Ui: verschil tussen versies
| (72 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
{{tocright}} | |||
== Logboek == | |||
===2026=== | |||
* 2 apr - [[ui|Zilverui ‘Barletta’]] (Bmrt-Bmei) 6A [4½m-6m]. Op rijtjes van 10cm. | |||
===2024=== | |||
* 11 mei - [[Ui|Zilverui ‘Barletta’]] gezaaid in 4A [4½-6m] | |||
===2023=== | |||
* 26 mrt - [[Ui|Zilverui ‘Barletta’]] 3A | |||
===2022=== | |||
* 27 mrt - [[Ui|Zilverui ‘Barletta’]] 2A. Drie zakjes verdeeld over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm. | |||
=== 2021 === | |||
* Midden mrt - [[Ui|Looksoorten mix]] gezaaid in 6A [5½m-7m]. 1 rijtje (30cm) met alle zaad. Alle rijen in dit veldje zijn 30cm. | |||
* Eind mrt - [[Ui|Zilverui 'Barletta']] (Bmrt-Bmei) gezaaid in 1A. [4½m-6m] Zaaidichtheid 5gr/m2, dus alle drie de zakjes verdeeld over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm. | |||
=== 2020 === | |||
* 3 apr - [[Ui|Zaaiui ‘Sturon’]] in de bostuin gezaaid | |||
* 3 apr - [[Ui|Zilverui 'Barletta']] zaaien in 6A. Zaaidichtheid 5gr/m2, dus alle drie de zakjes over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm. | |||
* 24 okt - [[Ui|Winterui]] gepoot. | |||
* '''Oogst (zilverui): midden/eind jul''' | |||
=== 2019 === | |||
* 8 feb - [[Ui|Zaaiui ‘Sturon’]] binnen voorzaaien 6-8 zaadjes per cel. Grote tray: alle 40 vakjes. | |||
* 24 mrt - [[Ui|Zilverui ‘Barletta’]] gezaaid in [http://homestead.slagt.net/images/b/bb/Tuinplan2019.png 5A] 9 rijtjes met ongeveer 10cm. | |||
* 24 mrt - [[Ui|Zaaiui ‘Sturon’]] uitplanten 3B. 15cm afstand tussen de planten. | |||
* 24 mrt - [[Bosui|Bosui ‘White Lisbon’]] 3B. Halve meter. Er is nog ruimte voor de [[Pijplook|Welsh onion]] van begin april. | |||
* 31 mrt - [[Bosui|Bosui ‘Welsh onions red’]] in 3B gezaaid. Resterende zaad in het hoekje bij de oerprei gestrooid. | |||
* '''Oogst (kas): eind mrt''' | |||
* '''Oogst (tuin): midden/eind mei, begin jun''' | |||
=== 2018 === | |||
* 16 feb - [[Ui|Zaaiui ‘Sturon’]] binnen voorgezaaid. Teelt [https://www.youtube.com/watch?v=1k0f4GoC6Zw zoals Charles Dowding dat doet]: Zaai feb (4/5 zaadjes per vakje) - planten mrt - uitdunnen April tot 4 - oogst juli. Potgrond niet mengen met zand. Straks 7 lengtemeters beplanten. Ongeveer 15 cm tussen de 'clumps'. Dus een stuk of 50 nodig. | |||
* 11/12 mrt [[Ui|Zaaiui]] uitgeplant in polycultuur. rijbreedte 30cm, plantafstand 15cm. | |||
* 23 mrt - [[Ui|Zilveruitjes]] gezaaid in 4A in 5 rijen op 10cm, | |||
* 27 mrt - [[Stengelui]] en [[Bosui|bosui]] gehaald bij bij de welkoop. gezaaid in de rij van de [[Ui|Zaaiui]]. Deze was namelijk gesloopt door de vorst. De bosui is in het voorste deel (2m) van 2A gegaan, de stengelui in de laatste deel (5m) van 2A gegaan. | |||
* 28 mrt - [[Bosui|Rode bosui]] gezaaid in 4A in rijen op 25cm. (Emrt-Emei) | |||
* 16 apr - [[Stengelui]] en [[Bosui]] bijgezaaid in het polycultuurveld. | |||
* 13 juli - Laatste [[Ui|zilveruitjes]] geoogst. Meteen weer sla (of was het andijvie?) ingeplant. | |||
* midden okt - soorten [[Ui|winterui]] geplant in een baan van 30cm. In de baan twee rijen in een zigzagpatroon. 15 cm in de rij. 3A in totaal 7,5m. | |||
** [[ui|Snowball]]: hoog ovale witte plantui voor teelt onder glas en vollegrond. Planttijd vanaf half oktober tot februari. Oogstbaar vanaf maart indien in oktober geplant. Sterke groeier, waarvan het loof in de winter en voorjaar ook als bosui kan worden geoogst. | |||
** De winter plantui [[Ui|Red Arrow]] uitplanten vanaf begin september tot half november. De oogst is in Juni. De ui heeft een goede hardheid en hoge opbrengst. De afrijping is vroeg dus te oogsten in juni. | |||
** [[Ui|Shakespeare]] is een van de sterkste winterplantuien die er is. De voordelen ten opzichte van andere winteruien zijn, dat hij beter bewaard kan worden, harder is en huidvaster. Shakespeare produceert ronde en over het algemeen grove uien met een smalle halsdikte. | |||
* '''Oogst winterui: heel mei, begin jun, eind jul, eind aug''' | |||
* '''Oogst zilverui: eind jun, midden jul''' | |||
* '''Oogst bosui: eind jul, midden aug''' | |||
=== 2017 === | |||
* okt - [[Ui|Winterui 'Red Cross']] geplant op rijen van 20cm. 10cm binnen de rij. Is dichter dan andere jaren, maar moet wel kunnen. in 2A. Kon net de 3m niet vol krijgen. (240cm). | |||
* '''Oogst: Midden april, Eind april, Midden mei, Eind mei, Juni''' | |||
=== 2016 === | |||
* Midden jan - Hekje om de [[Ui|winterui]] achteraan in de bostuin gezet tegen de eenden. | |||
* Midden mrt - [[Ui|Pootuien]] uitgeplant in 6A. 3 stukken van een meter. rijen op 25cm. 10cm tussen de uien. | |||
* 29 mei - Alle gewone [[Ui]] was aangetast door insecten, deze gerooid en er [[Rode biet|bieten]] voor ingezaaid. Volgend jaar alleen winteruien planten, of de gewone uien pas half mei uitplanten. | |||
* 17 sep - Winterui (Red cross) geplant in 1A (3m) | |||
* 20 sep - [[Ui|Winterui]] in kas geplant | |||
=== 2015 === | |||
* Midden feb - [[Ui|Rode lenteui]] gezaaid op 3 dwarse rijen (15cm) aan het begin van permaveld A. | |||
* Eind feb - 54 rode [[Ui|plantuien]] 'Carmen' (van de Welkoop) gepoot in permaveld A. Er is nog ruimte voor een half dozijn andere uien als die er zijn. (Afwisselende dwarse rijen al wel gemarkeerd op 25cm voor zaaiui, wortel en biet. Zie [[Tuinplan 2015|tuinplan]]). | |||
* Begin mrt - [[Ui|Winteruien]] verplaatst van [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|Permaveld E]] naar [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|Permaveld A]] op de plek waar zaaiui was gepland. Er was geen uienzaad meer, dus er is nog 2½ rij leeg. Misschien inzaaien met kruiden, of anders extra van de wortel en/of biet. Oogsten van de winterui: eind mei tot eind juli, dan inzaaien met [[Pijplook|pijplook]]). | |||
* Midden mrt - [[Ui|Noordhollandse bloedrode ui]] gezaaid in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]]. Zaad teruggevonden. | |||
* Midden jun - [[Ui]] in [[:Bestand:Permatuin_2015_plattegrond.jpg|permaveld A]] gesloopt door uienvlieg in permatuin. Alles weggehaald. | |||
* Eind jun - [[Ui|pootui]] in Wisseltuin gesloopt door uienmineervlieg. Alles weggehaald. | |||
* Eind nov - Pootgoed voor komend voorjaar alvast besteld. (4½m vroege [[Aardappel|Anaïs]], 13½m [[Aardappel|Raja]], 3m [[Ui|Sturon pootui]] en wat zaadjes). | |||
=== 2014 === | |||
* 17 februari - Rijnsburger ui voorgezaaid onder koud glas. Redelijk oud zaad, dus nog een extra batch kan geen kwaad! | |||
* 20 februari - Een extra batch voorgezaaid. Rijnsburger en Noordhollandse bloedrode onder koud glas op het dak | |||
* 10 maart - Twee soorten rode plantuien gepoot | |||
* 23 maart - Rijnsburger 5 zaailingen uitgepoot. (10-15cm afstand). Waren nog erg teer. | |||
* 25 maart - Met Rijnsburger 5 en rode zaaiuien de lege uienrijen in het wortel/ui veld ingezaaid. | |||
* 30 maart - Oud zaad opgezaaid in de uienrijen. Rijnsburger en een beetje in de rij NH bloedrode. Achteraan bij de fruitboompjes jhet laatste beetje bosuizaad opgemaakt. | |||
* 13 april - Veld 2 gespit en droe rijen Stuttgarter uien geplant. (ruimte vrijgelaten voor [[Wortelen|winterwortel]]). Zes lange rijen in de lengte van het perceel op 12, 37, 62, 87, 112 en 137cm. Normaliter moeten winterpeen en ui op 30cm, maar ze wortelen verschillend, dus dit is prima op 25cm. Iedere 10cm een ui. Veld 12 gespit en Stuttgarter uien & rode plantui in de grond gezet (ruimte overgelaten voor bieten). Vijf rijen op 15, 45, 75, 105 en 135 cm. Hier 5 ipv 6 rijen omdat ik ui en biet niet dichter dan de standaard (30cm) op elkaar kan zetten. Zelfde oppervlakkige worteling. Twee rijen ui. Anderhalf rood en een halve Stuttgarter. Verder is Mariska bezig geweest met de bijenstal. Morgen aardappelvelden! | |||
* 18/19 okt - Winteruien gepoot in twee wisselveldjes. Kilozak gekocht, nog 2/3 over. Gepoot in veld 11 (stonden bonen) en veld twaalf (Was ui/biet, de biet staat nog. De uien ertussenin gepoot.) | |||
* Eind okt - Helft van permaveld E vrijgemaakt van onkruid en daar de laatste winterui (plus een paar opgegraven inzaaiuitjes) ingepoot. | |||
== Algemeen == | == Algemeen == | ||
| Regel 4: | Regel 74: | ||
Eigenlijk is een ui tweejarig: in het eerste jaar wordt de eetbare bol gemaakt, in het tweede verschijnt de bloemstengel en sterft ze af. De bol bestaat eigenlijk uit een aantal verdikte bladeren waarin reservevoedsel ligt opgeslagen, de buitenste dikke “bladeren” beschermen de kern tegen weersinvloeden. Behalve de ui zelf kun je ook het blad eten, het smaakt fris en ui-achtig. <ref name="mooiemoestuin">[http://www.mooiemoestuin.nl/groenteteelt/wortelgewassen/ui/ Ui - Diana's mooie moestuin]</ref> | Eigenlijk is een ui tweejarig: in het eerste jaar wordt de eetbare bol gemaakt, in het tweede verschijnt de bloemstengel en sterft ze af. De bol bestaat eigenlijk uit een aantal verdikte bladeren waarin reservevoedsel ligt opgeslagen, de buitenste dikke “bladeren” beschermen de kern tegen weersinvloeden. Behalve de ui zelf kun je ook het blad eten, het smaakt fris en ui-achtig. <ref name="mooiemoestuin">[http://www.mooiemoestuin.nl/groenteteelt/wortelgewassen/ui/ Ui - Diana's mooie moestuin]</ref> | ||
== Rassen en soorten == | == Rassen en soorten == | ||
| Regel 67: | Regel 125: | ||
=== Samenvattend === | === Samenvattend === | ||
===== Plantuien ===== | |||
* Planten van midden februari t/m eind april. | |||
* Oogsten van eind juni t/m begin augustus. | |||
===== Algemeen ===== | ===== Algemeen ===== | ||
Huidige versie van 4 apr 2026 07:55
Logboek
2026
- 2 apr - Zilverui ‘Barletta’ (Bmrt-Bmei) 6A [4½m-6m]. Op rijtjes van 10cm.
2024
- 11 mei - Zilverui ‘Barletta’ gezaaid in 4A [4½-6m]
2023
- 26 mrt - Zilverui ‘Barletta’ 3A
2022
- 27 mrt - Zilverui ‘Barletta’ 2A. Drie zakjes verdeeld over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm.
2021
- Midden mrt - Looksoorten mix gezaaid in 6A [5½m-7m]. 1 rijtje (30cm) met alle zaad. Alle rijen in dit veldje zijn 30cm.
- Eind mrt - Zilverui 'Barletta' (Bmrt-Bmei) gezaaid in 1A. [4½m-6m] Zaaidichtheid 5gr/m2, dus alle drie de zakjes verdeeld over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm.
2020
- 3 apr - Zaaiui ‘Sturon’ in de bostuin gezaaid
- 3 apr - Zilverui 'Barletta' zaaien in 6A. Zaaidichtheid 5gr/m2, dus alle drie de zakjes over de anderhalve meter. Op rijtjes van 10cm.
- 24 okt - Winterui gepoot.
- Oogst (zilverui): midden/eind jul
2019
- 8 feb - Zaaiui ‘Sturon’ binnen voorzaaien 6-8 zaadjes per cel. Grote tray: alle 40 vakjes.
- 24 mrt - Zilverui ‘Barletta’ gezaaid in 5A 9 rijtjes met ongeveer 10cm.
- 24 mrt - Zaaiui ‘Sturon’ uitplanten 3B. 15cm afstand tussen de planten.
- 24 mrt - Bosui ‘White Lisbon’ 3B. Halve meter. Er is nog ruimte voor de Welsh onion van begin april.
- 31 mrt - Bosui ‘Welsh onions red’ in 3B gezaaid. Resterende zaad in het hoekje bij de oerprei gestrooid.
- Oogst (kas): eind mrt
- Oogst (tuin): midden/eind mei, begin jun
2018
- 16 feb - Zaaiui ‘Sturon’ binnen voorgezaaid. Teelt zoals Charles Dowding dat doet: Zaai feb (4/5 zaadjes per vakje) - planten mrt - uitdunnen April tot 4 - oogst juli. Potgrond niet mengen met zand. Straks 7 lengtemeters beplanten. Ongeveer 15 cm tussen de 'clumps'. Dus een stuk of 50 nodig.
- 11/12 mrt Zaaiui uitgeplant in polycultuur. rijbreedte 30cm, plantafstand 15cm.
- 23 mrt - Zilveruitjes gezaaid in 4A in 5 rijen op 10cm,
- 27 mrt - Stengelui en bosui gehaald bij bij de welkoop. gezaaid in de rij van de Zaaiui. Deze was namelijk gesloopt door de vorst. De bosui is in het voorste deel (2m) van 2A gegaan, de stengelui in de laatste deel (5m) van 2A gegaan.
- 28 mrt - Rode bosui gezaaid in 4A in rijen op 25cm. (Emrt-Emei)
- 16 apr - Stengelui en Bosui bijgezaaid in het polycultuurveld.
- 13 juli - Laatste zilveruitjes geoogst. Meteen weer sla (of was het andijvie?) ingeplant.
- midden okt - soorten winterui geplant in een baan van 30cm. In de baan twee rijen in een zigzagpatroon. 15 cm in de rij. 3A in totaal 7,5m.
- Snowball: hoog ovale witte plantui voor teelt onder glas en vollegrond. Planttijd vanaf half oktober tot februari. Oogstbaar vanaf maart indien in oktober geplant. Sterke groeier, waarvan het loof in de winter en voorjaar ook als bosui kan worden geoogst.
- De winter plantui Red Arrow uitplanten vanaf begin september tot half november. De oogst is in Juni. De ui heeft een goede hardheid en hoge opbrengst. De afrijping is vroeg dus te oogsten in juni.
- Shakespeare is een van de sterkste winterplantuien die er is. De voordelen ten opzichte van andere winteruien zijn, dat hij beter bewaard kan worden, harder is en huidvaster. Shakespeare produceert ronde en over het algemeen grove uien met een smalle halsdikte.
- Oogst winterui: heel mei, begin jun, eind jul, eind aug
- Oogst zilverui: eind jun, midden jul
- Oogst bosui: eind jul, midden aug
2017
- okt - Winterui 'Red Cross' geplant op rijen van 20cm. 10cm binnen de rij. Is dichter dan andere jaren, maar moet wel kunnen. in 2A. Kon net de 3m niet vol krijgen. (240cm).
- Oogst: Midden april, Eind april, Midden mei, Eind mei, Juni
2016
- Midden jan - Hekje om de winterui achteraan in de bostuin gezet tegen de eenden.
- Midden mrt - Pootuien uitgeplant in 6A. 3 stukken van een meter. rijen op 25cm. 10cm tussen de uien.
- 29 mei - Alle gewone Ui was aangetast door insecten, deze gerooid en er bieten voor ingezaaid. Volgend jaar alleen winteruien planten, of de gewone uien pas half mei uitplanten.
- 17 sep - Winterui (Red cross) geplant in 1A (3m)
- 20 sep - Winterui in kas geplant
2015
- Midden feb - Rode lenteui gezaaid op 3 dwarse rijen (15cm) aan het begin van permaveld A.
- Eind feb - 54 rode plantuien 'Carmen' (van de Welkoop) gepoot in permaveld A. Er is nog ruimte voor een half dozijn andere uien als die er zijn. (Afwisselende dwarse rijen al wel gemarkeerd op 25cm voor zaaiui, wortel en biet. Zie tuinplan).
- Begin mrt - Winteruien verplaatst van Permaveld E naar Permaveld A op de plek waar zaaiui was gepland. Er was geen uienzaad meer, dus er is nog 2½ rij leeg. Misschien inzaaien met kruiden, of anders extra van de wortel en/of biet. Oogsten van de winterui: eind mei tot eind juli, dan inzaaien met pijplook).
- Midden mrt - Noordhollandse bloedrode ui gezaaid in permaveld A. Zaad teruggevonden.
- Midden jun - Ui in permaveld A gesloopt door uienvlieg in permatuin. Alles weggehaald.
- Eind jun - pootui in Wisseltuin gesloopt door uienmineervlieg. Alles weggehaald.
- Eind nov - Pootgoed voor komend voorjaar alvast besteld. (4½m vroege Anaïs, 13½m Raja, 3m Sturon pootui en wat zaadjes).
2014
- 17 februari - Rijnsburger ui voorgezaaid onder koud glas. Redelijk oud zaad, dus nog een extra batch kan geen kwaad!
- 20 februari - Een extra batch voorgezaaid. Rijnsburger en Noordhollandse bloedrode onder koud glas op het dak
- 10 maart - Twee soorten rode plantuien gepoot
- 23 maart - Rijnsburger 5 zaailingen uitgepoot. (10-15cm afstand). Waren nog erg teer.
- 25 maart - Met Rijnsburger 5 en rode zaaiuien de lege uienrijen in het wortel/ui veld ingezaaid.
- 30 maart - Oud zaad opgezaaid in de uienrijen. Rijnsburger en een beetje in de rij NH bloedrode. Achteraan bij de fruitboompjes jhet laatste beetje bosuizaad opgemaakt.
- 13 april - Veld 2 gespit en droe rijen Stuttgarter uien geplant. (ruimte vrijgelaten voor winterwortel). Zes lange rijen in de lengte van het perceel op 12, 37, 62, 87, 112 en 137cm. Normaliter moeten winterpeen en ui op 30cm, maar ze wortelen verschillend, dus dit is prima op 25cm. Iedere 10cm een ui. Veld 12 gespit en Stuttgarter uien & rode plantui in de grond gezet (ruimte overgelaten voor bieten). Vijf rijen op 15, 45, 75, 105 en 135 cm. Hier 5 ipv 6 rijen omdat ik ui en biet niet dichter dan de standaard (30cm) op elkaar kan zetten. Zelfde oppervlakkige worteling. Twee rijen ui. Anderhalf rood en een halve Stuttgarter. Verder is Mariska bezig geweest met de bijenstal. Morgen aardappelvelden!
- 18/19 okt - Winteruien gepoot in twee wisselveldjes. Kilozak gekocht, nog 2/3 over. Gepoot in veld 11 (stonden bonen) en veld twaalf (Was ui/biet, de biet staat nog. De uien ertussenin gepoot.)
- Eind okt - Helft van permaveld E vrijgemaakt van onkruid en daar de laatste winterui (plus een paar opgegraven inzaaiuitjes) ingepoot.
Algemeen
De naam ui (Allium cepa) (ook wel ajuin of juin genoemd in Zuid-Nederland en Vlaanderen, en siepel in Noord-Nederland) wordt meestal gebruikt voor Allium cepa, ook de tuinui genoemd. Het is een plant uit de lookfamilie (Alliaceae). [1]
Eigenlijk is een ui tweejarig: in het eerste jaar wordt de eetbare bol gemaakt, in het tweede verschijnt de bloemstengel en sterft ze af. De bol bestaat eigenlijk uit een aantal verdikte bladeren waarin reservevoedsel ligt opgeslagen, de buitenste dikke “bladeren” beschermen de kern tegen weersinvloeden. Behalve de ui zelf kun je ook het blad eten, het smaakt fris en ui-achtig. [2]
Rassen en soorten
Bosui
Een vroeg uitje dat je jong en vers eet, ook het blad is erg lekker. Het blad is ook steviger en de uitjes zijn extra pittig van smaak. Je kunt ze voorzaaien maar deze soort zaaien wij zelf graag ter plaatse, in rijen. Zaaien midden maart t/m eind mei. Oogst ein juni - midden september. [2]
Bosui kan het beste in de volle grond gezaaid worden vanaf halverwege maart tot eind mei. Vervolgens kan er eind juni tot halverwege september geoogst worden. Bosui kan geoogst worden wanneer de steeltjes potlood dik zijn. [3]
Teelt
Bij de teelt van uien in Nederland en Vlaanderen zijn de volgende teeltwijzen te onderscheiden: zaaiuien, winteruien, picklers, eerstejaars plantuien, tweedejaars plantuien en zilveruien. De teelt van zaaiuien gebeurt op akkerbouwbedrijven en vindt voornamelijk plaats in Noord-Groningen, Noord-Friesland, Zeeland, Flevoland, Zuid-Holland en Noord-Holland. Ze worden vanaf de tweede helft van maart tot de eerste helft van april gezaaid. De oogst vindt afhankelijk van het ras plaats in augustus of september. De laat geoogste uien worden meestal bewaard. De buitenste rok droogt in tot een droge, strogele huid, die de bol tijdens de bewaring beschermt. Op beperkte schaal worden er ook rode uien geteeld. De teelt van winteruien is van geringe betekenis. Hiervoor worden vroegrijpe Japanse rassen gebruikt. Vroeger werd hiervoor de Zwijndrechtse pootui gebruikt, maar de Japanse rassen zijn drie tot vijf weken eerder oogstbaar. De uitzaai is omstreeks 25 augustus en de oogst begint in de tweede helft van juni. De teelt van picklers komt overeen met die van zaaiuien, maar er wordt door dikker zaaien (30–35 kg/ha) een kleinere ui (28–35 mm doorsnede) geoogst. Picklers worden overwegend voor de conservenindustrie geteeld. Eerstejaars plantuien zijn kleine uitjes van 8–21 mm doorsnede, die na bewaring gedurende winter in het daarop volgende jaar worden uitgeplant voor de teelt van plantuien. Plantuien of tweedejaarsuien worden geteeld uit eerstejaarsplantuien en in februari of maart uitgeplant. Geoogst wordt vanaf begin juli tot half augustus. Zowel de teelt als de verwerking van zilveruien tot tafelzuren vindt plaats door gespecialiseerde bedrijven. Zilveruien zijn witte uien in tegenstelling tot de andere uien die geel zijn. [1]
Als je uien in je eigen tuin wil telen, zorg je ook best voor een goed bemeste ondergrond. Gebruik geen stalmest, want deze trekt de uienvlieg aan. Geef liever de voorkeur aan gedroogde organische mest of kunstmest. Ideaal is het als je organische mest onderspit voor het groeiseizoen en kunstmest gebruikt als bijbemesting tijdens de teelt zelf. [4]
Zaaiuien telen
In vergelijking met plantuien kan je zaaiuien later oogsten en langer bewaren. Vanaf het ogenblik dat de weersomstandigheden het toelaten kan je uien zaaien: ergens tussen eind februari en begin april. Hoe later je zaait, hoe beter het zaad opkomt. Zaai de zaaiuien in rijen met een onderlinge afstand van 25 cemtimer. Laat 5 tot 7 centimeter tussen elk zaadje, zodat de plant voldoende ruimte heeft om uit te groeien zonder dat je moet uitdunnen. Houd een diepte aan van maximum 2 centimeter. Houd de ondergrond gedurende de volgende maanden onkruidvrij. Oogst de zaaiuien in augustus en september. Laat de bollen 1 tot 2 weken drogen op het zaaibed, althans als het niet te vochtig is. Anders moet je ze op een droge en winderige locatie laten drogen.[4]
Zaaiuien bewaren
Wil je zaaiuien bewaren, dan wacht je best met de oogst tot het loof grotendeels plat is gaan liggen. Je kan de uien dan veel beter drogen dan wanneer het loof nog groen is. Zorg voor een koele vorstvrije ruimte en je kan de uien bewaren tot maart of april. Wacht echter niet te lang met oogsten. Als je na september nog zaaiuien oogst, beschadig je veel bruine vliezen. De kans op rotten neemt dan sterk toe. Sowieso doe je er goed aan om de zaaiuien tijdens het bewaren geregeld te controleren, want elke beschadiging kan rot veroorzaken en 1 rotte ui besmet al snel een andere.[4]
Je kunt ze ter plaatse zaaien maar zelf zaai ik ze altijd voor, in de koude kas, eind januari al. Op een stukje grond dat ik goed los gemaakt heb. De kiemduur is vrij lang, zo’n 3-4 weken, afhankelijk ook van de temperatuur. Uiteraard kun je dit ook buiten doen, de kiemduur is dan nog wat langer. Zelf wel eens gedaan en toen een perspexplaatje op de grond waar de uien waren gezaaid gelegd; je beschermt de zaden zo tegen overvloedige regen, sneeuw of hagel (je moet natuurlijk wel zelf water geven!!) en je creëert wat meer warmte onder het plaatje. Zodra de eerste uitjes kiemen het plaatje weghalen zodat de uitjes ruimte krijgen om te groeien. Bij het voorzaaien in de kas planten we zo rond maart dan de ongeveer 10-15 centimeter grote sprietjes uit, op zo’n 10-15 centimeter (afhankelijk van de soort). In zaai-uien heb je uiteraard een veel grotere keus aan rassen: strogele rassen als Noord-Hollandse, Rijnsburger, etc. Deze zijn vaak het best bewaarbaar. [2]
Als het loof van de ui omvalt en verdroogt (je ziet het begin daarvan op de foto rechts) noemen we dat “de uien gaan strijken”. Je kunt ze dan een beetje helpen door ze allemaal dezelfde kant op te duwen. Je zult zien dat de uien dan heel gemakkelijk een knik maken, net boven de bol. Laat de uien zo een week of 2 liggen (afsterven). En dan is het tijd om te oogsten. Meestal is dat hier: bij het planten begin maart – valt de oogst begin juli. Controleer de oogst (die erg makkelijk gaat, je trekt ze heel gemakkelijk aan het loof uit de grond): als er zachte uien of uien met bijvoorbeeld schimmel tussen zitten die gelijk weggooien. De rest spreid je uit op een warme en goed geventileerde plaats (als het niet gaat regenen de eerstvolgende dagen kun je ze dus gewoon op je land laten liggen zoals op de foto links, maar dat was maar tijdelijk, voor een dag). Leg ze liever op iets waar lucht onder komt (bijvoorbeeld op kratjes die je ondersteboven legt, op fop een stuk gaas, dat droogt beter). Zelf vinden we het prettiger om een aantal uien bij elkaar te binden aan het loof en de bosjes dan onder een afdakje te hangen (we hebben een “houthok” = ideaal). Maar je kunt ze ook bijvoorbeeld op een kistje leggen……als ze maar goed kunnen drogen.Uien liggen te drogen Afhankelijk van plaats en weer zijn de uien na 3-4 weken mooi droog. Zelf maken we ze dan “bewaarklaar”: het overtollig verdroogd lof wrijven we eraf, de worteltjes knippen we eraf en het verdorde blad knippen we eraf (niet te dicht bij de ui zelf!). Daarna gaan ze hier in een kist (we controleren nog een paar keer of alles goed blijft – een geschimmelde rottende ui kan andere uien aansteken). [2]
Vermeerderen
Alle uien van de Allium cepa kunnen met elkaar kruisen en uien kruisen ook met sjalotten (die echter zelden of nooit bloeien) en soms ook met de stengelui. Zorg dus er dus voor dat je geen zaden teelt van meerdere rassen of sjalot of stengelui. Of misschien juist wel. Kies bij de oogst een paar uien uit die gezond en groot zijn en bewaar die droog, donker en koel. In maart plant je ze op 30 centimeter weer uit zodat ze weer tot leven komen. Ze bloeit dan in de vroege zomer, en vanaf ongeveer augustus worden de blootliggen zaden zwart en zijn ze klaar om te oogsten. Snijd dan de schermen af en leg ze een paar dagen te drogen. Oogst en schoon de zaden. Bedenk dat je de zaden koel en droog bewaart, en zelfs dan nog is uienzaad slechts 1 jaar te bewaren (heel soms nog voor een deel na 2 jaar). [2]
Het zaad is minder dan 3 jaar houdbaar [5]
Samenvattend
Plantuien
- Planten van midden februari t/m eind april.
- Oogsten van eind juni t/m begin augustus.
Algemeen
- Voorzaaien in februari in een koude kas.
- (Zaaien van begin maart tot midden april in de volle grond. Na circa 6 weken iets uitdunnen).
- Eind maart - begin april uitplanten van je gezaaide uien op zo’n 10-15 centimeter
- Oogsten augustus/september wanneer de bladeren geel kleuren en omvallen. Dit doe je best op een droge dag. Til ze met een spitvork voorzichtig uit de grond. Na de oogst laten drogen!
Bosui
- Bosui kan het beste in de volle grond gezaaid worden vanaf halverwege maart tot eind mei. [2][3]
- Bosui oogsten eind juni tot halverwege september geoogst worden. [2][3]
Zaadteelt
- In maart een paar grote uien uitplanten voor de zaadoogst op 30cm.
- In augustus zaad oogsten