Haverwortel: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
|||
| (31 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
{{tocright}} | |||
== Logboek == | |||
===2026=== | |||
* 2 apr - [[Haverwortel]] 6A [6m-8m] (Bmrt-Mapr). Op rijen van 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje | |||
===2024=== | |||
* 11 mei - [[Haverwortel]] gezaaid in 4A [6m-8m] | |||
===2023=== | |||
* 26 mrt - [[Haverwortel]] 3A | |||
===2022=== | |||
* 26 mrt - [[Haverwortel]] 2A rijen 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje | |||
=== 2021 === | |||
* Eind mrt - [[Haverwortel]] 1A [6m-8m] (Bmrt-Eapr) rijen 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje | |||
* '''Oogst: eind feb, midden mrt''' | |||
=== 2020 === | |||
* 3 apr - [[Haverwortel]] 6A. 25cm tussen de rijen. Ongeveer 7cm tussen de zaden. | |||
=== 2019 === | |||
* 24 mrt - [[Haverwortel]] 2m gezaaid in [http://homestead.slagt.net/images/b/bb/Tuinplan2019.png 5A]. 25cm tussen de rijen. Ongeveer 5cm tussen de zaden. | |||
* '''Oogst: midden/eind feb, begin mrt''' | |||
=== 2018 === | |||
* 22 mrt - [[Haverwortel]] 4A (Bmrt-Eapr) 25cm rijen. 5cm tussen de zaden. Zakje was genoeg. | |||
* '''Oogst: Begin januari''' | |||
=== 2017 === | |||
* 19 mrt - [[Haverwortel]] volle grond (3B) 2m, 8 rijen iedere 5cm een zaadje | |||
* 4 mei - [[Haverwortel]] bijgezaaid waar het niet op is gekomen in 3A | |||
* '''Oogst: Eind januari''' | |||
=== 2016 === | |||
* Eind mrt 2016 - [[Haverwortel]] (heel zakje Vreeken van 2 gram) in 2B gezaaid. (Twee keer een veldje van een meter, totaal zes dwarse rijen) | |||
=== 2015 === | |||
* Begin mrt 2015 - [[Haverwortel]] (heel zakje Vreeken van 2 gram) en [[Schorseneer|schorseneer]] (¾ zakje van 5 gram) gezaaid in wisselveld 7. In het tuinplan zijn alle rijen verschillend van breedte, maar ik heb (ongeveer) gelijke afstand aangehouden. De volgorde van rijen is: [[Suikerwortel|suikerwortel]], [[Pastinaak|pastinaak]], [[Schorseneer|schorseneer]], [[Pastinaak|pastinaak]], [[Haverwortel|haverwortel]]. (Zie ook het [[Tuinplan 2015|tuinplan 2015]]). | |||
=== 2014 === | |||
* 15 maart 2014 - Op twee plekken in de volkstuin in de volle grond gezaaid. | |||
* 6 april 2014 - Sprietjes komen boven de grond! | |||
* november 2014 - Niets kunnen oogsten. Niet goed opgekomen of ten prooi gevallen aan de konijnen en duiven. | |||
== Algemeen == | == Algemeen == | ||
| Regel 10: | Regel 45: | ||
== Teelt == | == Teelt == | ||
Het is een makkelijke plant die uiteindelijk zo'n 60 cm hoog worden. Maar in de moestuin is alleen het eerste jaar van belang, en dan is het zo'n 30 cm. Zon en halfschaduw. Zaaien: maart/begin april, ter plekke 1-2 cm diep. Plantafstand: 10-20 cm in de rij; 30 cm tussen de rijen. Oogst: oktober en later. <ref name="mergenmetz">[http://www.mergenmetz.nl/sf.mcgi?3384 Mergenmetz - Haverwortel]</ref> | |||
De plant kan worden gezaaid in maart tot mei, waarna er in oktober tot februari geoogst kan worden. De tot 30 centimeter lange, harige penwortel kan alleen in het eerste jaar geoogst worden, omdat hij in het tweede jaar te houtig wordt als ook de bloeiwijzen zich ontwikkelen. <ref name="permacultuurnederland">[http://www.permacultuurnederland.org/planten.php?zoek=&laag=&functieSER=Z24=&pid=415&page=12 Permacultuur Nederland - Haverwortel]</ref> | |||
Zaaien in maart/april, oogsten in oktober t/m begin december. | |||
==== Zaadteelt ==== | |||
Bewaar een paar goede wortels en herplant die het volgende voorjaar bij elkaar op een apart stukje in de tuin. Het is een composiet, dus de bloem en zaden lijkt op dat van een paardenbloem. <ref name="mergenmetz"/> | |||
Hij zal in juni/juli gaan bloeien <ref name="">[http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/115084-paarse-morgenster-of-haverwortel.html Mens en gezondheid - Paarse morgenster of haverwortel]</ref> | |||
==== Kalender ==== | |||
* Zaaien: maart/april ter plekke | |||
* Oogsten: oktober t/m december | |||
* Zaadoogst: juli/augustus | |||
== Referenties == | == Referenties == | ||
Huidige versie van 4 apr 2026 07:55
Logboek
2026
- 2 apr - Haverwortel 6A [6m-8m] (Bmrt-Mapr). Op rijen van 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje
2024
- 11 mei - Haverwortel gezaaid in 4A [6m-8m]
2023
- 26 mrt - Haverwortel 3A
2022
- 26 mrt - Haverwortel 2A rijen 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje
2021
- Eind mrt - Haverwortel 1A [6m-8m] (Bmrt-Eapr) rijen 25cm. Iedere 4/5cm een zaadje
- Oogst: eind feb, midden mrt
2020
- 3 apr - Haverwortel 6A. 25cm tussen de rijen. Ongeveer 7cm tussen de zaden.
2019
- 24 mrt - Haverwortel 2m gezaaid in 5A. 25cm tussen de rijen. Ongeveer 5cm tussen de zaden.
- Oogst: midden/eind feb, begin mrt
2018
- 22 mrt - Haverwortel 4A (Bmrt-Eapr) 25cm rijen. 5cm tussen de zaden. Zakje was genoeg.
- Oogst: Begin januari
2017
- 19 mrt - Haverwortel volle grond (3B) 2m, 8 rijen iedere 5cm een zaadje
- 4 mei - Haverwortel bijgezaaid waar het niet op is gekomen in 3A
- Oogst: Eind januari
2016
- Eind mrt 2016 - Haverwortel (heel zakje Vreeken van 2 gram) in 2B gezaaid. (Twee keer een veldje van een meter, totaal zes dwarse rijen)
2015
- Begin mrt 2015 - Haverwortel (heel zakje Vreeken van 2 gram) en schorseneer (¾ zakje van 5 gram) gezaaid in wisselveld 7. In het tuinplan zijn alle rijen verschillend van breedte, maar ik heb (ongeveer) gelijke afstand aangehouden. De volgorde van rijen is: suikerwortel, pastinaak, schorseneer, pastinaak, haverwortel. (Zie ook het tuinplan 2015).
2014
- 15 maart 2014 - Op twee plekken in de volkstuin in de volle grond gezaaid.
- 6 april 2014 - Sprietjes komen boven de grond!
- november 2014 - Niets kunnen oogsten. Niet goed opgekomen of ten prooi gevallen aan de konijnen en duiven.
Algemeen
De paarse morgenster of boksbaard (Tragopogon porrifolius), ook wel haverwortel, armeluisasperges, witte schorseneren, oesterplant en keukenmeidenverdriet genoemd, behoort tot de composietenfamilie (Compositae oftewel Asteraceae). De soort komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied, waar hij sinds de oudheid als groente werd gebruikt. In België en Nederland is de soort ingeburgerd. Het is een tweejarige plant die 0,2-1,2 m hoog wordt. De plant is vorstbestendig. In het tweede jaar bloeit de plant van april tot juni. De vruchten zijn nootjes met daarop veerachtig vruchtpluis, dat korter is dan de vrucht. [1]
De paarse morgenster wordt hoofdzakelijk als wortelgroente gebruikt onder de naam haverwortel. De bladeren kunnen in salades worden verwerkt of op dezelfde manier als spinazie worden bereid. De zoet smakende, melksap bevattende wortel, waarvan de smaak aan oesters doet denken, is zeer voedzaam. De wortels moeten onder water worden geschild, vanwege het kleverige melksap. De plant kan worden gezaaid in maart tot mei, waarna er in oktober tot februari van geoogst kan worden. De tot 30 cm lange, harige penwortel kan alleen in het eerste jaar geoogst worden, omdat hij in het tweede jaar te houtig wordt als ook de bloeiwijzen zich ontwikkelen. [1]
De haverwortel werd al in de zestiende eeuw in Midden-Europa verbouwd, maar in de loop van de tijd werd hij bijna volledig verdrongen door de grote schorseneer, die een soortgelijke smaak heeft. Gebrande haverwortels leverden in tijden van schaarste een koffiesurrogaat. [1]
Teelt
Het is een makkelijke plant die uiteindelijk zo'n 60 cm hoog worden. Maar in de moestuin is alleen het eerste jaar van belang, en dan is het zo'n 30 cm. Zon en halfschaduw. Zaaien: maart/begin april, ter plekke 1-2 cm diep. Plantafstand: 10-20 cm in de rij; 30 cm tussen de rijen. Oogst: oktober en later. [2]
De plant kan worden gezaaid in maart tot mei, waarna er in oktober tot februari geoogst kan worden. De tot 30 centimeter lange, harige penwortel kan alleen in het eerste jaar geoogst worden, omdat hij in het tweede jaar te houtig wordt als ook de bloeiwijzen zich ontwikkelen. [3]
Zaaien in maart/april, oogsten in oktober t/m begin december.
Zaadteelt
Bewaar een paar goede wortels en herplant die het volgende voorjaar bij elkaar op een apart stukje in de tuin. Het is een composiet, dus de bloem en zaden lijkt op dat van een paardenbloem. [2]
Hij zal in juni/juli gaan bloeien [4]
Kalender
- Zaaien: maart/april ter plekke
- Oogsten: oktober t/m december
- Zaadoogst: juli/augustus