Aardappel: verschil tussen versies
| (119 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
{{tocright}} | |||
== Logboek == | |||
===2026=== | |||
* 11 apr - [[Aardappel|Vroege aardappelen]] poten 3A. Rijen op 58cm, vijf poters in de rij. In deze volgorde: | |||
** ‘Anais’ (3 rijen) | |||
** ‘Anabelle’ (4 rijen) | |||
** ‘Belle de Fontenay’ (3 rijen) | |||
** 'Oscar' (1 rij). | |||
* 26 apr - [[Aardappel|Aardappels poten]]: | |||
** [[Aardappel|‘Gourmandine']] 3A, 5 in de rij. 4 rijen. (Beginnen waar veel stokjes staan -> rij 12-15) | |||
** [[Aardappel|‘Purple rain’]] 3A, 5 in de rij. 2 rijen. (rij 16-17) | |||
** [[Aardappel|‘Vitelotte noir’]] 3B, 5 in de rij. 4 rijen. (rij 1-4) | |||
** [[Aardappel|‘Dunastar']] 3B, 5 in de rij. 5 rijen. (rij 5-9) | |||
** [[Aardappel|‘Cammeo’]] 3B, 4 in de rij. 6 rijen. (rij 10-15) | |||
===2025=== | |||
* 15 apr - Vroege [[Aardappel|aardappels]] poten in 2A. Rijen op 58cm, vijf poters in de rij. In deze volgorde: Anais (3 rijen), Annabelle (4 rijen), Belle de Fontenay (3 rijen). | |||
* 20 april - [[Aardappel|Aardappels]]: 2A (rijen op 58cm): 4 rijen 'Grenadine' (middenvroeg), 3 rijen 'Gourmandine' (middenvroeg). 2B (rijen op 60cm): 1 rij 'Gourmandine' (middenvroeg). | |||
* 26 april - Resterende [[Aardappel|aardappels]] gepoot: 2B (rijen op 60cm, vijf poters in de rij): 3 rijen 'Purple rain' (middenlaat), 2 rijen 'Lily Rose' (middenlaat), 4 rijen 'Vitelotte noir' (middenlaat), 5 rijen 'Cammeo' (laat). | |||
* 26 april - Volgorde [[Aardappel|aardappels]]: | |||
** 2A - 3x [[Aardappel|Anaïs]] (vroeg) | |||
** 2A - 4x [[Aardappel|Annabelle]] (vroeg) | |||
** 2A - 3x [[Aardappel|Belle de fontenay]] (vroeg) | |||
** 2A - 4x [[Aardappel|Gourmandine]] (middenvroeg) | |||
** 2A - 3x [[Aardappel|Grenadine]] (middenvroeg) | |||
** 2B - 1x [[Aardappel|Grenadine]] (middenvroeg) | |||
** 2B - 3x [[Aardappel|'Purple rain']] (middenlaat) | |||
** 2B - 2x [[Aardappel|'Lily Rose']] (middenlaat) | |||
** 2B - 4x [[Aardappel|'Vitelotte noir']] (middenlaat) | |||
** 2B - 5x [[Aardappel|'Cammeo']] (laat) | |||
===2024=== | |||
* 8 april - Vroege [[Aardappel|aardappels]] gepoot in 1A. 4 poters per rij op 58cm. | |||
* begin mei - Meer [[Aardappel|aardappels]] gepoot in 1A. | |||
* 9 mei - Resterende [[Aardappel|aardappels]] uitgeplant in 1B. In totaal staat er nu: | |||
** 1A - 4x [[Aardappel|Annabelle]] | |||
** 1A - 3x [[Aardappel|Anaïs]] | |||
** 1A - 3x [[Aardappel|Belle de fontenay]] | |||
** 1A - 4x [[Aardappel|Gourmandine]] | |||
** 1A - 3x [[Aardappel|Grenadine]] | |||
** 1B - 1x [[Aardappel|Grenadine]] | |||
** 1B - 3x [[Aardappel|Purple rain]] | |||
** 1B - 3x [[Aardappel|Lily rose]] | |||
** 1B - 4x [[Aardappel|Vitelotte noir]] | |||
** 1B - 4x [[Aardappel|Cammeo]] | |||
=== 2023 === | |||
* 1 april - [[Aardappel|Aardappels]] 7 rassen besteld, 2 erbij gekregen van Vera. Met inachtneming van de volgorde van rijpen van vorig jaar heb ik het als volgt gepoot (32 rijen). In tegenstelling tot de afgelopen twee jaren niet vier, maar vijf planten in de rij. | |||
** 6A - 3 rijen 'Annabelle' | |||
** 6A - 3 rijen 'Belle de Fontenay' | |||
** 6A - 3 rijen 'Anaïs' | |||
** 6A - 4 rijen 'Gourmandine' | |||
** 6A - 4 rijen 'Grenadine' | |||
** 6B - 4 rijen 'Purple majesty' | |||
** 6B - 4 rijen 'Rote Emmalie' | |||
** 6B - 3 rijen 'Cammeo' | |||
** 6B - 4 rijen 'Vitelotte Noir' | |||
=== 2022 === | |||
* '''jul - Volgorde van rijpen: 'Belle de Fontenay', 'Anaïs', 'Gourmandine', 'Purple rain', 'Rote Emmalie', 'Cammeo', 'Vitelotte Noir.''' | |||
* 27 mrt - [[Aardappel|Aardappels]] voorkiemen | |||
* 10 apr - [[Aardappel|Aardappels]] gepoot. Wat laat dit jaar vanwege de regen. Vier planten per rij. | |||
** 5A 6 rijen 'Anaïs', 4 rijen 'Gourmandine', 4 rijen 'Purple rain', 3 rijen 'Rote Emmalie'. | |||
** 5B 1 rij 'Rote Emmalie', 4 rijen 'Belle de Fontenay', 4 rijen 'Vitelotte Noir, 6 rijen 'Cammeo'. | |||
=== 2021 === | |||
* Bestelling voor dit jaar: [[Aardappel|‘Anais’]] (vroeg): 1,5 kg = 57 stuks, 35 nodig; [[Aardappel|‘Charlotte’]] (middenvroeg): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; [[Aardappel|‘Purple rain’]] (middenlaat): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; [[Aardappel|‘Lily rose’]] (middenlaat): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; [[Aardappel|‘Cammeo’]] (laat): 1,5 kg = 57 stuks, 35 nodig | |||
* 10 april - [[Aardappel|Vroege aardappel 'Anaïs']] (Mmrt-Mapr) uitgeplant in 4A. 7 rijen op 58cm, ''vier'' poters in de rij ipv vijf! Alles ruim 10cm diep. (28 stuks nodig). | |||
* 11 apr - [[Aardappel|Middenvroege aardappel 'Charlotte']] (Mmrt-Eapr) uitplanten in 4A. 6 rijen op 58cm, vier poters in de rij op 30cm. (24 stuks nodig). | |||
* 11 apr - [[Aardappel|Middenlate aardappel 'Purple rain']] (Bapr-Eapr) uitplanten in 4A. 4 rijen op 58cm, vier poters in de rij op 30cm. (16 stuks nodig). | |||
* 17 apr - [[Aardappel|Middenlate aardappel 'Purple rain']] (Bapr-Eapr) uitgeplant in 4B. 2 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (8 stuks nodig). | |||
* 17 apr - [[Aardappel|Middenlate aardappel 'Lily rose']] (Bapr-Eapr) uitgeplant in 4B. 6 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (24 stuks nodig). | |||
* 17 apr - [[Aardappel|Late aardappel 'Cammeo']] (Bapr-Mmei) uitgeplant in 4B. 7 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (28 stuks nodig). | |||
=== 2020 === | |||
* 4 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Anais']] uitgepoot in 3A. 6 rijen op 58cm. 5 poters per rij. | |||
* 4 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Bionica']] uitgepoot 3A. 6 rijen van 58cm. 5 poters per rij. | |||
* 4 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Charlotte']] uitgepoot 3A. 5 rijen van 58cm. 5 poters per rij. | |||
* 5 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Charlotte']] uitgepoot 3B. 1 rij van 60cm. 5 poters per rij. | |||
* 5 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Melody']] uitgepoot 3B. 7 rijen van 60cm. 5 poters per rij. | |||
* 5 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Sevilla']] uitgepoot 3B. 7 rijen van 60cm. 5 poters per rij. | |||
* '''Oogst Bionica: 2 aug''' | |||
=== 2019 === | |||
* 21 mrt - [[Aardappel|Aardappel vroeg ‘Tiamo’]], [[Aardappel|Aardappel m-laat ‘Alouette’]], [[Aardappel|Aardappel laat ‘Texla’]] in de slaapkamer gelegd om voor te kiemen. Waren al uitgelopen. | |||
* 21 mrt - [[Aardappel|Aardappel zeer vroeg ‘Purple viking’]], [[Aardappel|Aardappel m-vroeg ‘ Blaue Sint Galler’]], [[Aardappel|Aardappel laat ‘Rouge des Flandres’]] in de slaapkamer gelegd om voor te kiemen | |||
* 6 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Blaue st. Galler']] uitgeplant in [http://homestead.slagt.net/images/b/bb/Tuinplan2019.png 2A]. 1 rij. | |||
* 6 apr - [[Aardappel|Aardappel 'Rouge de Flandres']] uitgeplant in [http://homestead.slagt.net/images/b/bb/Tuinplan2019.png 2B]. 1 rij. | |||
* 6 apr - [[Aardappel|Aardappel ‘Texla’]] uitgeplant in [http://homestead.slagt.net/images/b/bb/Tuinplan2019.png 2B] 8 rijen. Rijen op 60cm. | |||
* '''Oogst: begin mrt (opslag)''' | |||
=== 2018 === | |||
* 13 mrt - [[Aardappel|Vroege ‘Tiamo’]], [[Aardappel|Middenvroege 'Rote Emma']], [[Aardappel|Middenvroege 'Blaue St. Galler']], [[Aardappel|Middenlate ‘Alouette’]] en [[Aardappel|Late ‘Texla’]] voorkiemen op slaapkamer boven (ideaal=10ºC). | |||
* 29 mrt - [[Aardappel|Aardappel vroeg ‘Tiamo’]] 1A, 7 rijen op 58cm(!), 5 planten per rij. | |||
* 31 mrt - [[Aardappel|Aardappel m-vroeg ‘Rote Emma’]] 1A, 1 rij op 58cm(!), 5 planten per rij. | |||
* 31 mrt - [[Aardappel|Aardappel m-vroeg ‘Bl. St. Galler’]] 1A, 1 rij op 58cm(!), 5 planten per rij. | |||
* 31 mrt - [[Aardappel|Aardappel m-laat ‘Alouette’]] 1A, 8 rijen op 60cm, 5 planten per rij. | |||
* 31 mrt - [[Aardappel|Aardappel m-laat ‘Alouette’]] 1B, 7 rijen op 60cm, 5 planten per rij. | |||
* 31 mrt - [[Aardappel|Aardappel laat ‘Texla’]] 1B, 8 rijen op 60cm, 5 planten per rij. | |||
* '''Oogst: eind jun (Tiamo), begin jul (Tiamo, Rote Emma), begin aug, midden/eind aug (Alouette), midden sep''' | |||
=== 2017 === | |||
* 11 mrt - [[Aardappel|Aardappel Tiamo]] voorkiemen | |||
* 22 mrt - [[Aardappel|Aardappel Raja]], [[Aardappel|Aardappel Sarpo Mira]] voorkiemen (6A & 6B) | |||
* 25 mrt - [[Aardappel|Aardappel Tiamo]] geplant (6B) [0m - 4,2m]. 7 rijen op 60cm, 5 in de rij. | |||
* '''Oogst: Begin juli (Tiamo), Midden juli (Tiamo), Augustus (Raja). Begin September (Sarpo Mira)''' | |||
=== 2016 === | |||
* Begin mrt - [[Aardappel|Vroege aardappel (Anais)]] ter voorkieming op de slaapkamer gelegd | |||
* Midden mrt - [[Aardappel|Aardappel 'Vitelotte Noir']] uit de schuur gehaald om te laten voorkiemen op slaapkamer | |||
* Eind mrt - 7 rijen [[Aardappel|Anais]], 1 rij gemengd, 1 rij [[Aardappel|Vitelotte Noir]] en de rest [[Aardappel|Raja]]) in 5A en 5B uitgepoot. rijen op 60cm, 5 in de rij. | |||
* 5 juni - Eitjes van, en coloradokevers gesloopt in het [[Aardappel|aardappelveld]] (2AB) | |||
=== 2015 === | |||
* Begin feb - Besteld bij [https://www.zaadhandelvanderwal.nl/ van der Wal]: Vroege aardappelen (2kg Solist ≈ 80 knollen) en middenlaat (3kg Raja ≈ 96 knollen). Poters nodig: Perma 44 (of 55?) Raja, in de wisseltuin 30 Raja en 60 Solist. | |||
* Begin feb - Vroege aardappelen (2kg/91 stuks Solist) ter voorkieming in de vensterbak boven aan de voorkant van het huis gelegd. | |||
* Begin mrt - [[Aardappel|Raja]] is veel te vroeg gaan kiemen. Had ik in de schuur moeten bewaren en niet in de kelder! 25 sterke kiemers en 90 een beetje. We hebben 44+30 poters nodig, dus als ik de sterk gekiemde weggooi is er nog niet echt een probleem. Verplaatst naar de vensterbak boven en twee uien erbij gelegd om het kiemen wat te vertragen. | |||
* Begin mrt - [[Aardappel|Solist]] gepoot in wisselveld 2 en 6. Dwarse rijen van 60cm. Vijf poters per rij. Volgend jaar de vroege aardappelen niet in het veld waar nog knollen in staan. Dan kunnen die nog wat langer blijven. (Veld 10 was nu beter geweest). | |||
* Midden mrt - [[Aardappel|Raja]] gepoot in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld E]] (10 rijen op 60cm, 28cm in de rij) en wisselveld 10 (6 rijen op 60cm, 30cm in de rij). Wel erg aan de vroege kant voor een middellaat soort, maar alles begon al te kiemen. Volgend jaar niet in de kelder, maar in de schuur bewaren. Beschermen als er matige vorst komt of lichte vorst als het groen al zichtbaar is. | |||
* Eind apr - Laatste aardappelen (Raja) opgegeten. | |||
* In wisselveld 6 nieuwe [[Aardappel|aardappelen]] gepoot. (onbekend soort). | |||
* Begin mei - In wisselveld 6 is er door de natte grond slechts 1 [[Aardappel|aardappelplant]] opgekomen. De rest is verrot. (Was vroege aardappel Solist). Nieuwe aardappelen gepoot van een onbekend soort. | |||
* aug/sep - Oogsten | |||
* eind nov - Pootgoed voor komend voorjaar alvast besteld. (4½m vroege [[Aardappel|Anaïs]], 13½m [[Aardappel|Raja]], 3m [[Ui|Sturon pootui]] en wat zaadjes). | |||
=== 2014 === | |||
* 9 februari - Voorgezaaid in WC-rollen. Ongeveer 5-10 zaadjes per rolletje. Zaad kwam van Aldo. (8 rolletjes met 'Blue congo', 8 rolletjes met 'Chieftain' en 8 rolletjes met 'Diamant torro'). | |||
* 24 februari - Zaailingen van de aardappelen uitgedund tot twee zaailingen per WC rolletje. van elk van de drie soorten heb ik nu 8 rolletjes. De dag erna naar de koudebak op het dak verplaatst. | |||
* 7 maart - Vorige week besteld bij Zaadhandel van der Wal, vandaag binnengekomen: pootaardappelen Raja (1kg) en Santé (1kg). | |||
* 8 maart - Een vijftal ''Pink Fir Apple'' pootaardappelen gekregen van Aldo. | |||
* 10 maart - Aardappelen (Raja, Santé, Pink Fir Apple) in kistje gelegd om voor te kiemen. | |||
* 24 maart - Onbekend ras pootaardappelen in de achtertuin gepoot. | |||
* 30 maart - 5 rijen Santé, 5 rijen Raja en 1 rij Pink Fir Apple gepoot in de volkstuin. Op dwarse rijen (60cm) planten op 30cm in de rij. | |||
* 14 april - Wisselveld 9 gespit, 25x Santé en 5x tuinaardappel gepoot. Wisselveld 5 gespit en 15x Frieslander (veel te laat!), 10x Raja en 5x blauwe aardappel aardappel gepoot. Uitgepoot op de volgende afstanden (dwarse rijen!). In de lengte op 30, 90, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 15, 45, 75, 105 en 135cm. | |||
* 15 april - Wisseltuin veld 1 gespit: 30x 'tuinaardappel' gepoot. | |||
* 24 april - Laatste Pink fir apple en blauwe aardappels gepoot in een rijtje voor de bijenstal. | |||
* Eind oktober - Laatste aardappelen uit de grond (veld 1 wisseltuin) en er vervolgens [[Gele mosterd|gele mosterd]] ingezaaid als groenbemester. | |||
== Algemeen == | == Algemeen == | ||
Latijnse naam: '''Solanum tuberosum'''. | Latijnse naam: '''Solanum tuberosum'''. | ||
== | == Geteelde rassen == | ||
=== Alouette === | |||
(2018, 2019) | |||
Middenlaat. Vervanger van de Raja. | |||
=== Anaïs === | |||
(2016, 2020, 2021, 2022) | |||
Zeer vroege, zichzelf goed presenterende , hoog productieve consumptieaardappel. Grote regelmatige knollen, tamelijk vastkokend, met mooi geel vlees en een bijzonder goede smaak. Geelschillige aardappel, zeer vroeg afrijpend en vaal van vorm. Middelmatig kooktype en redelijk goed bestand tegen phythophtora door de vroege afrijping.<ref name="zaadhandelvanderwal">[https://www.zaadhandelvanderwal.nl/ - Zaadhandel van der Wal]</ref> | |||
=== Belle de Fontenay === | |||
(2022) | |||
Belle de Fontenay is een oud Frans aardappeltje (1885). Ze hoort bij de primeur variëteiten. Ze worden gekookt in de schil met een beetje boter. Deze aardappel is langwerpig van vorm met een gele (wasachtige)schil en cremegeel vruchtvlees. Als vastkokende aardappel is deze ook geschikt om te bakken of in salade. Zeer smaakvolle aardappel, zowel koud als warm opgediend. Bij een warme, droge zomer, water geven. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Bionica === | |||
(2020) | |||
=== Blaue St. Galler === | |||
(2018, 2019) | |||
Middenvroeg. Koken in de schil! Blijft ook blauw bij frituren. | |||
=== Cammeo === | |||
(2021, 2022) | |||
Zgn. 'Robuust' aardappelras, zeer goed bestand tegen Phytophthora. Cammeo is een laat afrijpende aardappel. Geeft een hoge opbrengst met grove sortering knollen. Gladde ovale knollen met lichtgeel kleurend vlees. Zeer sterk resistent tegen Phytophthora. Zeer goed bewaarbaar met een lange kiemrust. Goed smakende tafelaardappel en prima om te frituren. Aardappel voor de toekomst en mag in iedere volkstuin niet ontbreken. Raadzaam de knollen voor het poten voor te laten kiemen. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
Geen goede oogst in 2021 door een periode met veel regen. | |||
=== Charlotte === | |||
(2020, 2021) | |||
De productie van de Princesse Amandine aardappel is 100% van Franse origine. Amandine wordt sinds 1994 geteeld. Het is een kruising tussen de twee soorten aardappelen t.w. Charlotte en Marianna. Deze primeuraardappel wordt geproduceerd in Bretagne, Camargue en in de Provence. Alleen de beste loten van de Amandine variëteit worden geselecteerd, wat de Princesse Amandine haar smaakkwaliteit, haar vast kokendheid en haar zachte textuur geeft. Amandine heeft een perfecte en gelijkmatige vorm, haar smaak van verse boter en haar heldere kleur bekrachtigen haar naam. Deze aardappel heeft zon fijne en delicate schil dat men ze zelfs kan eten Dit maakt haar tot een erkende prinses onder de aardappelrassen. Gebruik: Salades, om te koken, in de schil of in de microgolfoven Kooktype is extra vastkokend, knolvorm langwerpig. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Frieslander === | |||
(2014) | |||
Geelschillige aardappel, zeer vroeg afrijpend. Lang-ovaal van vorm. Vrij stevig kooktype. Frieslander is wel iets phythophtora gevoelig, maar door de vroege afrijping zal de aantasting in vele gevallen meevallen. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Gourmandine === | |||
(2022) | |||
Gourmandine, deze aardappelen geteeld in Frankrijk of België heeft smaakbeleving op een hoog niveau. Deze vrij vastkokende aardappel heeft een gave huid en behoudt ook bij bewaring z'n lichtgele kleur. De Gourmandine heeft een mooie gele vleeskleur en is in de bereiding zeer veelzijdig. De bijzondere culinaire eigenschappen van de Gourmandine zijn niet onopgemerkt gebleven. In Frankrijk heeft deze aardappel in 2009 de 'Saveur de l'Année 2009' award gewonnen. In de categorie aardappelen, groenten en fruit vinden Franse consumenten de culinaire Gourmandine de allerlekkerste aardappel. De Gourmandine heeft een stevige textuur, maar smelt evenwel op de tong. De aardappel laat zich makkelijk schillen en heeft een prettige volle smaak en mooie gele vleeskleur. De aardappel absorbeert de aroma's van de bereidingen, zonder zijn eigen smaak te verliezen. Met al deze kwaliteiten is de Gourmandine zeer geschikt voor gratins en kook- en stoofgerechten.", aldus de Franse consumentenbelangen organisatie Monadia, die ieder jaar voor de toekenning van de 'Saveur de l'Année 2009' awards in samenwerking met een wetenschappelijke commissie, 18 onafhankelijke laboratoria en 9.877 consumenten meer dan 62.000 objectieve smaaktesten verricht. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Lily rose === | |||
(2021) | |||
Lily Rose is roze schillig, met roze vruchtvlees. Zeer goed te combineren met een geelschillige aardappel op het bord. Dit ras heeft een bovengemiddelde smaak als tafelaardappel. Prachtige, door-en-door rode aardappel voor een fraaie chips, bijzondere frites, mooie salade en een heerlijke gekookte aardappel. Ze zijn vastkokend maar bakken toch goed. De bewaarbaarheid is goed. De ziektebestendigheid tegen Phytophthora is beter dan de meeste andere rood vlezige rassen. Ook geschikt voor frituren. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
In de oogst van 2021 was er van het roze vruchtvlees niets te zien. De binnenkant had een normale gele kleur. | |||
=== Melody === | |||
(2020) | |||
( | De Melody is een middenlaat afrijpende pootaardappel. Het is nog relatief vrij nieuw ras. Zeer geschikt voor de hobbytelers. Het ras Melody geeft een hoge opbrengst met grote knollen, welke zeer geschikt zijn als consumptie-aardappelen. De Melody pootaardappelen zijn erg sterk, waardoor ze goed tegen slechte weersomstandigheden kunnen. Poot ze alleen niet te vroeg in de koude grond, want daar zijn ze wel gevoelig voor. De Melody aardappelen zijn redelijk vastkokend, maar wel ietwat kruimig op je bord. Hierdoor zijn ze niet geschikt om te frituren. Veel aardappelen verkleuren tijdens het koken. Dit geldt niet voor de Melody. De Melody pootaardappelen groeien uit tot aardappelen, welke relatief lang (tot wel 8 maanden) te bewaren zijn zonder verlies van kwaliteit of inhoud. De bewaaromstandigheden moeten dan natuurlijk wel goed zijn. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | ||
=== Pink fir apple === | |||
(2014) | |||
Waarschijnlijk het oudste nog bekende aardappelras, deze aardappel heeft de Victoriaanse tijd nog meegemaakt! Wat opvalt is de langwerpige vorm, als een langwerpige denneappel. De kleur is bleekrose en hij heeft een heerlijke smaak. Je kunt hem het best consumeren binnen 3 maanden na de oogst, dan komt de smaak het meest tot zijn recht. Afgekoeld in salades is de smaak zo mogelijk nog beter. '''Middenvroeg tot laat''' oogstbaar. <ref name="levenvanhetland">[http://www.levenvanhetland.nl/</ref> | |||
De roze sparappel, beter bekend bij zijn engelse naam ''pink fir apple'', is geen vrucht van de spar, maar een aardappelras dat zijn naam te danken heeft aan zijn langwerpige kegelvorm en roze schilkleur. De “pink fir apple” is een oud aardappelras, de eerste vermeldingen dateren al van voor 1850.<br/> | |||
De aardappels zijn zeer vastkokend en hebben een lekkere nootachtige smaak. De stevige structuur van deze aardappels maakt ze bijzonder geschikt voor salades.<br/> | |||
De aardappels hebben echter een nadeel, ze zijn lastig te schillen, een deel van de knollen heeft namelijk helemaal geen mooie kegelvorm maar juist een erg grillige vorm met allerlei uitsteeksels. Het beste kunt u de aardappels dan ook met schil en al koken. Na het koken kan de schil gemakkelijk van de knol worden afgepeld. Als u geen bezwaar heeft tegen velletjes kunt u het pellen ook achterwege laten, de schil is namelijk goed eetbaar. Dit laatste geldt trouwens voor de schil van alle aardappelrassen.<br/> | |||
Het is echter af te raden om lang bewaarde aardappels nog met schil en al te eten. Aardappels die lang moeten worden bewaard worden namelijk vaak behandeld met een kiemremmend middel. Hierdoor wordt voorkomen dat de aardappels tijdens het bewaren te vroeg gaan kiemen. Dit kiemen, ook wel uitlopen genoemd, zorgt namelijk voor kwaliteitsverlies bij de knol. De aardappels die in de herfst in de winkels liggen hebben deze behandeling meestal niet ondergaan, maar voor de zekerheid kunt u dit natuurlijk altijd navragen.<br/> | |||
Veel oude aardappelrassen, zoals de ''pink fir apple'', hebben bovendien goede bewaareigenschappen en hoeven dus niet erg snel behandeld te worden met een kiemremmend middel. <ref name="hofvantwello">[http://www.hofvantwello.nl/pink-fir-apple/ Pink fir apple - Hof van Twello]</ref> | |||
Dit ras kan het beste binnen drie maanden gegeten worden, daarna loopt het in smaak achteruit. | |||
=== Purple rain === | |||
(2021, 2022) | |||
= | Purple Rain is een middellaat afrijpend ras dat vrij vast is in de kook. Dat maakt de geschiktheid om te bakken iets minder, maar verse consumptie en verwerken in salades is weer veel beter. De knollen zijn goed te bewaren, ze geven een flinke opbrengst. Raadzaam om dit soort wat dieper dan normaal te planten omdat ze zich tijdens de groeit omhoog werken. De ziektebestendigheid tegen Phytophthora is beter dan de meeste andere zwarte rassen. Purple Rain is een hoog productieve aardappel heeft een paarse schil en paars vruchtvlees. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | ||
( | === Purple viking === | ||
(2019) | |||
=== Raja === | |||
(2014, 2015, 2016, 2017) | |||
Een middenlaat roodschillig ras dat een hoge opbrengst geeft. De aardappelen hebben een gelijkmatige vorm. Het is een iets kruimige aardappel met een gele vleeskleur. De Raja is prima geschikt om te koken en te bakken. Hij kan zowel op zand als op kleigrond geteeld worden. Het is een goede aardappel voor winteropslag. De phytophthora resistentie in het loof is vrij goed en in de knol zeer goed. Raja voorzichtig behandelen in verband met gevoeligheid voor stootblauw. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Rote Emma / Rote Emmalie === | |||
(2018, 2022) | |||
Lekkere vastkokende aardappel, met rode schil en prachtig rozerood vruchtvlees. Middelvroege aardappel met een vrij grote opbrengst aan langwerpige banaanvormige aardappelen. Rote Emmalie is niet alleen rood van buiten, maar ook van binnen. Daardoor bomvol anti-oxydanten. Scheutje azijn bij het koken, voor het behoud van een intense rode kleur. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
Had erg veel last van schurft in 2018. De opbrengst was ook niet erg hoog. | |||
=== Rouge des Flandres === | |||
(2019) | |||
=== Santé === | |||
(2013, 2014) | |||
Geelschillige aardappel, die '''middelvroeg tot laat''' afrijpt. Ovaal van vorm. Middelmatig kooktype en matig vatbaar voor phythophtora (aardappelziekte). Geeft grove aardappelen.<ref>[http://www.huisentuinkado.nl/Zaden/Pootaardappelen/Middelvroege+aardappels/Pootaardappel+Sante+5+kg/?artikelnummer=TP881413 Pootaardappel Santé]</ref> | Geelschillige aardappel, die '''middelvroeg tot laat''' afrijpt. Ovaal van vorm. Middelmatig kooktype en matig vatbaar voor phythophtora (aardappelziekte). Geeft grove aardappelen.<ref>[http://www.huisentuinkado.nl/Zaden/Pootaardappelen/Middelvroege+aardappels/Pootaardappel+Sante+5+kg/?artikelnummer=TP881413 Pootaardappel Santé]</ref> | ||
Halfvroeg ras met ovale knollen met vrij vlakke ogen. Schil en vlees zijn lichtgeel. Matig vatbaar voor phytophthora in het loof, weinig in de knol. Zeer goede resistentie tegen Aardappelmoeheid. Iets bloemig in de kook en goed bewaarbaar tot maart. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Sarpo Mira === | |||
(2013, 2014, 2017) | |||
Erg phytophtere-resistent, maar we vonden hem niet erg lekker. | |||
=== Sevilla === | |||
(2020) | |||
Zgn. 'Robuust' aardappelras. Een middellaat afrijpend ras, geel vlezig en geel schillig. VOLLEDIG RESISTENT tegen Phytophthora, zowel in loof als knol. Smaak is boven gemiddeld, dus zeer goed te noemen. Zeer geschikt voor frituur en als tafelaardappel. Ook geschikt voor Chips. Kooktype is licht bloemig. In een later groeistadium wordt het kooktype wat losser en bloemiger door zetmeelvorming. Dit ras heeft een vrij vroege knolzetting. Dus bij voldoende grote knollen kunt u de aardappel al vroeg rooien. (na ca.100 groeidagen). Vraagt weinig stikstofbemesting i.v.m. loofontwikkeling. Knolvorm lang-ovaal. De schil is glad, resistent tegen schurft. Ook geschikt voor zandgrond. Goed bewaarbaar, een aanrader voor wie biologisch wil tuinieren. Uitstekend geschikt om te frituren. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Solist === | |||
(2015) | |||
Solist is een extreem vroeg consumptieras welk gezien wordt als het meest vroege ras op dit moment in de markt. Het ras vormt vrij veel knollen per plant met een hoog netto rendement. Rondovale gele knollen, lichtgeel vlees, ondiepe ogen en een vrij gladde huid, kooktype B. dus stevig. Geeft regelmatige sortering van medium grote knollen welke weinig gevoelig zijn voor stootblauw. De kiemrust is vrij lang en daardoor zijn de knollen goed houdbaar, zeker voor een zeer vroeg ras. Voorkiemen aan te raden. Bladrol resistent, middelmatig vatbaar voor Yn-virus(6,5). Matige resistentie voor Phytophthora in het loof(4), maar sterk resistent in de knol(8) Weinig vatbaar voor zwartbeen, rhizoctonia en roest. Sterk tegen schurft. Solist heeft een voorkeur voor medium tot medium zware gronden. Regelmatige irrigatie is welkom maar niet altijd mogelijk. Groeistilstand zal de opbrengst bij zo'n vroeg ras meteen negatief beinvloeden daarom altijd trachten de grond vochtig te houden. Grote verandering van weersomstandigheden kan soms groeischeuren of holle harten geven, vooral bij de teelt op lichte zandige gronden. Beregening op deze gronden is daarom zeer aan te bevelen en moet tijdig gestart worden. Solist heeft minder N(stikstof) nodig dan andere vroege rassen (minus 20%). Solist is zeer vroeg afrijpend en ontsnapt vrijwel altijd aan de eerste besmettingen. In geval het loof toch aangetast zou worden, dan biedt de knolresistentie een goed vangnet. Solide vroeg ras met een zeer goede bewaarbaarheid. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Texla === | |||
(2018, 2019) | |||
Roodschillige aardappel, laat afrijpend. Rond van vorm. Middelmatig kooktype. Volledig resistent tegen phythophtora. Niet geschikt voor kleigrond en niet zwaar bemesten. Prima bewaaraardappel. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
=== Tiamo === | |||
(2017, 2018, 2019) | |||
Vroeg ras. | |||
=== Vitelotte Noir === | |||
(2016, 2022) | |||
De aardappel vitelotte noir, negresse of zwarte truffelaardappel is een aardappelras van onbekende origine. Al in de negentiende eeuw stond deze aardappel in de catalogi vermeld. Deze aardappel raakte later in de vergetelheid omdat er nieuwere rassen werden ontwikkeld, die een hogere opbrengst per oppervlakte gaven. De laatste jaren is er echter een hernieuwde interesse in "vergeten groenten", waaronder ook vitelotte noir. Deze aardappel is hierdoor weer wat gemakkelijker verkrijgbaar geworden. De planten groeien rechtop met stevige stengels en middelgrote, donkergroene, weinig ingesneden, gekrulde met een netpatroon bezette bladeren. De bladstelen en nerven zijn paars. De bloemen zijn wit. De knollen van vitelotte noir zijn cilindervormig, tot 12 cm lang en 2-4 cm dik. Ze hebben opvallende ogen op het oppervlak. De schil is donkerpaars. De binnenkant is paars met violette aders en behoudt zijn kleur tijdens het koken. Het water waarin de aardappels worden gekookt, kleurt tijdens het koken groen. Frankrijk is het belangrijkste productieland van deze aardappel. Delicatesse aardappel. <ref name="zaadhandelvanderwal"/> | |||
== Teelt == | == Teelt == | ||
| Regel 53: | Regel 307: | ||
Pootafstand: 55cmx30cm <ref name="welkoop">[http://www.boerenbond-welkoop.nl/advies/plant-en-zorg/smullen-uit-eigen-tuin/aardappelen-en-ander-pootgoed Welkoop - Aardappelen en ander pootgoed]</ref> | Pootafstand: 55cmx30cm <ref name="welkoop">[http://www.boerenbond-welkoop.nl/advies/plant-en-zorg/smullen-uit-eigen-tuin/aardappelen-en-ander-pootgoed Welkoop - Aardappelen en ander pootgoed]</ref> | ||
Bij bedden van 365 x 130 heb ik het volgende aangehouden: In de lengte op 30, 80, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 20, 50, 80 en 110 cm. Dus dwarse rijen op 60 cm, binnen de rij 30cm. | |||
* Eind februari - begin maart binnen voorzaaien. | * Eind februari - begin maart binnen voorzaaien. | ||
| Regel 63: | Regel 319: | ||
* Middelvroeg ras: augustus tot eind september <ref name="diana"/> | * Middelvroeg ras: augustus tot eind september <ref name="diana"/> | ||
== | == Bewaren == | ||
Aardappels kennen twee verschillende kiemingen. De eerste, die al in de herfst kan optreden is de zgn. “topspruit”. Dit is een forse kiem, soms twee, die aan het kopeinde (waar de meeste ogen zitten) van de knol uitgroeit. De kiem kan wel 10-40 cm lang worden en neemt zoveel energie, dat de overige ogen moeilijker loskomen. Een aardappel die alleen op z’n topspruit groeit geeft weinig stengels en dus weinig (hoewel grove!) knollen. Beter is het dus om de topspruit ongeveer in januari af te breken. Vervolgens leg je de knollen terug bij een wat hogere temperatuur, de overige ogen komen nu los. Deze tweede kieming geeft veel meer kiemen en later dus veel meer groeistengels: een hogere opbrengst met een regelmatiger sortering. Als in februari zo veel mogelijk ogen los zijn (te zien aan de "witte puntjes" in de ogen) dan leg je de poters in het licht en op kamertemperatuur. Zo ontstaan mooie regelmatige kiemen van 0,5-1 cm lang. Zodra de buitentemperatuur dat toelaat (10- 15EC) mogen de poters naar buiten om de kiemen af te laten harden, zodat ze er bij het poten niet afbreken. Natuurlijk zijn er soms forse verschillen in kiemgedrag tussen verschillende rassen. In de praktijk zal de juiste timing uit ervaring moeten blijken. De kalender vergeten en pas poten (met de kiemen naar boven!) als de bodemtemperatuur boven 10EC komt en de grond met blote handen behaaglijk aanvoelt. Een extra tip: nooit in (netlon)zakjes voorkiemen. De kiemen groeien door de mazen en breken af bij het legen van de zakjes.<ref name="willemstomps">Willem Stomps</ref> | |||
== Hoeveel per jaar? == | |||
"De laatste aardappels van eigen tuin. Bijna 9 maanden piepers van eigen grond gegeten. Ze spruiten al flink vanwege de hoge wintertemperaturen maar zitten nog strak in hun jasje. Ik plant elk jaar ongeveer 25 m2 met aardappels. De helft vroege en de andere helft middelvroege. Totaal ongeveer 150 - 160 poters denk ik. Daar eten mijn vrouw en ik bijna dagelijks vanaf begin juli van. We eten 1 x in de week pasta of rijst." <ref name="hansmit">[http://www.facebook.com/photo.php?fbid=1417872011802538&set=a.1383140281942378.1073741828.100007392579025&type=1&theater¬if_t=like Han Smit op Facebook (22 maart 2014)]</ref> | |||
== Referenties == | == Referenties == | ||
Huidige versie van 27 apr 2026 07:28
Logboek
2026
- 11 apr - Vroege aardappelen poten 3A. Rijen op 58cm, vijf poters in de rij. In deze volgorde:
- ‘Anais’ (3 rijen)
- ‘Anabelle’ (4 rijen)
- ‘Belle de Fontenay’ (3 rijen)
- 'Oscar' (1 rij).
- 26 apr - Aardappels poten:
- ‘Gourmandine' 3A, 5 in de rij. 4 rijen. (Beginnen waar veel stokjes staan -> rij 12-15)
- ‘Purple rain’ 3A, 5 in de rij. 2 rijen. (rij 16-17)
- ‘Vitelotte noir’ 3B, 5 in de rij. 4 rijen. (rij 1-4)
- ‘Dunastar' 3B, 5 in de rij. 5 rijen. (rij 5-9)
- ‘Cammeo’ 3B, 4 in de rij. 6 rijen. (rij 10-15)
2025
- 15 apr - Vroege aardappels poten in 2A. Rijen op 58cm, vijf poters in de rij. In deze volgorde: Anais (3 rijen), Annabelle (4 rijen), Belle de Fontenay (3 rijen).
- 20 april - Aardappels: 2A (rijen op 58cm): 4 rijen 'Grenadine' (middenvroeg), 3 rijen 'Gourmandine' (middenvroeg). 2B (rijen op 60cm): 1 rij 'Gourmandine' (middenvroeg).
- 26 april - Resterende aardappels gepoot: 2B (rijen op 60cm, vijf poters in de rij): 3 rijen 'Purple rain' (middenlaat), 2 rijen 'Lily Rose' (middenlaat), 4 rijen 'Vitelotte noir' (middenlaat), 5 rijen 'Cammeo' (laat).
- 26 april - Volgorde aardappels:
- 2A - 3x Anaïs (vroeg)
- 2A - 4x Annabelle (vroeg)
- 2A - 3x Belle de fontenay (vroeg)
- 2A - 4x Gourmandine (middenvroeg)
- 2A - 3x Grenadine (middenvroeg)
- 2B - 1x Grenadine (middenvroeg)
- 2B - 3x 'Purple rain' (middenlaat)
- 2B - 2x 'Lily Rose' (middenlaat)
- 2B - 4x 'Vitelotte noir' (middenlaat)
- 2B - 5x 'Cammeo' (laat)
2024
- 8 april - Vroege aardappels gepoot in 1A. 4 poters per rij op 58cm.
- begin mei - Meer aardappels gepoot in 1A.
- 9 mei - Resterende aardappels uitgeplant in 1B. In totaal staat er nu:
- 1A - 4x Annabelle
- 1A - 3x Anaïs
- 1A - 3x Belle de fontenay
- 1A - 4x Gourmandine
- 1A - 3x Grenadine
- 1B - 1x Grenadine
- 1B - 3x Purple rain
- 1B - 3x Lily rose
- 1B - 4x Vitelotte noir
- 1B - 4x Cammeo
2023
- 1 april - Aardappels 7 rassen besteld, 2 erbij gekregen van Vera. Met inachtneming van de volgorde van rijpen van vorig jaar heb ik het als volgt gepoot (32 rijen). In tegenstelling tot de afgelopen twee jaren niet vier, maar vijf planten in de rij.
- 6A - 3 rijen 'Annabelle'
- 6A - 3 rijen 'Belle de Fontenay'
- 6A - 3 rijen 'Anaïs'
- 6A - 4 rijen 'Gourmandine'
- 6A - 4 rijen 'Grenadine'
- 6B - 4 rijen 'Purple majesty'
- 6B - 4 rijen 'Rote Emmalie'
- 6B - 3 rijen 'Cammeo'
- 6B - 4 rijen 'Vitelotte Noir'
2022
- jul - Volgorde van rijpen: 'Belle de Fontenay', 'Anaïs', 'Gourmandine', 'Purple rain', 'Rote Emmalie', 'Cammeo', 'Vitelotte Noir.
- 27 mrt - Aardappels voorkiemen
- 10 apr - Aardappels gepoot. Wat laat dit jaar vanwege de regen. Vier planten per rij.
- 5A 6 rijen 'Anaïs', 4 rijen 'Gourmandine', 4 rijen 'Purple rain', 3 rijen 'Rote Emmalie'.
- 5B 1 rij 'Rote Emmalie', 4 rijen 'Belle de Fontenay', 4 rijen 'Vitelotte Noir, 6 rijen 'Cammeo'.
2021
- Bestelling voor dit jaar: ‘Anais’ (vroeg): 1,5 kg = 57 stuks, 35 nodig; ‘Charlotte’ (middenvroeg): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; ‘Purple rain’ (middenlaat): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; ‘Lily rose’ (middenlaat): 1 kg = 38 stuks, 30 nodig; ‘Cammeo’ (laat): 1,5 kg = 57 stuks, 35 nodig
- 10 april - Vroege aardappel 'Anaïs' (Mmrt-Mapr) uitgeplant in 4A. 7 rijen op 58cm, vier poters in de rij ipv vijf! Alles ruim 10cm diep. (28 stuks nodig).
- 11 apr - Middenvroege aardappel 'Charlotte' (Mmrt-Eapr) uitplanten in 4A. 6 rijen op 58cm, vier poters in de rij op 30cm. (24 stuks nodig).
- 11 apr - Middenlate aardappel 'Purple rain' (Bapr-Eapr) uitplanten in 4A. 4 rijen op 58cm, vier poters in de rij op 30cm. (16 stuks nodig).
- 17 apr - Middenlate aardappel 'Purple rain' (Bapr-Eapr) uitgeplant in 4B. 2 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (8 stuks nodig).
- 17 apr - Middenlate aardappel 'Lily rose' (Bapr-Eapr) uitgeplant in 4B. 6 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (24 stuks nodig).
- 17 apr - Late aardappel 'Cammeo' (Bapr-Mmei) uitgeplant in 4B. 7 rijen op 60cm, vier poters in de rij op 30cm. (28 stuks nodig).
2020
- 4 apr - Aardappel 'Anais' uitgepoot in 3A. 6 rijen op 58cm. 5 poters per rij.
- 4 apr - Aardappel 'Bionica' uitgepoot 3A. 6 rijen van 58cm. 5 poters per rij.
- 4 apr - Aardappel 'Charlotte' uitgepoot 3A. 5 rijen van 58cm. 5 poters per rij.
- 5 apr - Aardappel 'Charlotte' uitgepoot 3B. 1 rij van 60cm. 5 poters per rij.
- 5 apr - Aardappel 'Melody' uitgepoot 3B. 7 rijen van 60cm. 5 poters per rij.
- 5 apr - Aardappel 'Sevilla' uitgepoot 3B. 7 rijen van 60cm. 5 poters per rij.
- Oogst Bionica: 2 aug
2019
- 21 mrt - Aardappel vroeg ‘Tiamo’, Aardappel m-laat ‘Alouette’, Aardappel laat ‘Texla’ in de slaapkamer gelegd om voor te kiemen. Waren al uitgelopen.
- 21 mrt - Aardappel zeer vroeg ‘Purple viking’, Aardappel m-vroeg ‘ Blaue Sint Galler’, Aardappel laat ‘Rouge des Flandres’ in de slaapkamer gelegd om voor te kiemen
- 6 apr - Aardappel 'Blaue st. Galler' uitgeplant in 2A. 1 rij.
- 6 apr - Aardappel 'Rouge de Flandres' uitgeplant in 2B. 1 rij.
- 6 apr - Aardappel ‘Texla’ uitgeplant in 2B 8 rijen. Rijen op 60cm.
- Oogst: begin mrt (opslag)
2018
- 13 mrt - Vroege ‘Tiamo’, Middenvroege 'Rote Emma', Middenvroege 'Blaue St. Galler', Middenlate ‘Alouette’ en Late ‘Texla’ voorkiemen op slaapkamer boven (ideaal=10ºC).
- 29 mrt - Aardappel vroeg ‘Tiamo’ 1A, 7 rijen op 58cm(!), 5 planten per rij.
- 31 mrt - Aardappel m-vroeg ‘Rote Emma’ 1A, 1 rij op 58cm(!), 5 planten per rij.
- 31 mrt - Aardappel m-vroeg ‘Bl. St. Galler’ 1A, 1 rij op 58cm(!), 5 planten per rij.
- 31 mrt - Aardappel m-laat ‘Alouette’ 1A, 8 rijen op 60cm, 5 planten per rij.
- 31 mrt - Aardappel m-laat ‘Alouette’ 1B, 7 rijen op 60cm, 5 planten per rij.
- 31 mrt - Aardappel laat ‘Texla’ 1B, 8 rijen op 60cm, 5 planten per rij.
- Oogst: eind jun (Tiamo), begin jul (Tiamo, Rote Emma), begin aug, midden/eind aug (Alouette), midden sep
2017
- 11 mrt - Aardappel Tiamo voorkiemen
- 22 mrt - Aardappel Raja, Aardappel Sarpo Mira voorkiemen (6A & 6B)
- 25 mrt - Aardappel Tiamo geplant (6B) [0m - 4,2m]. 7 rijen op 60cm, 5 in de rij.
- Oogst: Begin juli (Tiamo), Midden juli (Tiamo), Augustus (Raja). Begin September (Sarpo Mira)
2016
- Begin mrt - Vroege aardappel (Anais) ter voorkieming op de slaapkamer gelegd
- Midden mrt - Aardappel 'Vitelotte Noir' uit de schuur gehaald om te laten voorkiemen op slaapkamer
- Eind mrt - 7 rijen Anais, 1 rij gemengd, 1 rij Vitelotte Noir en de rest Raja) in 5A en 5B uitgepoot. rijen op 60cm, 5 in de rij.
- 5 juni - Eitjes van, en coloradokevers gesloopt in het aardappelveld (2AB)
2015
- Begin feb - Besteld bij van der Wal: Vroege aardappelen (2kg Solist ≈ 80 knollen) en middenlaat (3kg Raja ≈ 96 knollen). Poters nodig: Perma 44 (of 55?) Raja, in de wisseltuin 30 Raja en 60 Solist.
- Begin feb - Vroege aardappelen (2kg/91 stuks Solist) ter voorkieming in de vensterbak boven aan de voorkant van het huis gelegd.
- Begin mrt - Raja is veel te vroeg gaan kiemen. Had ik in de schuur moeten bewaren en niet in de kelder! 25 sterke kiemers en 90 een beetje. We hebben 44+30 poters nodig, dus als ik de sterk gekiemde weggooi is er nog niet echt een probleem. Verplaatst naar de vensterbak boven en twee uien erbij gelegd om het kiemen wat te vertragen.
- Begin mrt - Solist gepoot in wisselveld 2 en 6. Dwarse rijen van 60cm. Vijf poters per rij. Volgend jaar de vroege aardappelen niet in het veld waar nog knollen in staan. Dan kunnen die nog wat langer blijven. (Veld 10 was nu beter geweest).
- Midden mrt - Raja gepoot in permaveld E (10 rijen op 60cm, 28cm in de rij) en wisselveld 10 (6 rijen op 60cm, 30cm in de rij). Wel erg aan de vroege kant voor een middellaat soort, maar alles begon al te kiemen. Volgend jaar niet in de kelder, maar in de schuur bewaren. Beschermen als er matige vorst komt of lichte vorst als het groen al zichtbaar is.
- Eind apr - Laatste aardappelen (Raja) opgegeten.
- In wisselveld 6 nieuwe aardappelen gepoot. (onbekend soort).
- Begin mei - In wisselveld 6 is er door de natte grond slechts 1 aardappelplant opgekomen. De rest is verrot. (Was vroege aardappel Solist). Nieuwe aardappelen gepoot van een onbekend soort.
- aug/sep - Oogsten
- eind nov - Pootgoed voor komend voorjaar alvast besteld. (4½m vroege Anaïs, 13½m Raja, 3m Sturon pootui en wat zaadjes).
2014
- 9 februari - Voorgezaaid in WC-rollen. Ongeveer 5-10 zaadjes per rolletje. Zaad kwam van Aldo. (8 rolletjes met 'Blue congo', 8 rolletjes met 'Chieftain' en 8 rolletjes met 'Diamant torro').
- 24 februari - Zaailingen van de aardappelen uitgedund tot twee zaailingen per WC rolletje. van elk van de drie soorten heb ik nu 8 rolletjes. De dag erna naar de koudebak op het dak verplaatst.
- 7 maart - Vorige week besteld bij Zaadhandel van der Wal, vandaag binnengekomen: pootaardappelen Raja (1kg) en Santé (1kg).
- 8 maart - Een vijftal Pink Fir Apple pootaardappelen gekregen van Aldo.
- 10 maart - Aardappelen (Raja, Santé, Pink Fir Apple) in kistje gelegd om voor te kiemen.
- 24 maart - Onbekend ras pootaardappelen in de achtertuin gepoot.
- 30 maart - 5 rijen Santé, 5 rijen Raja en 1 rij Pink Fir Apple gepoot in de volkstuin. Op dwarse rijen (60cm) planten op 30cm in de rij.
- 14 april - Wisselveld 9 gespit, 25x Santé en 5x tuinaardappel gepoot. Wisselveld 5 gespit en 15x Frieslander (veel te laat!), 10x Raja en 5x blauwe aardappel aardappel gepoot. Uitgepoot op de volgende afstanden (dwarse rijen!). In de lengte op 30, 90, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 15, 45, 75, 105 en 135cm.
- 15 april - Wisseltuin veld 1 gespit: 30x 'tuinaardappel' gepoot.
- 24 april - Laatste Pink fir apple en blauwe aardappels gepoot in een rijtje voor de bijenstal.
- Eind oktober - Laatste aardappelen uit de grond (veld 1 wisseltuin) en er vervolgens gele mosterd ingezaaid als groenbemester.
Algemeen
Latijnse naam: Solanum tuberosum.
Geteelde rassen
Alouette
(2018, 2019)
Middenlaat. Vervanger van de Raja.
Anaïs
(2016, 2020, 2021, 2022)
Zeer vroege, zichzelf goed presenterende , hoog productieve consumptieaardappel. Grote regelmatige knollen, tamelijk vastkokend, met mooi geel vlees en een bijzonder goede smaak. Geelschillige aardappel, zeer vroeg afrijpend en vaal van vorm. Middelmatig kooktype en redelijk goed bestand tegen phythophtora door de vroege afrijping.[1]
Belle de Fontenay
(2022)
Belle de Fontenay is een oud Frans aardappeltje (1885). Ze hoort bij de primeur variëteiten. Ze worden gekookt in de schil met een beetje boter. Deze aardappel is langwerpig van vorm met een gele (wasachtige)schil en cremegeel vruchtvlees. Als vastkokende aardappel is deze ook geschikt om te bakken of in salade. Zeer smaakvolle aardappel, zowel koud als warm opgediend. Bij een warme, droge zomer, water geven. [1]
Bionica
(2020)
Blaue St. Galler
(2018, 2019)
Middenvroeg. Koken in de schil! Blijft ook blauw bij frituren.
Cammeo
(2021, 2022)
Zgn. 'Robuust' aardappelras, zeer goed bestand tegen Phytophthora. Cammeo is een laat afrijpende aardappel. Geeft een hoge opbrengst met grove sortering knollen. Gladde ovale knollen met lichtgeel kleurend vlees. Zeer sterk resistent tegen Phytophthora. Zeer goed bewaarbaar met een lange kiemrust. Goed smakende tafelaardappel en prima om te frituren. Aardappel voor de toekomst en mag in iedere volkstuin niet ontbreken. Raadzaam de knollen voor het poten voor te laten kiemen. [1]
Geen goede oogst in 2021 door een periode met veel regen.
Charlotte
(2020, 2021)
De productie van de Princesse Amandine aardappel is 100% van Franse origine. Amandine wordt sinds 1994 geteeld. Het is een kruising tussen de twee soorten aardappelen t.w. Charlotte en Marianna. Deze primeuraardappel wordt geproduceerd in Bretagne, Camargue en in de Provence. Alleen de beste loten van de Amandine variëteit worden geselecteerd, wat de Princesse Amandine haar smaakkwaliteit, haar vast kokendheid en haar zachte textuur geeft. Amandine heeft een perfecte en gelijkmatige vorm, haar smaak van verse boter en haar heldere kleur bekrachtigen haar naam. Deze aardappel heeft zon fijne en delicate schil dat men ze zelfs kan eten Dit maakt haar tot een erkende prinses onder de aardappelrassen. Gebruik: Salades, om te koken, in de schil of in de microgolfoven Kooktype is extra vastkokend, knolvorm langwerpig. [1]
Frieslander
(2014)
Geelschillige aardappel, zeer vroeg afrijpend. Lang-ovaal van vorm. Vrij stevig kooktype. Frieslander is wel iets phythophtora gevoelig, maar door de vroege afrijping zal de aantasting in vele gevallen meevallen. [1]
Gourmandine
(2022)
Gourmandine, deze aardappelen geteeld in Frankrijk of België heeft smaakbeleving op een hoog niveau. Deze vrij vastkokende aardappel heeft een gave huid en behoudt ook bij bewaring z'n lichtgele kleur. De Gourmandine heeft een mooie gele vleeskleur en is in de bereiding zeer veelzijdig. De bijzondere culinaire eigenschappen van de Gourmandine zijn niet onopgemerkt gebleven. In Frankrijk heeft deze aardappel in 2009 de 'Saveur de l'Année 2009' award gewonnen. In de categorie aardappelen, groenten en fruit vinden Franse consumenten de culinaire Gourmandine de allerlekkerste aardappel. De Gourmandine heeft een stevige textuur, maar smelt evenwel op de tong. De aardappel laat zich makkelijk schillen en heeft een prettige volle smaak en mooie gele vleeskleur. De aardappel absorbeert de aroma's van de bereidingen, zonder zijn eigen smaak te verliezen. Met al deze kwaliteiten is de Gourmandine zeer geschikt voor gratins en kook- en stoofgerechten.", aldus de Franse consumentenbelangen organisatie Monadia, die ieder jaar voor de toekenning van de 'Saveur de l'Année 2009' awards in samenwerking met een wetenschappelijke commissie, 18 onafhankelijke laboratoria en 9.877 consumenten meer dan 62.000 objectieve smaaktesten verricht. [1]
Lily rose
(2021)
Lily Rose is roze schillig, met roze vruchtvlees. Zeer goed te combineren met een geelschillige aardappel op het bord. Dit ras heeft een bovengemiddelde smaak als tafelaardappel. Prachtige, door-en-door rode aardappel voor een fraaie chips, bijzondere frites, mooie salade en een heerlijke gekookte aardappel. Ze zijn vastkokend maar bakken toch goed. De bewaarbaarheid is goed. De ziektebestendigheid tegen Phytophthora is beter dan de meeste andere rood vlezige rassen. Ook geschikt voor frituren. [1]
In de oogst van 2021 was er van het roze vruchtvlees niets te zien. De binnenkant had een normale gele kleur.
Melody
(2020)
De Melody is een middenlaat afrijpende pootaardappel. Het is nog relatief vrij nieuw ras. Zeer geschikt voor de hobbytelers. Het ras Melody geeft een hoge opbrengst met grote knollen, welke zeer geschikt zijn als consumptie-aardappelen. De Melody pootaardappelen zijn erg sterk, waardoor ze goed tegen slechte weersomstandigheden kunnen. Poot ze alleen niet te vroeg in de koude grond, want daar zijn ze wel gevoelig voor. De Melody aardappelen zijn redelijk vastkokend, maar wel ietwat kruimig op je bord. Hierdoor zijn ze niet geschikt om te frituren. Veel aardappelen verkleuren tijdens het koken. Dit geldt niet voor de Melody. De Melody pootaardappelen groeien uit tot aardappelen, welke relatief lang (tot wel 8 maanden) te bewaren zijn zonder verlies van kwaliteit of inhoud. De bewaaromstandigheden moeten dan natuurlijk wel goed zijn. [1]
Pink fir apple
(2014)
Waarschijnlijk het oudste nog bekende aardappelras, deze aardappel heeft de Victoriaanse tijd nog meegemaakt! Wat opvalt is de langwerpige vorm, als een langwerpige denneappel. De kleur is bleekrose en hij heeft een heerlijke smaak. Je kunt hem het best consumeren binnen 3 maanden na de oogst, dan komt de smaak het meest tot zijn recht. Afgekoeld in salades is de smaak zo mogelijk nog beter. Middenvroeg tot laat oogstbaar. [2]
De roze sparappel, beter bekend bij zijn engelse naam pink fir apple, is geen vrucht van de spar, maar een aardappelras dat zijn naam te danken heeft aan zijn langwerpige kegelvorm en roze schilkleur. De “pink fir apple” is een oud aardappelras, de eerste vermeldingen dateren al van voor 1850.
De aardappels zijn zeer vastkokend en hebben een lekkere nootachtige smaak. De stevige structuur van deze aardappels maakt ze bijzonder geschikt voor salades.
De aardappels hebben echter een nadeel, ze zijn lastig te schillen, een deel van de knollen heeft namelijk helemaal geen mooie kegelvorm maar juist een erg grillige vorm met allerlei uitsteeksels. Het beste kunt u de aardappels dan ook met schil en al koken. Na het koken kan de schil gemakkelijk van de knol worden afgepeld. Als u geen bezwaar heeft tegen velletjes kunt u het pellen ook achterwege laten, de schil is namelijk goed eetbaar. Dit laatste geldt trouwens voor de schil van alle aardappelrassen.
Het is echter af te raden om lang bewaarde aardappels nog met schil en al te eten. Aardappels die lang moeten worden bewaard worden namelijk vaak behandeld met een kiemremmend middel. Hierdoor wordt voorkomen dat de aardappels tijdens het bewaren te vroeg gaan kiemen. Dit kiemen, ook wel uitlopen genoemd, zorgt namelijk voor kwaliteitsverlies bij de knol. De aardappels die in de herfst in de winkels liggen hebben deze behandeling meestal niet ondergaan, maar voor de zekerheid kunt u dit natuurlijk altijd navragen.
Veel oude aardappelrassen, zoals de pink fir apple, hebben bovendien goede bewaareigenschappen en hoeven dus niet erg snel behandeld te worden met een kiemremmend middel. [3]
Dit ras kan het beste binnen drie maanden gegeten worden, daarna loopt het in smaak achteruit.
Purple rain
(2021, 2022)
Purple Rain is een middellaat afrijpend ras dat vrij vast is in de kook. Dat maakt de geschiktheid om te bakken iets minder, maar verse consumptie en verwerken in salades is weer veel beter. De knollen zijn goed te bewaren, ze geven een flinke opbrengst. Raadzaam om dit soort wat dieper dan normaal te planten omdat ze zich tijdens de groeit omhoog werken. De ziektebestendigheid tegen Phytophthora is beter dan de meeste andere zwarte rassen. Purple Rain is een hoog productieve aardappel heeft een paarse schil en paars vruchtvlees. [1]
Purple viking
(2019)
Raja
(2014, 2015, 2016, 2017)
Een middenlaat roodschillig ras dat een hoge opbrengst geeft. De aardappelen hebben een gelijkmatige vorm. Het is een iets kruimige aardappel met een gele vleeskleur. De Raja is prima geschikt om te koken en te bakken. Hij kan zowel op zand als op kleigrond geteeld worden. Het is een goede aardappel voor winteropslag. De phytophthora resistentie in het loof is vrij goed en in de knol zeer goed. Raja voorzichtig behandelen in verband met gevoeligheid voor stootblauw. [1]
Rote Emma / Rote Emmalie
(2018, 2022)
Lekkere vastkokende aardappel, met rode schil en prachtig rozerood vruchtvlees. Middelvroege aardappel met een vrij grote opbrengst aan langwerpige banaanvormige aardappelen. Rote Emmalie is niet alleen rood van buiten, maar ook van binnen. Daardoor bomvol anti-oxydanten. Scheutje azijn bij het koken, voor het behoud van een intense rode kleur. [1]
Had erg veel last van schurft in 2018. De opbrengst was ook niet erg hoog.
Rouge des Flandres
(2019)
Santé
(2013, 2014)
Geelschillige aardappel, die middelvroeg tot laat afrijpt. Ovaal van vorm. Middelmatig kooktype en matig vatbaar voor phythophtora (aardappelziekte). Geeft grove aardappelen.[4]
Halfvroeg ras met ovale knollen met vrij vlakke ogen. Schil en vlees zijn lichtgeel. Matig vatbaar voor phytophthora in het loof, weinig in de knol. Zeer goede resistentie tegen Aardappelmoeheid. Iets bloemig in de kook en goed bewaarbaar tot maart. [1]
Sarpo Mira
(2013, 2014, 2017)
Erg phytophtere-resistent, maar we vonden hem niet erg lekker.
Sevilla
(2020)
Zgn. 'Robuust' aardappelras. Een middellaat afrijpend ras, geel vlezig en geel schillig. VOLLEDIG RESISTENT tegen Phytophthora, zowel in loof als knol. Smaak is boven gemiddeld, dus zeer goed te noemen. Zeer geschikt voor frituur en als tafelaardappel. Ook geschikt voor Chips. Kooktype is licht bloemig. In een later groeistadium wordt het kooktype wat losser en bloemiger door zetmeelvorming. Dit ras heeft een vrij vroege knolzetting. Dus bij voldoende grote knollen kunt u de aardappel al vroeg rooien. (na ca.100 groeidagen). Vraagt weinig stikstofbemesting i.v.m. loofontwikkeling. Knolvorm lang-ovaal. De schil is glad, resistent tegen schurft. Ook geschikt voor zandgrond. Goed bewaarbaar, een aanrader voor wie biologisch wil tuinieren. Uitstekend geschikt om te frituren. [1]
Solist
(2015)
Solist is een extreem vroeg consumptieras welk gezien wordt als het meest vroege ras op dit moment in de markt. Het ras vormt vrij veel knollen per plant met een hoog netto rendement. Rondovale gele knollen, lichtgeel vlees, ondiepe ogen en een vrij gladde huid, kooktype B. dus stevig. Geeft regelmatige sortering van medium grote knollen welke weinig gevoelig zijn voor stootblauw. De kiemrust is vrij lang en daardoor zijn de knollen goed houdbaar, zeker voor een zeer vroeg ras. Voorkiemen aan te raden. Bladrol resistent, middelmatig vatbaar voor Yn-virus(6,5). Matige resistentie voor Phytophthora in het loof(4), maar sterk resistent in de knol(8) Weinig vatbaar voor zwartbeen, rhizoctonia en roest. Sterk tegen schurft. Solist heeft een voorkeur voor medium tot medium zware gronden. Regelmatige irrigatie is welkom maar niet altijd mogelijk. Groeistilstand zal de opbrengst bij zo'n vroeg ras meteen negatief beinvloeden daarom altijd trachten de grond vochtig te houden. Grote verandering van weersomstandigheden kan soms groeischeuren of holle harten geven, vooral bij de teelt op lichte zandige gronden. Beregening op deze gronden is daarom zeer aan te bevelen en moet tijdig gestart worden. Solist heeft minder N(stikstof) nodig dan andere vroege rassen (minus 20%). Solist is zeer vroeg afrijpend en ontsnapt vrijwel altijd aan de eerste besmettingen. In geval het loof toch aangetast zou worden, dan biedt de knolresistentie een goed vangnet. Solide vroeg ras met een zeer goede bewaarbaarheid. [1]
Texla
(2018, 2019)
Roodschillige aardappel, laat afrijpend. Rond van vorm. Middelmatig kooktype. Volledig resistent tegen phythophtora. Niet geschikt voor kleigrond en niet zwaar bemesten. Prima bewaaraardappel. [1]
Tiamo
(2017, 2018, 2019)
Vroeg ras.
Vitelotte Noir
(2016, 2022)
De aardappel vitelotte noir, negresse of zwarte truffelaardappel is een aardappelras van onbekende origine. Al in de negentiende eeuw stond deze aardappel in de catalogi vermeld. Deze aardappel raakte later in de vergetelheid omdat er nieuwere rassen werden ontwikkeld, die een hogere opbrengst per oppervlakte gaven. De laatste jaren is er echter een hernieuwde interesse in "vergeten groenten", waaronder ook vitelotte noir. Deze aardappel is hierdoor weer wat gemakkelijker verkrijgbaar geworden. De planten groeien rechtop met stevige stengels en middelgrote, donkergroene, weinig ingesneden, gekrulde met een netpatroon bezette bladeren. De bladstelen en nerven zijn paars. De bloemen zijn wit. De knollen van vitelotte noir zijn cilindervormig, tot 12 cm lang en 2-4 cm dik. Ze hebben opvallende ogen op het oppervlak. De schil is donkerpaars. De binnenkant is paars met violette aders en behoudt zijn kleur tijdens het koken. Het water waarin de aardappels worden gekookt, kleurt tijdens het koken groen. Frankrijk is het belangrijkste productieland van deze aardappel. Delicatesse aardappel. [1]
Teelt
Er zijn vroege, halfvroege, middelvroege/middellate en late aardappelen, daardoor kun je de oogst spreiden en kun je over een lange periode verse aardappelen oogsten en eten. [5]
Vroege rassen
Korte groeiperiode, 90 tot 100 dagen. Bewaren ongeveer tot het nieuwe jaar (afhankelijk van het ras) [5]
Middelvroege rassen
Je poot ze meestal 1 of 2 weken later dan de vroege aardappelen, daardoor dus ook wat later oogstbaar. Soms langer bewaarbaar (maar dat is uiteraard ook afhankelijk van het ras) [5]
Halflate rassen
Worden nog wat later gepoot en dus ook nog wat later geoogst meestal tot het voorjaar bewaarbaar [5]
Late rassen
Lange groeiperiode, 150 tot 180 dagen. Bewaren tot in het volgende voorjaar [5]
Late rassen hebben een flink langere groeitijd en zijn daarmee meteen een stuk vatbaarder voor de aardappelziekte (Phytophtora). De beste keus zijn wat mij betreft de vroege rassen (wel wat minder opbrengst) en de middelvroege rassen. Dat zijn ook de enige die ik in de kalender opneem.
Aanaarden is niet nodig als de aardappelen voldoende diep worden gepoot (10cm of een klein beetje meer). [5]
Pootafstand: 55cmx30cm [6]
Bij bedden van 365 x 130 heb ik het volgende aangehouden: In de lengte op 30, 80, 150, 210 270 en 330 cm. In de breedte op 20, 50, 80 en 110 cm. Dus dwarse rijen op 60 cm, binnen de rij 30cm.
- Eind februari - begin maart binnen voorzaaien.
- Poten vroeg ras van begin maart tot begin april [5]
- Poten middelvroeg ras van midden maart tot eind april [5]
Oogst
Bewaren
Aardappels kennen twee verschillende kiemingen. De eerste, die al in de herfst kan optreden is de zgn. “topspruit”. Dit is een forse kiem, soms twee, die aan het kopeinde (waar de meeste ogen zitten) van de knol uitgroeit. De kiem kan wel 10-40 cm lang worden en neemt zoveel energie, dat de overige ogen moeilijker loskomen. Een aardappel die alleen op z’n topspruit groeit geeft weinig stengels en dus weinig (hoewel grove!) knollen. Beter is het dus om de topspruit ongeveer in januari af te breken. Vervolgens leg je de knollen terug bij een wat hogere temperatuur, de overige ogen komen nu los. Deze tweede kieming geeft veel meer kiemen en later dus veel meer groeistengels: een hogere opbrengst met een regelmatiger sortering. Als in februari zo veel mogelijk ogen los zijn (te zien aan de "witte puntjes" in de ogen) dan leg je de poters in het licht en op kamertemperatuur. Zo ontstaan mooie regelmatige kiemen van 0,5-1 cm lang. Zodra de buitentemperatuur dat toelaat (10- 15EC) mogen de poters naar buiten om de kiemen af te laten harden, zodat ze er bij het poten niet afbreken. Natuurlijk zijn er soms forse verschillen in kiemgedrag tussen verschillende rassen. In de praktijk zal de juiste timing uit ervaring moeten blijken. De kalender vergeten en pas poten (met de kiemen naar boven!) als de bodemtemperatuur boven 10EC komt en de grond met blote handen behaaglijk aanvoelt. Een extra tip: nooit in (netlon)zakjes voorkiemen. De kiemen groeien door de mazen en breken af bij het legen van de zakjes.[7]
Hoeveel per jaar?
"De laatste aardappels van eigen tuin. Bijna 9 maanden piepers van eigen grond gegeten. Ze spruiten al flink vanwege de hoge wintertemperaturen maar zitten nog strak in hun jasje. Ik plant elk jaar ongeveer 25 m2 met aardappels. De helft vroege en de andere helft middelvroege. Totaal ongeveer 150 - 160 poters denk ik. Daar eten mijn vrouw en ik bijna dagelijks vanaf begin juli van. We eten 1 x in de week pasta of rijst." [8]
Referenties
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 - Zaadhandel van der Wal
- ↑ [http://www.levenvanhetland.nl/
- ↑ Pink fir apple - Hof van Twello
- ↑ Pootaardappel Santé
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 Diana's mooie moestuin - aardappel
- ↑ Welkoop - Aardappelen en ander pootgoed
- ↑ Willem Stomps
- ↑ Han Smit op Facebook (22 maart 2014)