nl/artisjok_of_kardoen.htm Tuinadvies - Artisjok of Kardoen]</ref> | |||
== Referenties == | == Referenties == | ||
Huidige versie van 6 apr 2016 20:13
Algemeen
De kardoen (Cynara cardunculus) is een distel die verwant is aan de artisjok (Cynara scolymus). De kardoen is afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. De plant werd al vanaf de vierde eeuw v.Chr. door de Romeinen en de Grieken gegeten. In Zuid-Europa wordt de plant vandaag de dag nog steeds veel gegeten. De kardoen is in veel landen verwilderd en vormt dan een lastig onkruid. Hij komt verwilderd voor op de Argentijnse pampa's, in Californië en Australië, waar hij door zijn aanpassing aan het droge klimaat goed gedijt. [1]
Logboek
Teelt
Kardoen is eenvoudig uit zaad op te kweken. Het duurt een paar jaar voordat de plant tot volle wasdom komt maar dan staat er ook een reusachtige decoratieve plant die ook achter in de border een plek zou kunnen krijgen. Kardoen is redelijk bestand tegen de kou van de winter maar ik dek mijn kardoenhoek in de herfst toch maar af met een dikke laag afgevallen blad. Dat wordt vanzelf een compostlaag dus je hoeft niets weg te halen in het voorjaar, wanneer de planten, al vroeg, weer uitlopen. [2]
De kardoen kan in België en Nederland vanaf april onder glas worden gezaaid en vanaf mei in de volle grond. [1]
De kardoen vraagt een diepe, losgemaakte, frisse en bovendien stikstofrijke grond. Haar penwortel moet ongehinderd de diepte kunnen ingaan. Bij verplanting groeien de planten niet meer zo krachtig door als deze welke ter plaatse blijven staan : de penwortel wordt dan al te licht gekwetst. Zaaien is de enige wijze van vermenigvuldiging die voor deze groente toepasselijk is. Het geschiedt rond half mei op 1 m afstand in alle richtingen. De plaats waar de kardoenzaden worden gelegd, moet voorbereid worden. Men steekt kleine putjes van 25 cm vierkant en 25 cm diepte, en vult ze met mestaarde of met andere welvoorbereide grond. Is de grond voldoende opgedroogd en verwarmd, dan legt men op de voorbereide plaatsen 3 of 4 zaden in en dit in de richting van de lijn. De zaden worden vastgedrukt en met 2-3 cm teelaarde bedekt. In ietwat vochtige gronden gebeurt de planting best op hoopjes van 10 cm hoogte en 30 cm omtrek. Van de kiemplantjes behoudt men alleen de sterkste; in zoverre ze niet nodig zijn om gebeurlijk ledige plaatsen aan te vullen, zal men de overige afsteken. Het afsteken geschiedt om te beletten, dat de blijvende plantjes zouden losgetrokken worden. Met het bleken wordt begin september een aanvang gemaakt : de kloekste planten en de vanëteit Ivoorwitte komen eerst aan de beurt. Nadat de planten ontdaan zijn van de onderste verdorde of gele bladeren, zal men ze door middel van 2 of 3 gedraaide strobanden toebinden. Best is met het binden van onder te beginnen en vervolgens naar boven toe. Daarna zal men de planten omkleden met een laag stro van 1 tot 2 cm dikte, die eveneens door middel van gedraaide strobanden of koorden rond de opgebonden planten wordt geklemd. Na deze bewerking mogen de ingeklede planten tot op 30-35 cm met aarde aangehoogd worden. De gehele plant zal hierdoor vaster staan. [3]
- Zaaien vanaf april onder glas en vanaf mei in de volle grond. Verspenen alleen met de hele kluit!
- Bleken in begin september
Oogst
Bij warm weer zowat 2 weken en bij koud herfstweer ongeveer 3 weken na het toebinden, zijn de bladstelen voldoende gebleekt. De grond wordt nu weggenomen, de strobanden losgedaan en de omkleding zacht omhooggetrokken. De gebeurlijke rotte bladeren of gedeelten worden weggenomen en daarna de planten zelf afgestoken of gesneden. Als men ze aan het licht blootstelt, worden de gebleekte bladeren zeer snel purperrood. Daarom moeten de planten onmiddellijk na het oogsten in vochtige doeken gewonden worden en in een kelder neergelegd Daar de witgemaakte bladeren niet lang kunnen bewaard worden, zal men ze, volgens de behoeften van de keuken of markt, ook maar geleidelijk inbinden. [3]
De bladsteel wordt een paar weken voor de oogst soms omwikkeld met zwarte folie om hem te bleken. [1]
- Eind september oogsten
Keuken
Van de kardoen worden de bloemknoppen en vooral de vezelige bladstelen en middennerf gegeten. De beste bereidingswijze is blancheren, omdat dan veel van de smaak behouden blijft. Hij smaakt bitter en ook een beetje zoet; de smaak doet denken aan die van de artisjok. Vroeg geoogste planten zijn zoeter dan later geoogste planten, die bitterder smaken. Een deel van de plant kan ook gebruikt worden als stremsel voor vegetarische kazen. [1]
De kardoen kan worden gegeten. Niet de bloem maar de stengels. Daartoe worden de stengels eerst gebleekt, door ze zodanig te bedekken dat de zonnestralen er niet bij kunnen. Dat kan met behulp van stro of jute zakken en gebeurt in de zomer, als de plant goed gegroeid is. De stelen worden afgesneden en vervolgens geblancheerd. De smaak lijkt wat op die van artisjokken maar is iets zoeter. Aan de kardoen worden geneeskrachtige eigenschappen toegekend en het eten van kardoen zou gezond zijn voor het cholesterolgehalte, de vetafbraak en de leverfuncties. Ook bevat de plant veel vitamines. [2]